Qazaqstan • 10 Qarasha, 2017

Almaty arshyndap alǵa basýda

450 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetiniń alańynda ótken baspasóz máslıhatynda Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek qalanyń bıylǵy jylǵy negizgi  áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishteri jáne taıaý arada júzege asatyn josparlar týraly aıtty. Megapolıs ákimi bıylǵy jyly barlyq áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishter boıynsha oń dınamıka qalyptasqanyn, 2017 jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda ekonomıkanyń ósý qarqyny 4 paıyzǵa jetkenin, bul ótken jyldyń osy kezeńimen salystyrǵanda 2 ese joǵary ekenin baıandady. 

Almaty arshyndap alǵa basýda

«Negizi kapıtalǵa ınvestısııa 12,8 paıyzǵa ósip, 400,5 mlrd teńgeni qurady. Munda jeke ınvestısııa kólemi – 80 paıyz. Syrtqy ınvestısııalar 23,5 paıyzǵa artty. Elbasynyń bastamasymen qolǵa alynǵan memlekettik baǵdarlamalar ekonomıkanyń ósýine zor yqpal etti. Sonyń arqasynda turǵyn úı qurylysy tórt ese ósti. «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha 1,8 myń páter salyndy, osy baǵdar­lama negizinde bıyl 4,5 myń páter paıdalanýǵa beriledi jáne qoljetimdi  baspana kólemi 1,5 esege  artty. Jeke qurylys  ta qarqyn alýda, eki jyl ishinde Qala qurylysy keńesi  jalpy quny 1 trln teńge bolatyn 82 jobany bekitti», dedi B.Baıbek.

О́ńir basshysynyń aıtýynsha, ót­ken jylmen salystyrǵanda qalany abat­tandyrýǵa 2,3 ese, jol salýǵa 1,3 ese, ınjenerlik jelilerge 1,3 ese kóp qar­jy bólingen. Naqtyly sharalardyń ar­qa­synda qosymsha 43 myń jańa ju­mys orny ashylǵan, bul kórsetkish ót­ken jyl­men salystyrǵanda 1,7 esege kóp. 

«Bizdiń basty  mindetimiz –  qalada jaıly orta qalyptastyrý. Bıyl júıeli jańǵyrtý jumystaryn qolǵa aldyq, búgingi kúni batystyq standart boıynsha qalanyń tarıhı ortalyǵynyń úsh­ten biri qaıta jasaldy. Qalalyqtar­dyń orasan qoldaýy arqasynda bul jumys  odan ári jalǵasatyn bolady. Raıymbek, Dostyq, Abaı dańǵyldary men Esentaı ózeniniń boıy, ıaǵnı tarıhı ortalyqtyń taǵy da 178 ga jeri jańǵyrtylady. Bul shara qalaǵa biryńǵaı arhıtektýralyq kelbet berý úshin júrgizilýde. Biz jaıaý júrginshiler úshin sapaly ınfraqurylym jasaýdamyz ári zańsyz konstrýksııalar, vızýaldy  kórinister  alynyp tastalýda. Shyndyqqa júginsek, «keleńsiz ekonomıkamen» kúres júrýde», dedi  megapolıs basshysy.
Sonymen qatar ol «Qorshaýsyz qala»  baǵdarlamasy boıynsha 100 km qorshaý alynǵanyn, olardyń ornyna jasyl jelekter otyrǵyzylǵanyn jáne 28 km aryq jóndeýden ótkenin jetkiz­di. Bul ótken jylmen salystyrǵanda úsh ese kóp, keler jyly 30 km aryq jóndeý josparlanǵanyn da aıta ketken jón. Qala basshysynyń sózine súıensek, qalada sońǵy  eki jylda 732 aýla alańdary  abattandyrylǵan. «Bul jumys odan ári jalǵasady.

