Bilim • 26 Jeltoqsan, 2017

Ekonometrııa ǵylymdarynyń sardary – Saılaý Baızaquly

945 ret
kórsetildi
19 mın
oqý úshin

Saılaý Baızaquly – qazirgi ekonomıka ǵylymdarynyń zor maqtanyshy jáne jańa aýmaqtyq ekonomıster mektebiniń negizin qalaýshy ǵalym. Táýelsiz Qazaqstan jastary S. Baızaquly sııaqty ǵalymdardy bilýi ári olardan ónege alýy abzal.

Ekonometrııa ǵylymdarynyń sardary – Saılaý Baızaquly

Búgingi sóz Qazaqstanda ekonomıkalyq-matematıkalyq ádister men modelderdi damytýdyń negizin qalap, osy baǵyttaǵy ǵylymı mektep pen ǵylymı kadrlardyń jańa legin qalyptastyrýshy, Halyqaralyq aqparattandyrý jáne Halyqaralyq menedjment akademııalarynyń akademıgi, Oksfordtyń halyqaralyq akademııalyq odaǵynyń múshesi, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, belgili ǵalym, pedagog Saılaý Baızaquly tóńireginde bolmaq. 

Saılaý Baızaqov ekeýmizdiń ǵylymdaǵy baǵytymyz jaqyn. Ári ol ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń túlegi. Onyń bir emes eki fakýltetin bitirgen. Aldymen «esepteý matematıkasy» mamandyǵy boıynsha «mehanıka-matematıka» fakýltetinde oqyp, odan keıin alǵashqylardyń biri bolyp ekinshi joǵary bilim alý maqsatynda atalǵan ýnı­ver­sıtettiń «ekonomıka» fakýltetine túsip, onyń negizinde qurylǵan Almaty halyq sharýashylyǵy ınstıtýtynan «ónerkásipti josparlaý» mamany bolyp shyqqan.

S.Baızaqov óziniń eńbek jolyn da birinshi mamandyǵy boıynsha osy ýnıversıtette assıstent, kishi ǵylymı qyzmetker (1961-1964) retinde bastap, keıin Qazaq KSR Josparlaý komıtetine qarasty Ekonomıka ǵylymı-zertteý ınstıtýtynda Esepteý ortalyǵynyń aǵa ekonomısi, zerthana meńgerýshisi, ınstıtýttyń bólim bastyǵy, dırektordyń ǵylymı jumystar jónindegi orynbasary (1964-1985), QazKSR Ǵylym akademııasynyń О́ndirgish kúshterdi zertteý keńesi tóraǵasynyń birinshi orynbasary (1985-1986), Josparlaý jáne basqarý prosesterin avtomattandyrý ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory (1986-1991), odan soń sol Ekonomıka mınıstrligine qaraıtyn Ǵylymı-tehnologııalyq jáne konıýktýralyq-kommersııalyq aqparat ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory (1991-1993) qyzmetin atqardy.

Saılaý Baızaquly bul qyzmetterin ǵylymı izdenisterimen ushtastyra júrip 1968 jyly kandıdattyq, 1974 jyly nebári 37 jasynda Máskeýdegi KSRO ǴA-nyń Ortalyq ekonomıkalyq-matematıkalyq ınstıtýtynda doktorlyq dıssertasııasyn sátti qorǵap, Keńes Odaǵy boıynsha sol kezdegi eń jas ekonomıka ǵylymdary doktorlarynyń biri bolyp shyqty. Biraq bul qorǵaý kezinde kedergisiz ótti deýge bolmaıdy. Onyń dıssertasııasy Almatyda eki jyldan artyq qozǵalyssyz jatypty. Sondyqtan ol Máskeýge barýǵa májbúr bolǵan. Oǵan bir jergilikti oqymystynyń dıssertasııany oqyp ta shyqpaı, «qaıda asyǵasyń, 50-ge deıin doktorlyq qorǵaımyn dep shalabyńdy shaıqama», degen zildi sózi qamshy bolypty.

