Sharaǵa «Nur Otan» partııasy Parlament Májilisindegi fraksııasynyń jetekshisi Gúlmıra Isımbaeva, Májilis Tóraǵasynyń orynbasary Vladımır Bojko, Májilis depýtattary, «Indýstrııalyq damý» baǵytyndaǵy partııalyq komıssııanyń músheleri, Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbek, vıse-mınıstrler, birqatar vedomstvonyń ókilderi, sarapshy mamandar, «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne taýar óndirýshiler men kásiporyndardyń respýblıkalyq qaýymdastyǵynyń basshylary qatysty. Tyńdaýǵa, sondaı-aq, beınebaılanys arqyly elimizdiń barlyq óńiri tikeleı qosyldy.
Otyrysty ashqan «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Elbasymyzdyń tikeleı bastamasymen táýelsizdik jyldarynda Qazaqstan ekonomıkasynyń shıkizattyq emes sektoryn damytýda aýyz toltyryp aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizgenin atap ótti. Tek sońǵy 7 jyldyń ishinde elimizde 500-ge jýyq jańa ónim túrlerin óndirý isi qolǵa alynǵan. Búginde «Nur Otan» partııasy óziniń Saılaýaldy baǵdarlamasynda naqty kórsetilgen bazalyq salalar men ınnovasııany damytý mindetterin júzege asyrý baǵytynda jumystar júrgizýde. Sonyń nátıjesinde 2021 jyly elimizde túrli-tústi metallýrgııa eksporty 20 paıyzǵa ósedi dep kózdelýde. Sonymen qatar, munaı-gaz salasynda básekege qabilettilik artyp, energııamen qamtamasyz etetin kásiporyndardyń aıasy keńeımek. Bul mindetterdiń barlyǵy 2015 jyldan bastap ekinshi bes jyldyǵy júzege asyrylyp jatqan ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý memlekettik baǵdarlamasyna da engizilgen.
Baǵdarlama sheńberindegi osyndaı basymdyqtarǵa toqtalyp ótken Muhtar Qul-Muhammed: «Elbasynyń tapsyrmasymen ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasy aıasynda 1000-nan astam jańa kásiporyn salyndy. Ony júzege asyrýǵa 5 trıllıon teńgeden asatyn qarajat bólindi. Elimizge búkil dúnıejúzine tanymal asa iri kompanııalar kelip, mıllıardtaǵan dollar ınvestısııa saldy jáne eń ozyq tehnologııalardy ákeldi. Dál osy jańa kásiporyndar munaı baǵasy úsh esege tómendegen kezde el ekonomıkasynyń turaqty damýyn qamtamasyz etip otyr. Endeshe, biz Elbasy tapsyrmalarynyń ýaqytynda oryndalýyn qatań baqylaýǵa alýymyz kerek», – dedi.
Al Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasynyń iske asyrylý jaıymen tanystyrǵan Investısııalar jáne damý mınıstri Jeńis Qasymbektiń atap ótýinshe, nebári 7,5 jyldyń ishinde Indýstrııalandyrý kartasynyń aıasynda elimizde jalpy somasy 5,1 trıllıon teńgeni quraıtyn 1060 joba qolǵa alynyp, 100 myńnan astam turaqty jumys orny ashylǵan. Tek osy jyldyń ótken 8 aıynda ǵana 489,8 mlrd. teńgeni quraıtyn 32 joba júzege asyrylyp, 3,9 myń jumys orny ashyldy. «Memlekettik baǵdarlama júzege asyryla bastaǵannan beri óńdeý óndirisiniń ósý qarqyny daǵdarysqa deıingi 2008 jylmen salystyrǵanda 25,2 paıyzǵa kóbeıip, ken óndirý salasynyń ósý qarqynyn basyp ozdy. Elimizde óndeý salasy boıynsha 26 jańa sektor quryldy. Nátıjeli jumyspen jáne elimizdiń barlyq óńirinde turaqty ekonomıkany qamtamasyz etetin jańa ındýstrııaly baza paıda boldy», – dedi Jeńis Qasymbek.
