Kezinde el namysyn qorǵap, qarýly qaqtyǵystarda da qaıratynan qaıtpaǵan erlerdiń esimi búginge ańyz bolyp jetti. Al bórili baıraq kótergen batyr da, aıyr kómeı sheshen de, aýzyn ashsa aq marjan tógilip sala beretin aqyn da qazaq dalasynyń degdar perzentteri. Týmysynan tekti týǵan tarlanboz, jaratylysynan jaısań bolǵan daralyq ta qazaq topyraǵynan túlegen tektilik.
Ulttyń boıynda bar tektilik atadan balaǵa mıras bolyp kele jatqan qundylyq. Týǵan el árdaıym tósinen órgen tulǵalaryn umytpaıdy. Al Áýlıeata óńiriniń Qordaı jerinde ótken Sharyn Shulǵaýbaıulynyń da bul kúnde esimi elge eleýli. Ataqty balýannyń ómiri men taǵdyryna baılanysty da el ishinde ańyz ben aqıqat aralas estelikter aıtylady. Shynynda da Sharyn balýannyń bir kezde qazaq pen qyrǵyzdyń balýandary saıysqa túskende, qazaq eliniń namysyn qorǵaǵanyn búginde bireý bilse, bireý bilmes. Erdiń atyn eli shyǵarsa, eldiń atyn eri shyǵarady. Al Sharyn balýannyń nemeresi Batyrhan Kúreńbekuly bizge tulǵa týraly keńinen áńgimelep berdi. «Ol kisiniń balýan retinde tanylýyna myna bir jıyn sebepshi bolǵan eken. Ataqty Noǵaıbaı sheshenniń ekinshi áıeli Ásel anamyzdyń asy el jaılaýda otyrǵan shaqta beriledi. Asqaq Alataýdyń baýraıyn jaılaǵan qalyń elge saýyn aıtylyp, as ótedi. Sondaı-aq, sol asqa kórshi qyrǵyz aǵaıyndar da shaqyrylady. Asta ejelgi dástúr boıynsha aqyndar aıtysy, at báıge men balýandar saıysy uıymdastyrylady. Al asqa kelgen baı-manaptar ózderimen birge aqyn-jyrshysyn, báıgege qosatyn tulparyn jáne jaýyryny jerge tımegen balýanyn erte keletin bolǵan eken. Sol daǵdymen qyrǵyzdyń Shábden manaby Tisteýik degen balýanyn ózimen birge asqa alyp keledi. Al Tisteýik degen sol zamanda qazaq pen qyrǵyzǵa balýan retinde belgili bolyp úlgergen. Árıne, mundaı balýanmen beldesýge eshkimniń de dáti barmaıdy. О́zine qarsy eshkimniń shyǵa qoımaǵanyn baıqaǵan Tisteýik balýan qazaqtardan báıgesin suraıdy. Sóıtip, qyrǵyzdar jaǵy tutasymen qıqý kóteredi. Sonda boıyn namys kernegen jas Sharyn ortaǵa shyǵyp, Tisteýikpen beldese ketedi. Sharyn ol kezde jıyrma jasta eken. Eki balýan uzaq alysyp, aqyry masattanǵan Tisteýik sol arada jeńilis tabady. Keıinnen talaı jıyndarda óner kórsetken Sharyn babamyz el qurmetine ıe bolǵan eken» deıdi óz áńgimesinde.
Qaı kezde de el ishi erekshe tulǵalarsyz bolmaǵan. Sharyn Shulǵaýbaıuly munan buryn da Shý boıynda ótken ulan-asyr asta botbaı rýynyń ataqty balýanyn on tórt jasynda jeńip, bas júldeni ıelenedi. Al qyrǵyzdarmen kúres básekesinde de ultynyń namysyn qorǵap, basyn báıgege tigedi.
Sharyn balýan týraly belgili jazýshy Maral Ysqaqbaıdyń da jazbalary bar. О́z eńbeginde jazýshy birqatar derekterdi keltiredi de, balýanǵa qatysty tyń málimetterdi alǵa tartady. «Dúısebaı áji ony Noǵaıbaıdyń Ajar degen qyrǵyz áıelinen týǵan balasy Kúbirdiń Oraýyz deıtin jataǵan atyna mingizip:
Shaqyrdyq biz Sharyndy,
Qudaı ashsyn baǵyńdy!
Tisteýikke qaraı bet aldyń,
Aıamaǵyn baryńdy! – dep batasyn beredi» dep jazady jazýshy. Al Dúısebaı áji óz zamanynda Qordaı óńirinde bedeldi bı bolǵan kisi eken. Ári Sharyn balýan qyrǵyzdyń Tisteýik balýanyn jeńetin alamanda jas Sharyndy aýyldan adam jiberip aldyrtqan qarııa.
Al Qordaı topyraǵynda ótken keshegi bahadúr batyrlardyń sońǵy tuıaǵyndaı bolǵan Sharyn Shulǵaýbaıulynyń esimin búgingi urpaq úlken qurmetpen eske alady. Qaı kezde de babalardyń júrip ótken ómir joly ónegege toly. Batyrlyq ta, aqyndyq ta, tektilik te topyraqtan túlep, qazaqtyń degdar azamattarynyń bolmysyna sińgen. Eli barda erlerdiń de esimi eshqashan umytylmaıdy.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