S.Baızaqovtyń keńestik dáýirdegi ǵylymı zertteýleri halyq sharýashylyǵyn damytýdyń keleli problemalaryn sheshýge, respýblıkanyń óndirgish kúshterin ornalastyrýdy jetildirýge, jeke aımaqtar men óndiris salalarynyń ósý deńgeılerin salystyra otyryp, olardyń múmkindikterin otyndyq-energetıkalyq, munaı-hımııalyq, metallýrgııalyq, qury­lystyq, kóliktik-tasymaldyq jáne mashına jasaý keshenderin qalyptastyrýǵa mate­ma­tıkalyq ádisterdi paıdalaný arqyly utymdy túrde anyqtaýǵa arnalǵan. Kezinde bul jumystardyń kópshiligin respýb­lı­kanyń Josparlaý komıeteti qabyldap, bes­jyldyq josparlarǵa kirgizip, iske asyryp otyrdy. Olardyń ishinde S.Baızaquly oryndap shyqqan Búkilodaqtyq «Inten­sı­fıkasııa-90» baǵdarlamasynyń 13 tomdyq Qazaqstan boıynsha jasalǵan joba da boldy.

S.Baızaqov Odaq boıynsha júrgi­zil­gen ǵylymı-tehnıkalyq progress jáne onyń áleýmettik-ekonomıkalyq áserin anyq­taýdyń uzaq merzimdi baǵ­darlamasynyń Qa­zaq­stan boıynsha daıyndalǵan úsh tomdy­ǵyn jasaýǵa da qatynasty. Ol sol keńes dáýiriniń ózinde-aq ekonomıkany bas­qarýdyń ózindik quraldary bolýy kerek­tigin, olardy ekonomıkalyq zańnamalarǵa súıene otyryp tańdaý qajettigin kórsetti. Bul baǵyttaǵy zertteýlerin S.Baızaqov Odaq boıynsha shyǵatyn «Problemy sovetskoı ekonomıkı» serııasy aıasynda eki monografııa túrinde jaryqqa shyǵardy. Onyń ekeýi de qoldanbaly matematıkany ekonomıkada durys jáne tıimdi paıdalaný prınsıpteri men zańdylyqtary júıesiniń bolýy qajettigin negizdeýge arnalǵan bolatyn.

Osy sekildi úzilissiz júrgizilgen zertteýler Saılaý Baızaqulynyń óresin ósirip, ǵylymı múmkindigin molaıta tústi. Ol ózi tańdaǵan baǵytta jumys júrgizetin búkilodaqtyq jáne respýblıkalyq ǵylymı-zertteý ınstıtýttarymen tyǵyz baılanys ornatty. Olardyń jetekshileri men ǵalymdaryn tanyp-bilip, ǵylymı-tájirıbelik konferensııalarǵa barý nemese shaqyrý máselelerin sheshti, aspıranttar men izdenýshilerdi uzaq merzimge ǵylymı saparǵa jiberý múmkindigine qol jetkizdi.

Ásirese KSRO Ǵylym akademııasynyń Máskeýdegi Ortalyq ekonomıkalyq-matematıkalyq ınstıtýtynyń jáne Novosibirdegi ǴA-nyń Sibir bóliminiń, Bú­kil­odaqtyq memlekettik jospar­laý ko­mıtetiniń jáne odaqtas respýblıkalardyń salalyq ǵylymı mekemeleriniń belgili ǵalymdarymen oı bólisip, aqpar almasyp, dos-jarandyq deńgeıge jetti. Birazymen otbasylyq qatynasta bolyp, dám-tuzdary da aralasty. Olardyń ishinde ekonomıka ǵylymdary boıynsha 1975 j. Nobel syılyǵynyń laýreaty ataǵyn alǵan L.Kontorovıchti, akademıkter N.Fedorenkony, P.Hachatýrovty, A.Agan­begıandy, A.Ishlınskııdi, N.Nek­ra­sovty, E.Baranovty, S.Shatalındi, N.Pet­rakovty, A.Granbergti, professorlar M.Lemeshevti, M.Albegovty, K.Bagrı­nov­skııdi, V.Pýgachevti, taǵy basqa kóptegen ǵalymdardy aıtýǵa bolady.

Osy oqymystylardyń S.Baızaqovty jassynbaı, ǵylymı máselelerdi teń taldap, ádil sheshim jasaıtyndaryn sol kezde onymen jıi aralasqan ekonomıst ǵalymdar áli kúnge deıin aıtyp otyrady. Bul kezdesýlerge aspırant jastar da qatystyrylyp, zertteýshilik shyńdalýdan ótkizilip jatatyn.

