Qazaqstan • 29 Qańtar, 2018

Radıasııanyń ótinde bolǵan qazaqstandyq soldattardyń máselesi ádil sheshilýi kerek

402 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Májilistegi «Nur Otan» partııasy fraksııasynyń músheleri kezinde Semeı ıadrolyq synaq polıgony aımaǵynda áskerı mindetin ótep, radıasııanyń ótinde bolǵan qazaqstandyq soldattardyń máselesin aıtyp, birneshe ret depýtattyq saýal joldady. 

Radıasııanyń ótinde bolǵan qazaqstandyq soldattardyń máselesi ádil sheshilýi kerek

Atap aıtqanda, 2009 jylǵy 15 qazanda depýtattar S.Bychkova men N.Gellert, 2016 jyldyń 23 maýsymynda G.Shegelskıı men N.Sabılıanov Premer-Mı­nıstrdiń atyna, Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý, Qorǵanys mınıstrleriniń nazaryna osy máseleni jetkizgen bolatyn. Alaıda, halyq arasynda «atom soldattary» degen ataý alǵan bul jandardyń máselesi osy kúnge deıin sheshilmeı, olarǵa áleýmettik jeńildikter jasalmaı keledi. Al olarmen birge áskerı qyzmetin ótegen burynǵy KSRO-nyń basqa respýblıkalardyń turǵyndary mundaı jeńildikterge baıaǵyda qol jetkizgen.

Bizdiń áskerılerimizdiń mem­le­kettik jeńildikterge qol jet­­kizbeı júrgendiginiń basty sebebi – 1992 jylǵy 18 jel­toq­­sanda qabyldanǵan «Semeı ıad­rolyq synaq polıgony aı­ma­ǵyndaǵy synaqtardan zar­dap shekken azamattardy áleý­met­tik qoldaý» týraly Zańda min­detti áskerı qyzmetin ótep júrgen jandar týraly naqty aıtylmaǵan. Al 1995 jyldyń 28 sáýirinde qabyldanǵan «Uly Otan soǵysyna qatysýshy jáne olarǵa teńestirilgen azamattarǵa jeńildikter berý jáne áleýmet­tik qorǵaý» týraly Zańǵa da atalmysh kategorııanyń azamattary engizilmegen. Sonymen qa­tar óziniń quzyretimen osy Zań­nyń negizinde jeńildikter alatyn jandardy belgileıtin ókiletti memlekettik organdar da osynaý jandardyń aıryqsha táýekelde bolǵanyna qaramaı olar­d­yń tizimge engizilýin naq­ty atamaǵan. Osy zańnyń 6-babynda tek: «...ıadrolyq synaqtar men oıyndarǵa tikeleı qatysqan adamdar» degen sózder jazylǵan. Al endi osy zańnyń 10-babynda ıadro­lyq synaqtar men oıyn­dar­­­ǵa qatysqandyǵyn adamdar anyq­­­t­amalar, áskerı bıletteri ar­­­qy­ly dáleldeıdi delingen. Má­se­­leniń bári osy anyqtamaǵa tire­ledi, óıtkeni ony beretin Reseı Qorǵanys mınıstrliginiń Ortalyq arhıvi. Osy arhıvtiń buǵan deıin­gi jaýaby bylaı: «Spravkı o neposredstvennom ýchastıı v ıspytanııah ıadernogo orýjııa grajdan drýgıh gosýdarstv vydaıýtsıa na osnovanıı ımeıýshıhsıa v voı­skovoı chastı 31600 arhıvnyh materıalov Semı­palatınskogo polıgona. Sentralnyı arhıv mınıster­stva oborony Rossııskoı Fe­derasıı v sootvetstvıı s dırektıvoı Mınıstra oborony vydaet spravkı tolko o prohojdenıı slýjby ı mes­te dıslokasıı voınskoı chastı. Dannymı ob ýchastıı voınskıh chasteı v ıspytanııah ıadernogo orýjııa arhıv ne raspolagaet».

Al azamattarymyz 31600-shi áskerı bólimnen anyqtama ákel­se, ony bizdiń ókiletti organdarymyz jeńildik berýge negiz bolatyn qujat dep qabyl­da­maıdy. Osynyń saldarynan ıadro­lyq synaqtardyń ótinde bolyp, áskerı mindetin atqarǵan bizdiń azamattarymyz ózderine tıesili jeńildikter men arnaıy memlekettik ótemaqyǵa uzaq jyl­dar boıy qol jetkize almaı júr. О́kiletti organ olarǵa anyq­t­ama ákel deıdi, al anyqtama bere­tin arhıv áskerı bólimge sil­teıdi, al áskerı bólimniń any­q­­tamasyn bizdikiler qujat dep qabyldamaıdy. Sóıtip adamdardy «sen salar da, men salar qylyp» áýrege salyp qoıǵan.

Biz osy máselelerdi aıtyp, Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna kezekti ret depýtattyq saýal joldadyq. Onda Eńbek jáne halyqty áleý­mettik qorǵaý jáne Qorǵanys mınıstr­likteri birlese otyryp, osy máseleni sheshetin tetikti ázirleý kerektigi usynyldy. Bul máseleniń sheshimi – asa qaýipti táýekeldi ortada ózderi­niń áskerı mindetin ótegen qazaqstandyq jaýyngerlerdiń aldynda ádiletti sheshim bolar edi.

Svetlana BYChKOVA,

Májilis depýtaty

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda anasy eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50