Bilim berýdiń sapasyn arttyrady

Elbasy óziniń Joldaýynda bilim berý baǵdarlamasynyń jańar­tylǵan mazmuny sheńberinde oqy­týǵa kóshken muǵalimderdiń jala­qy­syn 2018 jylǵy 1 qańtar­dan bas­tap 30%-ǵa kóterý mindetin belgiledi.

Búgingi kúni Bilim jáne ǵy­lym mınıstrligi laýazymdyq jal­a­q­yny arttyrý bilim berýdiń baǵ­­dar­lamasynyń jańartylǵan mazmunyna kóshý kestesine sáıkes júrgiziledi dep josparlaýda. Alaı­da laýazymdyq jalaqyny arttyrý tetikterin ázirleý barysynda pedagogıkalyq oqý júktemesi joq qyzmetkerlerdiń jalaqysyna 30% ústemaqy qosýdy eskerýdi jón dep sanaımyn.

Jalaqyny kóterýdiń taǵy bir sharasy muǵalimderdi attestat­taýdyń jańa modeline kóshýde qaras­tyrylǵan. Nátıjesinde, mu­ǵalimderdiń jalaqysy biliktiliginiń rastalýyna baılanysty tutastaı alǵanda 30%-dan 50%-ǵa deıin ósedi. Bul máselelerdi júıeli túr­de júzege asyrý maqsatynda bilik­tilik testileý jáne attestat­taýdy ótkizý merzimin qaıta qara­s­tyrý qajet. Sondyqtan Bilim jáne ǵylym mınıstrligi pedagog qyz­met­kerlerdi attestattaýdyń jańa júıesiniń jobasyn ázirlegeni jón.

Sonymen qatar máseleniń áleý­mettik mańyzdylyǵyna baılanys­ty 2018 jylǵy respýblıkalyq bıýd­jettiń birinshi naqtylaýyn ót­kizýdi tezdetý qajet dep sanaımyn.

Taǵy bir aıta ketetin jaıt, Elbasy, bizdegi oqýshylardyń júktemesi TMD elderiniń ishinde eń joǵary bolyp otyrǵanyn jáne Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymy elderine qara­ǵanda da kóp ekenin eskerip, ony tómendetýdi tapsyrdy.

Qazirgi tańda mektep oqýshy­synyń aptalyq oqý júktemesin azaıtý bes kúndik oqý aptasyna kedergisiz kóshýge múmkindik be­re­tini sózsiz. Osy baǵyttaǵy jumys barysynda mektepte oqy­tylatyn negizgi pánder baǵdar­la­malarynyń mazmuny­nyń qys­qarmaýyna, oqýshylardyń bilim sapasynyń tómendeýine jol bermeý máselelerin Bilim jáne ǵylym mınıstrligi basty nazarǵa alýy tıis. Bul rette, oqýshylardyń oqý júktemesi qysqarǵan kezde muǵalim sanynyń da qysqaratyndy­ǵyn eskergen jón. Sonymen qatar muǵalimniń jańa zaman talabyna saı shyǵarmashylyqpen jumys isteýine barynsha múmkindik berý úshin jáne olardyń jaýapkershiliginiń artýyn eskere otyryp, «Bilim týraly» zańnyń 52-babynda kórsetilgen 18 saǵattyq muǵalim júktemesin azaıtyp, zańǵa tıisti ózgerister engizý qajet nemese osy normany zańnan alyp Úkimettiń bilim berý salasyndaǵy quzyretine berýdi jón dep esepteımin.

Sonymen qatar mektep bitirý­shileriniń jalpy bilim beretin pánder boıynsha oqý nátıjelerin otandyq joǵary oqý oryndarynda taný jáne orta bilim deńgeıi men joǵary bilim berý deńgeıi­niń sabaqtastyǵyn qarastyrý qajet. Osy máseleniń barlyǵy muǵalimniń mártebesin arttyrýǵa jáne pedagogtardy ózderin udaıy jetildirýge yntalandyratyn bir­den-bir qural ekendigi aıqyn.

Sondaı-aq joǵary bilim berý máselesi de Elbasynyń udaıy nazarynda. Joldaýda atap kórsetilgen joǵary oqý oryndarynyń akade­mııa­lyq erkindigin zańnamalyq turǵy­dan bekitý máselesiniń mańy­zy zor dep sanaımyn.

Qazir Parlament Májilisindegi jumys toby elimizdegi «Joǵary oqý oryndarynyń akademııalyq jáne basqarý derbestigin keńeıtý máseleleri týraly» zań jobasyn qarastyrý ústinde. «100 naq­ty qadam» Ult josparynyń 78-qa­da­myna sáıkes, Nazarbaev ýnıver­sıtetiniń tájirıbesi negizinde JOO-nyń akademııalyq jáne ózin ózi basqarýyn keńeıtý, sonymen qatar halyqaralyq tájirıbege sáıkes jekemenshik joǵary oqý oryn­daryn kommer­sııalyq emes uıym­darǵa aýys­tyrý máselesi kózdelgen.

Zań jobasy qabyldanǵannan keıin joǵary oqý oryndarynyń akademııalyq erkindigi halyqaralyq akredıtteý organdarynyń talaptaryna saı keletin bilim berýdiń jańa baǵdarlamalaryn sapaly jasaýǵa qolaıly múmkindik beredi.

Ersultan BEKTURǴANOV,
Parlament Májilisiniń depýtaty