Mundaı ǵylymı turǵydaǵy erkindikke Saılaý Baızaquly ótken ǵasyrdyń 60-80 jyl­daryndaǵy ǵylym men ǵalymǵa arnal­ǵan Úkimet sheshimderine, respýblıkanyń eko­nomıka salasyndaǵy jetekshi qyzmet­kerleri men ǵalymdarynyń rııasyz jár­demi men qoldaýyna súıene otyryp jetti. S.Baızaqov olardyń qatarynda M.Isae­vany, N.Kúzembaevty, E.Túrkebaevty, S.Jan­dosovty, K.Ke­tebaevty, K.Abdýllaevty, G.Sa­ǵymbaevty, G.Muhamedrahımovty, J.Ábý­tálipulyn, K.Turysovty erekshe izettik­pen ataıdy.

Ol óziniń bala kezinen eseıgenine deıingi ákesi soǵystan oralmaı, jetim ósken kezinde qamqorlyq jasaǵan aýyl aqsa­qaldary Qonqas, Sultan, Haıdar, Ahmet, Medetbaı, Júsip, Junys, Ámir­han, Syzdyq, Baıjan, Baısary, Ámir­jan­dy; ájeleri Látaı, Táji, Aǵaısha, Bodash, Ráısha, Jumagúl, Báten, Shárıpa, Bıǵan­sha, Bıken, Kúlnázııany; mektepte sabaq bergen muǵalimderi B.Shalǵynbekov, S.Nur­hanov, S.Omarbekov, Ǵ.Ámirhanov, K.Álma­ǵam­betov, A.Káribaevti; QazMÝ-degi oqytýshy­lary K.Persıdskıı, A.Zakarın, H.Ibra­shev, Sh.Enıkeev, O.Jáýtikov, B.Jańbyr­baevty; AHShI-degi ataqty ekonomıst ǵa­lymdar S.Báıishev, T.Áshimbaev, A.Tileýberdın, T.Tólebaev, M.Býtındi asa qurmetpen eske alady.

S.Baızaqov ózine artqan senimdi aqtap, júktelgen mindetti abyroımen oryndap shyqty, ǵylymnyń jańa baǵytyn ornyqtyryp, óz mektebin ashty. Bilim men ǵylymnyń S.Baızaqov ómir boıy aınalysqan bul baǵyty kúndelikti tájirıbede «esepteý matematıkasy», «kıbernetıka», «qoldanbaly matematıka», «ekonometrııa», «ınformatıka» dep te atala beredi. Biraq báriniń jalpy túsinigi bir. Bul ǵylymda qoldanylatyn negizgi quraldar men aspaptar az ýaqytta erekshe ǵylymı-tehnıkalyq ózgeristerden ótti. Olar alpysynshy jyldarda logarıfmdik syzǵysh pen qulaqty arıfmometrden turatyn. Keıinirek birneshe qabat úıge zorǵa syıatyn alyp eseptegish mashınalarǵa aınaldy. Mezgili jetkende stolda ustaıtyn, dorba nemese qaltaǵa salyp júretin shaǵyn kompıýterlerge ulasty. Al ǵylymnyń bul baǵyty bolashaǵyn boljaýy ońaıǵa túspeıtin erekshe sala bolyp shyqty. Ony alda ǵajaıyp ózgerister men múmkindikter kútip tur. Olar kezinde qoldanbaly matematıka arqyly tabylatyn óndiristerdiń optımaldy sheshimderinen anaǵurlym kúrdeli – «elektrondy úkimet» baǵdarlamasyn jasaý, odan ári «Qazaqstandy sandandyrýdy» iske asyrý, taǵy basqalar.

S.Baızaqov bul baǵyttardaǵy zaman talabyna saı ǵylymı izdenistermen áli nátıjeli túrde aınalysyp keledi. Onyń osy saladaǵy eleýi eńbegin akademık О́.Sultanǵazın budan 30 jyl buryn bylaı baǵalapty: «S.Baızaqov aýmaqtyq ekonomıkany damytýdyń júıeli modelderin qurý, qoǵamdyq óndirister men sharýashylyq tetikteriniń tıimdiligi teorııasyn zertteý baǵyttarynda oıdaǵydaı jetistikterge jetken belgili ǵalym. Ol halyq sharýashylyǵyn josparlaý men basqarýdy ekonomıkalyq-matematıkalyq ádister arqyly jetildirýge úlken úles qosty, respýblıkada bul ǵylym salasyn joǵary deńgeıge kóterdi».

S.Baızaqovtyń shyǵarmashylyq shabytyn elimizdiń naryq ekonomıkasyna kóshýi men ashyq halyqaralyq baılanystar ornatýy jáne ınternet júıesiniń ıgerilýi eseleı tústi. Sonyń arqasynda onyń ǵylymı zertteýleri jańa deńgeıge kóterildi.

