Latynǵa oralý, álipbıdi jańartý – ulttyq másele. Saıası-mádenı, lıngvıstıkalyq, áleýmettik, ekonomıkalyq, taǵy basqa tustary bar latyn álipbıine kóshý týraly Elbasynyń sheshimin joǵary baǵalaımyz, qoldap qýattaımyz. Bolashaqtyń tutqasy – urpaqtyń maqtanyshyna aınalar bul qadam jańa ómirge bastar baspaldaq. Qazaq eliniń bilim, ǵylym salasyndaǵy ulttyq ustanymy, ómirlik qoltańbasy.
Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń 2006 jyly Qazaqstan halqy Assambleıasynyń HII sessııasynda: «Latyn álipbıin qaraıtyn kez keldi. Qalaı bolǵanda da, latyn álipbıi búginde telekommýnıkasııalyq salalarda basymdyqqa ıe bolyp otyr. Mamandar osy máseleni zerttep, naqty usynystaryn jasaýy tıis», – degen bolatyn. Osy tujyrymnan-aq latyn álipbıine kóshý máselesi táýelsizdik alǵan sátten beri kókeıkesti bolǵanyn aıqyn ańǵaramyz.
N.Á.Nazarbaev «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynda ózekti tapsyrmalar berdi, baǵyt aıqyndaldy. Qazaq halqynyń rýhanı qundylyqtaryn dáriptep nasıhattaý, ony túgendep saralaý, zaman talabyn eskere otyryp damytýǵa arnalǵan keleli oılardy búgingi kúni qazaq eli boıtumar tutynady.Ultyn súıgen Elbasynyń bul maqalasy sanaǵa silkinis syılap, oıǵa taǵdyrsheshti qozǵaý saldy.
Halyq latyn grafıkasyna negizdelgen ulttyq álipbıimizdiń jasalýyn uly jańalyq dep qabyldady. Usynylǵan álipbıdiń qyzý talqyǵa salynýy da halyqtyń bolashaqqa beıjaı qaraı almaıtynyn kórsetti. Bul – súısinerlik is.
Jańa álipbı – túrki tildes halyqtardyń tarıhı murajaıyn ortaq mádenı muraǵa aınaldyra otyryp, kedergisiz týra jolmen álemdik aqparattyq keńistikke enýge múmkindik beretin negizgi qural. Ultty, memleketti biriktiretin alyp kúsh.
Jańa álipbıge ótý – órkenıettik tańdaý. Túrki tildes elderdi jaqyndastyratyn mańyzdy sheshim. Latyn grafıkasyna ótý degenimiz qazaq tilin tańbalaý. Latyn álipbıi qoldanysqa ense til ózgeriske ushyraıdy degen jańsaq pikir – ańǵaldyq. Ulttyq damýdyń ulaǵatty úlgisi sanalatyn bul reforma sanany jańǵyrtý ǵana emes, bilimdilikke umtylý. Ult tarıhyndaǵy uly beleste birlik tanytyp, qazaq halqynyń kemeńger ult ekenin kórsetý bárimizge asqaq mártebe. Babalar batasy daryǵan, ata amanatyn arqalaǵan kelesi urpaqqa qajymas, taýsylmas qazyna syılaǵanymyz aǵa urpaqqa abyroı. Ol qazyna – latyn álipbıi.
Bul iste kúdikke boı aldyrmaı, shýaqty úmitke oryn bergenimiz jón. Ana tilimiz – bizdiń rýhanı túpqazyǵymyz. Tilimizdiń halyqaralyq deńgeıde bıik mártebege ıe bolýy – elimizdiń ósip-órkendeýi. Latyn álipbıine aýysa otyryp qazaq óz rýhanııatynyń tizginin ózi ustaıdy. Bul baǵasy joq, teńdessiz qudiret. Bir álipbı, bir til. Ańsaǵan arman qol sozym jerde.
Kelisim túbi keleli is ekenin eskersek, ulttyq ortaq múddede birigýimiz shart. Elbasy usynǵan bul sheshim biz úshin taǵdyrly betburys. Qazaq halqy Prezıdenttiń kóregendigine saı bolyp, is-áreketin shıratyp, úmit artqan jastar bilimpazdyqqa iskerlikpen umtylyp, búginnen bastap latyn álipbıin ıgerýge kirisýi abzal. Erteńgi kúni jańa álipbı resmı qabyldanǵanda bar qazaq latyn álipbıin qoldanysqa engizýge saqadaı saı bolýy kerek. Bul jaýapkershilik biz úshin azamattyq paryz.
Ońalbaı AIаShEV,
Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogıkalyq ınstıtýtynyń rektory,
pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, professor
