24 Qańtar, 2018

Bir avtobýs buıyrmaǵany-aı!..

430 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazir burynǵydaı emes, alys-jaqyndaǵy aýyl-aýdandardyń jaı-kúıin áleýmettik jeliden kórip-bilip otyratyn boldyq. Ásirese tabıǵat tosyn minez tanyt­qan tusta shalǵaıdaǵy ózekti más­ele­ler emis-emis estilip qalyp jata­dy.

Bir avtobýs buıyrmaǵany-aı!..

Qańtardyń aıazy men borany kezektesip qysqan kezde Qos­ta­naı oblysynyń ortalyǵy men Aman­geldi aýdanynyń arasynda avtobýs qatynamaıtyny qajytqan jurt­tan sondaı bir habar jetti. 

Kóligi joq adamdardyń oblys ortalyǵy men Amangeldiniń arasynda taksımen tepeńdep júrgenine birneshe jyldyń júzi bolypty. Qatynasty qyzdyryp otyrǵan taksı júrgizýshilerine qoıar kiná joq, qaıta aýyl turǵyndarynyń sanasyn­daǵy «jyraqta jatyrmyz, aýyldan shyǵa almaı qaldyq» degen qasań oı, keritartpa kózqarastan qutqarǵan solar eken. Qajet bolsa, tańerteń úıden shyqqan adamdar keshke deıin qaladaǵy sharýasyn tyndyryp, otynyń basyna oralyp úlgeretin kórinedi. Jazdaǵy qapyryq ystyqta da, qystyń qaqaǵan aıaz-boranynda da júrgizýshi jigitter jerge qarat­paýǵa tyrysady. Eldi de dittegen jerine jetkizip, ózderi de tabys taýyp otyrǵan taksılerdiń tirligi durys-aq. Alaıda jol júretin adamdardyń qatary kóbeıgen saıyn, taksıler júrginshilerdiń nópirin tasyp úlgere almaıdy. Bir aýdanǵa bir avtobýs buıyrmaǵanyna jurttyń amaly quryp otyr. 

Ekinshiden, taksıster alatyn jolaqyny da jurttyń báriniń birdeı qaltasy kótere bermeıdi. Júrginshiler kóbeıgen kezderde bir baǵyttyń baǵasy 4 myń teńgege deıin jetedi eken. Jeńil-jelpi sálemdeme jiberemin deseńiz 1 myń teńge tóleısiz. 

Úshinshiden, taksılerdiń qaı jerden júretinin jurttyń bári birdeı bile bermeıdi. Qoǵamdyq kólik sııaqty emes, jeke mashınalar baratyn jerińe dál jetkizip tastaı almaıtyny jáne bar. 

Tórtinshiden, qashyqtyǵy 400 shaqyrymnan asatyn, sapasy da ońyp turmaǵan jolmen keıbir taksıler ýaqyt pen janarmaı únemdeý úshin óziniń de, jolaýshynyń da basyn qater­ge tigip, júıtkip júredi eken. «Arqa­lyqqa 45 mınýtta bardym, Qos­­tanaı­ǵa 3 saǵatta jettim» dep kúpi­netin «júırikter» jeterlik. Al jolaý­shy­nyń janyn shúberekke túıip, ıma­nyn úıirip otyrýdan basqa amaly joq. 

Endigisin sol jaqtyń azamat­tarynyń aýzymen jetkizip kóreıik. Amangeldi aýdanyna buryn baryp kórmegen adam taksıdi qaı kósheden izdep júredi?! Taksılerden jaı ǵana issapar bıletin alý da ońaı emes. Qalaı bolǵanda da, bir aýdanǵa bir avtobýs kerek eken, deıdi jol azabyn tartqan azamattardyń biri. Taksıge qaraǵanda, avtobýstyń ár jerge toqtap, shabandaý júretini ras. Biraq avtobýs senimdi kólik ekenin, ásirese qysta jaqsy ekenin eldiń bári moıyn­daıdy. Qostanaı turmaq, Astanaǵa avtobýs shyqsa da minetin adam tabylar edi. Ásirese jaz mezgilinde árli-berli aǵylǵan jurt kóp, deıdi taǵy biri áleýmettik jeli arqyly. 

– Bári uıymdastyrýǵa baılanys­ty. Jolaýshylarǵa da, tasymaldaý­shylarǵa da tıimdi bolýy kerek. Buryn «Arqalyq – Amangeldi», «Amangeldi – Qostanaı» arasynda avtobýstar kestege saı turaqty júrýshi edi. Solar shyǵy­nǵa batty degenge sený qıyn. Halyq­qa taksı de, avtobýs ta kerek,– deıdi Jomartbek Nurman esimdi el azamaty. 

Jalpy, jol men jolaýshylar tasymaly týraly jyr talaı márte jazylyp ta, aıtylyp ta kele jatqany belgili. Biraq «Aıta, aıta Altaıdy...» dep qoıa salýǵa taǵy bolmaıdy. Elimizdiń ár túkpirindegi halyqtyń oblystary bólek bolsa da, sheshilmegen áleýmettik problemalary ortaq. Sol baıaǵy sapasyz jol, tartylmaǵan aýyz sý, janbaǵan jaryq, «ustamaıtyn» uıaly baılanys... degen sııaqty jalǵasa beredi. Aıtyp otyrǵan avtobýs jyry ta sonyń bir kórinisi. 

Shynynda da, 20 myńǵa tarta halqy bar Amangeldi aýdanynan oblys ortalyǵyna birde-bir qoǵamdyq kóliktiń qatynamaıtyny kóńilge qonbaıdy. Keńes Odaǵy kezinde aýdan ortalyǵy turmaq, aýdannan qashyqta jatqan aýyldarynyń ózine AN-2 ushaǵy ushatyn. Ushaq tur­maq, avtobýs kózden bul-bul ushady dep kim oılaǵan?! Jol azabynan sharshaǵan jurt aýdan ákimdigi men oblys ákimdigi osy máseleni sheship, arnaıy avtobýs bólse degen úmitpen qarap otyr.