Ásirese, turǵyn halyqty baspanamen qamtamasyz etý, jalaqysy tómen jumysshy, qyzmetkerlerge salyqtyq jeńildikter jasaý, jastardyń bilim alýy jáne jataqhanamen qamtylýyna baılanysty oryndalatyn mindetter men yntaly adamdardyń kásipkerlikpen aınalysýyna qoldaý kórsetý oblys, aýdan ákimderiniń endigi jerdegi negizgi jumys baǵytyna aınalmaq.
Elbasynyń áleýmettik bastamalaryna qoldaý bildirip, aımaqta atqarylatyn jumystardyń baǵytyn aıqyndaǵan jıyn Almaty oblysynda da ótti. Jıynda baıandama jasaǵan oblys ákimi Amandyq Batalov: «Memleket basshysy áleýmettik salany jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan 5 bastamasyn usyný arqyly elimiz úshin ózekti, áleýmettik salaǵa jańa serpin beretin sharalardy iske asyrýdy mindettedi. Bul kópten kútken, bárimizdiń oıymyzdan shyqqan bastama boldy. Prezıdentimiz ony iske asyrý úshin el ekonomıkasynyń tolyq múmkindigi bar ekenin atap ótti. Endi sol bastamalarǵa naqty toqtalyp, atqaratyn jumystarymyzdyń baǵyt-baǵdaryn naqtylap alýymyz qajet», dedi.
Aımaqta Prezıdent usynǵan 5 áleýmettik bastamany júzege asyrýǵa tolyqtaı negiz bar. Elbasynyń árbir otbasyna baspana alýdyń jańa múmkindikterin berý bastamasyna oraı jańa mindetter aıqyndalyp, buǵan deıin de qarqynmen júrgizilip jatqan turǵyn úı qurylysyna jańasha serpin berilmek. Oblys turǵyndaryn baspanamen qamtý jumystary nátıjeli. Ásirese «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha salynyp jatqan turǵyn úılerdi paıdalanýǵa berý jóninen byltyr oblys óz mindetin 5,7 paıyzǵa artyǵymen oryndap, aýmaǵy 646 myń sharshy metrdi qamtıtyn turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtaldy. Qarqynmen salynyp jatqan 184 úıdiń 94-inde qonys toıy toılanyp, 494 shaqyrymdy quraıtyn ınjenerlik jeli iske qosylǵan.
– Elbasynyń 5 bastamasynyń birinshi baǵyty boıynsha jasalatyn jumystar aımaqtaǵy qurylys naryǵyna úlken serpilis ákeledi. Qazir oblysta páter kezeginde turǵan 40 myńǵa jýyq adam bar. Jeńildetilgen nesıe tetikteri iske qosylǵannan keıin bul adamdardyń baspanaly bolýǵa degen múmkindikteri artady. Úı salý qarqyndy júrgizilgenimen, onyń baǵasynyń turǵyndarǵa qoljetimdi bolýyna qatysty únemi másele týyndaıtyn. О́ıtkeni adamdardyń ıpoteka men nesıege qol jetkizýi qıyn bolǵany jasyryn emes. Al Elbasy usynǵan «7 – 20 – 25» baǵdarlamasy jerlesterimizdiń armanyna qol jetkizýge jol ashady, – dedi Amandyq Batalov.
Elbasy usynǵan baǵyttar ishindegi jalaqysy tómen jumysshy, qyzmetkerlerge salyqtyq jeńildikter jasaýdy qarastyrýǵa oraı berilgen tapsyrma aımaqtardaǵy ózekti másele bolatyn. О́ıtkeni negizinen aýyl sharýashylyǵynda eńbek etetin adamdardyń tabysy da tómen ekendigi anyq. О́ńirlerdegi ortasha aılyq jalaqynyń aıyrmasy da áleýmettik jaǵdaıdyń teńgerimine áser etetin-di. Endigi jerde Prezıdent usynǵan salyq jeńildigi az jalaqy alatyn jumysshylardyń tabysyn arttyrýǵa múmkindik bermek. Almaty oblysy da agrarlyq salaǵa arqa súıep otyrǵan aımaq bolǵandyqtan, sala eńbekkerleriniń tabys salyǵyn 1 paıyzǵa deıin azaıtý bastamasyn qýana qabyldaǵany anyq. Sol sııaqty, óńirdegi ózin-ózi jumyspen qamtıtyn adamdardyń qarasy ájeptáýir. Aılyq tabysy ortasha kórsetkishten aspaıtyn olar úshin de úmit oty tutandy.