Ol naryqtyq qatynastardyń alǵashqy qıyndyqtaryna turmystyq turǵydan mán berip jatpady. Ony bul ózgerister orasan áleýmettik-ekonomıkalyq prob­lema retinde qyzyqtyrdy. Sondyq­tan S.Baızaqov respýb­lıka ekonomıka­syn daǵ­darystan shyǵarý amaldaryn izdestirdi, ony naryqtyq qatynastarǵa kóshirý jol­daryn zerttedi, qundy qaǵazdar na­ryǵyn damytýdyń tujyrymda­ma­syn jasaýǵa, ulttyq ekonomıkany refor­malaýǵa baǵyttalǵan «Qazaqstan-2030» Strategııasy sekildi birneshe baǵdarlamalar men jobalardy daıyndaýǵa belsendi ári júıeli túrde qatynasty.

Sonymen qatar ol óziniń baı ǵylymı-uıymdastyrýshylyq tájirıbesin ǵylymı konferensııalar men semınarlar ótkizýge, ǵylymı kadrlar daıarlaýǵa sheber paıdalandy. Onyń ǵylymı jetekshiligi men keńesshiligi, redaksııalyq nemese matematıkalyq modelder qurý boıynsha jasaǵan naqty járdeminiń arqasynda 100-ge tarta jas ǵylym kandıdaty, al ǵylym kandıdattarynyń 30-ǵa jýyǵy ǵylym doktory ataǵyn aldy.

S.Baızaqov 200-den astam ǵylymı maqalalar men broshıýralar, ǵylymı jınaqtar men monografııalar shyǵardy. Ol ǵylymı izdenisterin pedagogıkalyq jumystarmen de utymdy ushtastyrdy. Joǵary oqý oryndarynda sabaq berdi. Bul jumysty S.Baızaqov Qazaqstan Res­pýb­lıkasy Joǵarǵy Keńesiniń Ekonomıkalyq reformalar komıtetiniń bas sarapshysy (1994-1995) kezinde de toqtatqan joq.

Ol oqytýshylyq tájirıbesin Úkimet janyndaǵy Memlekettik qyzmetkerler biliktiligin kóterý ınstıtýtynyń rektory (1996-1999) kezinde keńinen iske jaratty. Onyń oqý prosesine qajetti metodıkalyq ádistemeler men oqýlyqtaryn daıyndap, aımaqtyq basqarý júıelerinde isteıtin tórt jarym myńnan astam memlekettik qyzmetkerdi qaıta daıarlaýdan ótkizdi. Atalǵan ınstıtýtty jańa Astanaǵa kóshirýdi uıymdastyrdy, onyń negizinde Memlekettik basqarý akademııasyn qurýǵa atsalysty, biraz ýaqyt ınstıtýttyń prorektory qyzmetin atqardy.

Saılaý Baızaquly naryqqa óter kez­degi úzilip qalǵan burynǵy memleket­aralyq ǵylymı baılanystardy qal­pyna keltirýge atsalysty. Reseıdiń, Ýk­raınanyń, О́zbekstannyń, Belarýstiń, Ázer­­baıjannyń, Qyrǵyzstan men Tájik­stannyń ekonomıka salasyndaǵy ǵalym­darymen TMD jáne Ekonomıkalyq damý jáne yn­tymaqtastyq uıymy arqyly ortaq zert­teýler júrgizdi. Onyń RǴA-synnyń aka­demıkteri A.Graberg, S.Glazev, V.Makarov, G.Popov, N.Komkov jáne B.Bolsha­kovpen, Ýkraına ulttyq ǵylym akade­mııasynyń akademıgi V.Geespen, О́zbek­stannyń ataqty ǵalym-ekonomısteri, ákeli-balaly Zııadýllaevtarmen, Ázerbaı­jannyń belgili ekonomısteri A.Mamedov, K.Imanov, V.Valıev, Iа.Gasanlylarmen, olar basqaryp otyrǵan ǵylymı mekemelermen baılanysty izdenisterdi birigip júrgizýge, ǵylymı kadrlar daıarlaýǵa úlken septigin tıgizdi.

