Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Nurjan Áltaev Úkimet úıinde ótken baspasóz máslıhatynda Memleket basshysy jarııalaǵan bes áleýmettik bastamanyń ishindegi shaǵyn nesıelendirý kólemin keńeıtý máselesine arnaıy toqtaldy. Mınıstrdiń orynbasary bes áleýmettik bastamanyń da halyqtyń eń ózekti suranystaryn qamtyp otyrǵanyn, sonyń biri shaǵyn nesıelendirýdi arttyrý jappaı kásipkerlikti damytýǵa negiz bolatynyn atap ótti. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, shaǵyn nesıelendirýdi arttyrý aýyl turǵyndaryn jańa tabys kózderimen jáne jumys oryndarymen qamtamasyz etpek. Máselen, mıkrokredıtti keńeıtý sharalary bıyl 14 myńnan astam adamdy nesıemen qamtýǵa múmkindik beredi.
Azamattardyń kásipkerlik bastamalarynyń oryndalýy Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasy sheńberinde júzege asyrylýda. Byltyr bul baǵdarlama arqyly 7 227 shaǵyn nesıe berildi. Aýyldyq jerler men qalalarda shaǵyn nesıeni alǵandar qatary 6 791 adamdy qurady. Sonymen qosa kásipkerlerdiń 57 paıyzdan astamy startap jobalary retinde jeke kásibin ashty. «Bastaý-Bıznes» jobasy sheńberinde 15 myń adam kásipkerlik salasynda oqytylyp, 3 314 adam shaǵyn nesıe aldy. Kredıttiń qoljetimdiligin keńeıtý maqsatynda kepildendirilgen nesıe berý mehanızmi engizildi. 2017 jyly 420 kepildemege kelisimshart jasaldy. Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý baǵdarlamasynyń kómegimen byltyr shaǵyn jáne orta bıznes 3,6 paıyzǵa artty. 2018 jyly atalǵan baǵdarlamany qarjylandyrýǵa 87 mıllıard teńge qarastyrylǵan.
«Sonymen birge mıkrokredıtteýge 20 mıllıard teńge bólinip, onyń 14 mıllıard teńgesi aýyldyq jerlerge, 6 mıllıard teńgesi qalaǵa baǵyttalatyn bolady. Budan basqa mıkrokredıtterdi berý mólsheri qalalar men aýyldar úshin qaıta saralanady», dedi vıse-mınıstr. Iаǵnı qalalarda jáne aýyldy eldi mekenderde zákirlik kooperasııalarǵa beriletin mıkrokredıttiń ortasha mólsheri 6,5 mıllıon teńgeden aspaıdy. Al aýyldyq jerlerdegi basqa da jobalar úshin bul shaǵyn nesıe kólemi 3,5 mıllıon teńgeden aspaıtyn bolady. Buǵan deıin shaǵyn nesıeleý uıymdary usynyp kelgen paıyzdyq ústemeler jylyna 30-50 paıyzdy quraǵandyqtan, aýyldy jerlerde kásip ashýǵa múldem qolaısyz edi.
Eger aýyl turǵyny shaǵyn nesıe alý arqyly jeke kásibin ashqysy kelse, jumyspen qamtý ortalyǵyna, «Atameken» kásipkerler palatasynyń fılıalyna nemese ákimdikke habarlasa alady.
«Onyń ótinimi birden jumyspen qamtý ortalyǵyna jiberiledi. Onda ony «Eńbek» aqparattyq júıesi arqyly tekserip, ótinim ıesiniń shyn máninde jumyssyz álde ózin ózi jumyspen qamtýshy ekeni anyqtalady. Budan keıin oǵan nesıeni alý jáne qajetti qujattar jóninde konsýltasııa beriledi. Sonan soń «Bastaý-Bıznes» baǵdarlamasy boıynsha oqytýǵa jiberiledi. Oqytý kýrsyn támamdaǵan soń sertıfıkatqa ıe bolady da,
5 nemese 7 jylǵa deıin jylyna 6 paıyzben nesıe alý quqyna ıe bolady», dedi N.Áltaev.
Árıne jeke kásibin ashqysy keletin jastar kóp. Biraq aýyldy jerlerde olardyń nesıege ótinishi qanaǵattandyrylmaıdy, ekinshi deńgeıli bankter kepildeme retinde usynǵan múlkin kóbinese qabyldamaıdy. Sondyqtan memlekettik baǵdarlama kepilge qoıatyn múlki joq kásip ashýshylarǵa arnalǵan kepildeme júıesin qarastyrady. Eger ol kásibin endi bastap jatqan jan bolsa, nesıeniń 85 paıyzyna memleket tarapynan kepildik beriledi. Bul kepildemeni aýylda bolsa «QazAgroGarant» uıymy, qalada bolsa «Damý» qory beredi. Eger is basyndaǵy kásipker retinde bıznesin keńeıtý maqsatynda qarjy alǵysy kelse, onda jylyna 50 paıyzyna deıin kepildik beriledi, dedi vıse-mınıstr.
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
