Osynaý mańyzdy oqıǵaǵa baılanysty Ázerbaıjannyń belgili saıası tulǵalary, ekonomıst-sarapshylary da óz oılaryn bildirýde. Ázerbaıjan Májilisiniń depýtaty Tahır Mırkıshılıdiń aıtýynsha, bul – Qazaqstan men Ázerbaıjan baılanysyna tyń serpin beretin aýqymdy joba. Qazirgi tańda elderdiń eki birdeı strategııalyq áriptesi Qytaı men Eýropalyq odaq arasyndaǵy taýar aınalymy 500 mlrd AQSh dollaryna jetken. Al eki ortaǵa jyl saıyn 100 mln tonna júk tasymaldanady. Bul júkterdi tasymaldaıtyn eki jol bar. Sonyń biri – Qytaıdan bastalyp, Transsibir temir jolyn paıdalaný arqyly Reseımen Soltústik Eýropaǵa jetkizý bolsa, ekinshisi – Úndi muhıty arqyly nemis portyna aparatyn teńiz joly.
Bul ekeýiniń de ózindik artyqshylyǵy men kemshiligi bar. Birinshisi saıası jaǵynan turaqty emes bolsa, ekinshisi óte uzaq jol. Sondyqtan osydan on jyldaı buryn Bakýde úlken jıyn ótip, sonda qabyldanǵan deklarasııada saıası jaǵynan turaqty, qaı elge de tıimdi biryńǵaı platforma qurý týraly aıtylǵan. «Eýropalyq odaq pen Qytaı, Qazaqstan men Ázerbaıjan, Túrkııa men Ortalyq Azııa, Reseı men Iran arasyndaǵy taýar aınalymyndaǵy ósimdi eseptegende osy elderge jyldam taýar jetkizetin, ekonomıkalyq jaǵynan tıimdi bolatyn úlken jobany qolǵa alý máselesi Baký konferensııasynda keńinen qozǵaldy. Osylaısha, Baký – Tbılısı – Kars temir jol jelisin salý ıdeıasy dúnıege kelgen edi. Bul bizdiń elderdi, Túrkııa, Grýzııany baılanystyratyn, ıaǵnı Eýropadan bastalyp, Túrkııa arqyly ótip, Kavkaz, Ortalyq Azııa men Qytaıdy jalǵaıtyn ortaq kópir ispetti», deıdi depýtat.
Al Ázerbaıjannyń ekonomıst-sarapshysy Fýad Álızade 800 shaqyrymnan asatyn Ázerbaıjan, Grýzııa, Túrkııa temir joldaryn biryńǵaı jelige qosatyn Baký – Tbılısı – Kars temir jol baǵdary Transkaspıı halyqaralyq kólik dáliziniń mańyzdy bóligi ekenin aıtady. Onyń pikirinshe, magıstraldy paıdalanýǵa berý arqyly Qytaıdan shyǵatyn júk aǵynyn Qazaqstan aýmaǵymen Aqtaý porty, Quryq, Alıat aılaqtary arqyly Túrkııaǵa qysqa jolmen jetkizip, odan ári Eýropaǵa baǵyttaýǵa bolady. Bul bir jaǵynan ýaqytty jáne shyǵyndy únemdeıdi. «Mysaly, 25 qazan kúni Qazaqstannyń Qostanaı qalasynan shyqqan júk túriktiń qalasyna Baký – Tbılısı – Kars arqyly jyldam jetedi. On jylǵa jýyq ýaqyt boıy salynǵan temir jol jelisi Qazaqstan men Ázerbaıjan arasyndaǵy strategııalyq baılanysty nyǵaıta túsedi», deıdi ekonomıst.
Sonymen búgin Baký – Tbılısı – Kars temir jol jelisiniń saltanatty ashylýyna Elbasy Nursultan Nazarbaev jáne Ázerbaıjan prezıdenti I.Álıev, Túrkııa prezıdenti R.Erdoǵan, Grýzııa premer-mınıstri G.Kvırıkashvılı, О́zbekstan premer-mınıstri A.Áripov qatysady dep kútilýde.
Qymbat TOQTAMURAT,
«Egemen Qazaqstan» –
Bakýden (Ázerbaıjan)