S.Baızaqov halyqaralyq dárejede nátıjeli ótkizilip júrgen Astana ekonomıkalyq forýmdarynyń basty qoldaýshylary men daıyndaýshylarynyń, turaqty baıandamashylarynyń biri. Bul forým jóninde Astanadaǵy Ekonomıkalyq zert­teýler ınstıtýtynyń burynǵy vıse-pre­zıdenti, professor Toksanova: «Astana ekonomıkalyq forýmyn daıyndaý­dyń alǵashqy qıyndyqtary, osynaý ha­lyq­aralyq mańyzy úlken sharany oıdaǵydaı ótkizý ekonomıka ǵylymdarynyń doktory, professor, akademık S.Baızaqovtyń belsendi túrde aralasýyna baılanysty kóp jeńildedi... Biz osy forýmnyń bastaýynda zamanymyzdyń belgili ǵalymy, Qazaqstan ǵylymyna, ony álemdik deńgeıge kóterý jolynda baǵa jetpes úles qosyp júrgen Saılaý Baızaquly turǵanyna kýá boldyq... Onyń ǵylymdaǵy abyroı-ataǵy álemdik deńgeıdegi talaı ǵalymdardyń Astanaǵa kelýine septigin tıgizdi», deıdi.

Astana ekonomıkalyq forýmyna qatynasqan taǵy bir ǵalym – RǴA-nyń Ortalyq ekonomıkalyq-matematıkalyq ınstıtýty dırektorynyń orynbasary RǴA múshe-korrespondenti A.Bahtızın S.Baızaqovtyń osy forýmda qaralǵan ǵylymı materıaly jóninde bylaı deıdi: «Besinshi Astana halyqaralyq forýmynda (2012 j.) G20 elderiniń forýmyna mańyzdy usynystar engizý boıynsha ǵylymı konkýrs jarııalanyp, oǵan Nobel syılyǵynyń laýreattary, kóp memleketterdiń burynǵy jáne qazirgi úkimet basshylary, talaı ataqty ǵalymdar qatynasty. Biraq onyń jeńimpazy akademıkter S.Baızaqov pen S.Glazev bastaǵan ǵalymdar toby bolyp shyqty. Olardyń bul usynysy Saılaý Baızaqulynyń álemdik valıýtalyq-qarjylyq júıeni jetildirýge baǵyttalǵan reformalardy arnaıy modelder qurý arqyly taldaı otyryp júrgizý týraly jumysyna negizdelgen bolatyn. Bul zertteý jańalyǵy mol, naǵyz tosyn sheshimderge jol ashatyn usynys retinde tanyldy, al men ony S.Baızaqovtyń keıingi urpaqqa úlgi bolarlyq qanshama ǵylymı jetistikteriniń ózim kýá bolǵan kishkene ǵana bir bóligi dep túsindim».

Onyń sońǵy kezderdegi álemdik deń­geıde jıi qaıtalanyp júrgen qarjylyq-eko­nomıkalyq daǵdarystar men aǵymdar týraly paıymdaýlary jáne olardy basqarý turǵylaryna bergen baǵalary óte qundy. Osy baǵytta jaryq kórgen bir top sheteldik ádebıet kózderin jan-jaqty taldaý nátıjeleri, jasaǵan qorytyndylary men usynystary, olardy ekonometrıkalyq ádister arqyly anyqtaý men boljaý múmkindikterin qarastyrǵan zertteý jumystary qazirgi ekonomıka ǵylymyna qosylǵan úlken úles. Olardy S.Baızaqovtyń «Álemdik básekelestik: ekonomıkalyq ındıkatorlary men taldaý ádisteri» (2007), «Ekonomıkalyq ındıkatorlar ózgerisin júıeli túrde taldaýdyń qoldanbaly ádisteri» (2008), «Álemdik valıýtalyq-qarjylyq júıeni jańartýdyń ekonomıkalyq tujyrymdamasy» (2009), «Faktorlyq ónimdilik jıyntyǵy – álemdik valıýta ólsheminiń negizi» (2010), «Makroekonomıkalyq qaıshylyqtardy tabýdyń negizgi modelderi: Keıns pen monetarlyq úlgilerden Mandell men Flemıng úlgilerine deıin» (2014), «Stolerıý qarmaqshasy jáne onyń ómirlik mánin anyqtaý» (2015) jáne basqa eńbekterinen kórýge bolady.

S.Baızaqovtyń sońǵy zertteýleri halyqaralyq deńgeıde joǵary baǵalanyp jatyr. Ol 2015 jyly Batys óńiriniń ekonomıka ǵylymyn negizdegen Oksfordtyń akademııalyq odaǵynyń músheligine ekonomıkany basqarý tehnologııasy boıynsha ótse, bıyl (2017) óskeleń Shyǵystyń álemdik memlekettik emes ujymdarynyń akademııalyq birlestiginiń (Baratpýr qalasy, Úndistan) osy baǵyttaǵy sertıfıkatyn ıelendi.