Mınıstr, sondaı-aq, birqatar salalar elimizdi otandyq ónimdermen qamtamasyz etip qana qoımaı, olardy syrtqy rynokqa eksporttap jatqanyna da toqtaldy. Onyń habardar etýinshe, osy jylǵy qańtar-maýsym aılarynyń qorytyndysy boıynsha, óńdeý ónerkásibiniń eksportqa shyǵarylǵan ónimderi 7,5 mıllıard dollardy quraǵan. Bul ótken jyldyń atalǵan merzimimen salystyrǵanda 28 paıyzǵa artqanyn kórsetedi.
Búginde Qazaqstan ónerkásip ónimderi álemniń 110 eline eksporttalady. Keıbir taýar túrleri boıynsha olardy ótkizýdiń jańa naryǵy ashylǵan. «Azııa-avto» kompanııasy ústimizdegi jyldyń birinshi jyrtysynda ózderi óndirgen 672 avtokólikti Qytaı men BAE elderine jóneltti. «Qytaılyq áriptestermen birlese qurastyrylǵan Qostanaıdaǵy avtokólikter Tájikstanǵa eksporttala bastady, – dedi J.Qasymbek. – Sonymen birge, aýylsharýashylyq tehnıkalary alǵash ret Reseı naryǵyna jol tartty. Al lokomotıvter eksport Ázerbaıjan men Tájikstanda jolǵa qoıyldy. Bul elderge 40-qa jýyq lokomotıv eksporttaldy».
Saılaýaldy baǵdarlamanyń barlyq 12 baǵytyn, sonyń ishinde Indýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn júzege asyrý barysyn «Nur Otan» partııasynyń partııalyq komıssııasy ortalyq jáne jergilikti deńgeıde únemi baqylap, turaqty túrde monıtorıng júrgizip keledi. Partııalyq monıtorıngtiń nátıjeleri jóninde Parlament Májilisiniń depýtaty Arman Qojahmetov baıandap berdi. Onyń sózine qaraǵanda, álemdik ekonomıkadaǵy daǵdarys jaǵdaıy Qazaqstandaǵy jobalardyń da júzege asyrylýyna keri áserin tıgizýde. О́tkizý naryǵynyń qysqarýy, ınvestısııalar úshin kúrestiń kúsheıýi, jetekshi ekonomıkalardaǵy ósý qarqynynyń baıaýlaýy ekonomıkalyq deńgeıde ártúrli kedergilerge ákelip soqtyrýda. Sondyqtan A.Qojahmetov bul jaǵdaıda jedel saraptama jumystaryn júrgizip, tıisti sharalardy qolǵa alý kerektigin aıtty.
Partııalyq tyńdaý barysynda nurotandyq depýtattar memlekettik organ basshylarynyń nazaryn birqatar ózekti máselelerge de aýdardy. Atap aıtqanda, halyq qalaýlylaryn EYDU elderimen salystyrǵandaǵy óńdeý salasyndaǵy eńbek ónimdiligi, otandyq kásiporyndardyń tehnologııalyq jańǵyrýy, Elbasy qol qoıǵan seriktestik týraly halyqaralyq kelisimderdiń júzege asyrylýy, birlesken qazaqstandyq-qytaılyq kásiporyndardy qurý týraly kelisimderdiń oryndalýy, arnaıy ekonomıkalyq jáne ındýstrııalyq aımaqtardyń tıimdiligi, Qazaqstannyń kólik-tasymal áleýeti jáne basqa máseleler tolǵandyrady.
Jıyndy qorytyndylaı kelip, «Nur Otan» partııasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasyn iske asyrý boıynsha aýqymdy jumystardyń jasalǵanyna toqtaldy. Naqty aıtqanda, búginge deıin tórt basty ındıkatordyń úsheýi júzege asyrylǵan. Elimizde jańa ónerkásiptik ónimder óndirilip, zamanaýı tehnologııalar ákelindi jáne qosymsha jumys oryndary ashyldy. Alaıda, bul jetistikterge toqmeıilsýge bolmaıtynyn, qaıta budan da kúrdeli jobalardy qolǵa alyp, batyl qımyldaýymyz kerektigin aıtqan Muhtar Qul-Muhammed: «Nur Otan» partııasy Elbasy tapsyrmalary men barlyq prezıdenttik baǵdarlamalardyń oryndalýyna partııalyq baqylaý júrgizýdi jalǵastyra beredi», – dedi.
Álısultan QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»