Memleket basshysynyń «Joǵary bilim alýdyń qoljetimdiligi men sapasyn arttyryp, stýdent jastardyń jataqhanadaǵy jaǵdaıyn jaqsartý» bastamasy da óńirdegi birqatar ózekti máseleniń oń sheshilýine yqpal etpek. Bilim granttarynyń kóbeıýi oqýǵa yntaly jastardyń kóńilin bir demdese, stýdentterdiń jataqhanamen qamtylýǵa qatysty máselesiniń sheshimin tabýy da olardy qanattandyrady. Qazir oblystaǵy jalǵyz joǵary oqý orny – Jetisý memlekettik ýnıversıtetiniń kúndizgi bóliminde 3 myńnan astam stýdent bilim alýda. О́kinishke qaraı, olardyń kóbi jataqhanamen qamtylmaǵan. Ýnıversıtetke qarasty eki jataqhana da 524 orynǵa laıyqtalǵan.
– Osy jıynǵa daıyndyq barysynda oblystaǵy stýdentterdiń jataqhanamen qamtylýyna qatysty málimetterdi qaradym. О́kinishtisi, bizde jataqhana jetispeýshiligi joq degen jalǵan aqpar berilgen. Stýdentterdi jatyn orynmen qamtý degenimiz tek ýnıversıtetke ǵana qatysty bolmaýy kerek. Aýdandardaǵy kásiptik bilim beretin arnaýly oqý oryndarynyń jaǵdaıy máz emes. Talǵardaǵy, Taldyqorǵandaǵy kolledjderdiń stýdentteri jataqhanaǵa syımaı, páter jaldaýǵa májbúr. Elbasy usynǵan bastama osy kemshilikterdi joıýǵa múmkindik beredi. Jumyla jumys isteýimiz kerek, – dedi jıynda oblys ákimi salaǵa jaýapty basshylarǵa qaratyp.
«Shaǵyn nesıe berýdi kóbeıtý» bastamasy da el ishinen qoldaý taýyp, nátıje beretini anyq. Memleket basshysy bul shara, ásirese aýyl-aımaqtar úshin, aýyldaǵy kásipkerlikti damytý úshin mańyzdy ekenin atap ótti. О́z sózinde Amandyq Batalov: «О́zin-ózi eńbekpen qamtyǵan jáne jumyssyz turǵyndardyń arasynda jappaı kásipkerlikti damytý úshin atqarylyp jatqan jumystardyń aıasynda jeńildetilgen shaǵyn nesıe berý neǵurlym tıimdi tetik bolyp tabylady. 2017 jyly jalpy quny 4,3 mıllıard teńgeni quraıtyn 840 shaǵyn nesıe berildi. Qarajattyń jetispeýinen 3148 adam shaǵyn nesıe ala almady. Elbasynyń bastamasynda qosymsha 20 mıllıard teńge bólý máselesi kóterildi. Biz óz kezeginde, osy qarajatty paıdalana otyryp, shaǵyn nesıe alýǵa nıet bildirgen kóptegen turǵyndardy qamtı alamyz», dedi.
Elbasy usynǵan besinshi baǵyt boıynsha eldi gazben qamtamasyz etýdi jalǵastyrý jumystary Jetisý jerinde tolyqqandy júzege asyp jatyr deýge ábden bolady. Qazir oblystyń 11 aýdanynda kógildir otynmen qamtý jumystarynyń úlesi 50 paıyzǵa aıaqtalýǵa jaqyn. 2020 jyly 10 paıyz tabıǵı otynǵa qosylýdy maqsat etken oblysqa Memleket basshysy júktegen tapsyrma odan ári tyń serpin bermek. Bıylǵy jyly Taldyqorǵan qalasy tolyqtaı qosylatyn gaz qubyry jelisin ońtústik-shyǵys baǵytqa qaraı jalǵastyryp, ortalyqtan shetkeri jatqan Aqsý, Sarqan, Alakól aýdandaryna da kógildir otyn jetkizý jumystary zerdelenbek. Oblys ákimdigi tarapynan Úkimetke tıisti usynys engiziledi. Osylaısha tabıǵı gaz jelisine aımaqtaǵy ár aýyldyń qosylýyna qol jetkizý taıaý bolashaqtaǵy mindet bolyp qala bermek.
Qalmahanbet MUQAMETQALI,
«Egemen Qazaqstan»
Almaty oblysy