Saılaý Baızaqulynyń ǵylym jolyndaǵy eńbegi jóninde Halyqaralyq ekonomıster odaǵynyń prezıdenti, burynǵy Máskeý qalasynyń meri, professor G.Popov pen osy Odaqtyń bas dırektory V.Krasılnıkovtiń pikirleri mynadaı: «Saılaý Baızaquly Baızaqov – uly ǵalym jáne belgili ekonomıst, onyń ǵylymı izdenisterimen Qazaqstannyń ǵana emes, onymen tyǵyz qarym-qatynastaǵy basqa elderdiń de birneshe ekonomıkalyq baǵyttarynyń paıda bolýy, turaqtanyp damı túsýi tikeleı baılanysty. Saılaý Baızaquly barshaǵa ómiri ónegeli azamat, ǵalym jáne memleket qaıratkeri retinde úlgi. Ol erekshe qurmettiń, úlken abyroı men senimniń ıesi. Uly Ekaterınanyń «óziniń jeke basynyń paıdasy úshin nemese boıynda bar qabiletin maqtanysh retinde pash etý úshin emes, tek qana Otanyna paıda ákelý úshin tyrysyp, ózin qanshama azapqa salatyndar bolady» degen sóziniń osy Saılaý Baızaquly syndy adamdarǵa arnalǵany anyq».

Al О́zbekstan azamaty, RǴA-nyń Naryq problemalary ınstıtýtynyń bas ǵylymı qyzmetkeri, professor Z.Zııadýllaev ǵy­lym­daǵy zamandasy S.Baızaquly týraly oıyn mynadaı sózdermen bildirgen: «Meni Saı­laýdyń erekshelikke, sabaqtastyq pen ún­des­tikke toly zertteýleri, uıymdasty­rýshylyq talanty men tereń taldaǵyshtyǵy, ádildigi men adaldyǵy, kúrdeli máselelerdiń mánin tez túsinip, jeke faktiler artyndaǵy úlken qubylystar men zańdylyqtardy baıqaǵyshtyǵy talaı tańdandyrdy.

Saılaý Baızaquly – qazirgi ekonomıka ǵylymdarynyń zor maqtanyshy jáne jańa aýmaqtyq ekonomıster mektebiniń negizin qalaýshy ǵalym. Táýelsiz Qazaqstan jastary S. Baızaquly sııaqty ǵalymdardy bilýi ári olardan ónege alýy abzal».

Saılaý Baızaqulynyń joǵaryda kórsetilgen jáne TMD elderiniń kásiptes kórnekti ǵalymdary joǵary baǵalaǵan ushan-teńiz shyǵarmashylyq tabysy men ǵylymı nátıjeleri óskeleń urpaqqa úlken úlgi. Sondyqtan onyń ómir joly men bilim, ǵylym salasyndaǵy zor eńbegine ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti ózi shyǵaratyn «О́negeli ómir» atty dástúrli kitap serııasynyń bir nómirin arnady. О́ıtkeni bul serııa Qazaqstannyń bilimi men ǵylymynda, memlekettiginiń nyǵaıýy men qoǵamdyq damýynda eleýli orny bar tulǵalardy júıeli túrde zerdelep, úlken ǵumyrnamalyq portretter galereıasyn jasaýǵa baǵyttalǵan. Bizdiń ýnıversıtettiń jalpyulttyq bul sheshimin respýblıka jurtshylyǵy jaqsy qabyldady. Sebebi ol bas ýnıversıettiń elimizdegi bilim men ǵylym aıasyndaǵy erekshe ornyn aıǵaqtaı túsetin bolady. Oǵan qosa Qazaqstan zııalylarynyń aldyńǵy leginiń óz zamanynda qandaı maqsat-múddege kúsh-jigerin, aqyl-oıyn, tipti búkil ómirin sarp etkenin, nendeı nátıjege jetkenin, onyń jolynda qandaı qıyndyqtardan ótkenin jazba túrde keıingi urpaqqa jetkizý – ýnıversıtet tarapynan jasalǵan úzilmes arqaý, tarıhqa altyn árippen jazylatyn baǵa jetpes jalǵastyq pen qundylyq.

Ǵalymqaıyr MUTANOV,
ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ rektory, QR UǴA akademıgi

Sońǵy jańalyqtar