«Meniń aýlamdaǵy sport» áleýmettik baǵ­dar­lamasy aıasynda 6 myń bala 75 aýla­lyq sport alańdarynda shynyǵýda. Eger burynǵy jyldary 180 lıft pen 229 kóppáterli turǵyn úıler ǵana jóndelse, al bıyl 199 lıft, 151 úı jańardy» dedi Baýyrjan Baıbek.

Adam ómiriniń arashasy atanǵan densaýlyq saqtaý salasy maman­dary­nyń da qyzmeti qyzý, qarqyny qarysh­tap damýda. Qaladaǵy adamdardyń ómir súrý uzaqtyǵy 75,9 jas, bul – eli­mizdegi eń úzdik kórsetkish. Bıyl den­saýlyq saqtaý salasyn qarjylan­dyrý 9,2 paıyzǵa artqan. Balalar ólimi 2,5 ese azaıyp, týberkýlez syr­qatyna shaldyqqandardy ambýla­torııalyq emdeý  2 ese ósken, osy syr­qattan qaıtys bolǵandar qatary 36 paıyzǵa tómendegenin de aıta ketken abzal. B.Baıbek 2,5 mlrd teńgeniń medısınalyq jabdyqtary alynǵanyn, jedel járdem parki 25 paıyzǵa jańarǵanyn, 40 jańa zamanaýı kólik alynǵanyn aıtyp ótti. 

Bilim salasynda da birqatar sharýa­lar atqarylǵanyn basshynyń baıandamasynan ańǵardyq. Onyń sózinshe qala mektepteriniń fızıka, hımııa, bıologııa, lıngafon kabınetteri zamanaýı quraldarmen  100 paıyz jabdyqtalǵan. Mektepterdiń barlyǵy keń jolaqty ınternetpen tolyq qamtylǵan. 

«Búgingi kúni qala turǵyndarynyń basym bóligi – 35 jasqa deıingi jastar, elimizdiń  árbir 3-shi stýdenti Almatyda oqıdy, sondyqtan 2020 jylǵa deıingi jastardyń qalalyq jol kartasy jasaldy.  Syrttan kelgen jastardy iskerlikke, erikti bolýǵa jáne basqa da kásipterge baýlıtyn Loft-ortalyq ashyldy. Qazirdiń ózinde 7,8 myń adam jumysqa turdy. 2,5 myń adamǵa tegin kásibı bilim berilýde. Qalada «Almaty jastary» atty jastardyń turǵyn úı baǵdarlamasy qolǵa alyndy, munda 35 jasqa deıingi jastar jeke páter alý úshin jeńildetilgen zaem ala  alady.  «Almaty» UK ÁKK» AQ jastar úshin jataqhana salatyn bolady. Bıyl biz «Rýhanı jańǵyrý»  jobasy aıasynda 2000 oryndy 4  jataqhana salamyz. Keler jyly 2,4 myń oryndy taǵy da  2 ja­taqhana qurylysy bastalady», dedi ol.

Qala basshysy «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa aıryq­sha nazar aýdarylǵanyn da tilge tıek etip, búgingi kúni quny 87 mlrd teń­ge­den astam qarjyǵa 125 joba  qolǵa alynǵanyn alǵa tartty. Onyń sózinshe «Týǵan jer» jobasyna kásipkerler belsendi túrde aralasyp, áleýmettik nysandar salýda. Sonyń negizinde jeke qarjy esebinen  Naýryzbaı aýdanynda 500 adamǵa arnalǵan emhana, 1,2 myń oryndyq mektep salynǵanyn, Alataý aýdanynda jeńil atletıka stadıony iske qosylǵanyn aıta ketsek deımiz. Bolashaqta halyqaralyq deńgeıdegi baqqa aınalatyn Almatynyń Bota­nı­kalyq baǵyn jańǵyrtý jobasy qolǵa alynbaqshy. 

Jıyn sońynda Baýyrjan Baıbek jýrnalısterdiń qoıǵan san túrli saýaldaryna jan-jaqty jaýap berdi. 

Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»