19 Naýryz, 2018

Aqyl ıesi (áńgime)

980 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Aqyl ıesi (áńgime)

Bóribasardyń úıshiginen shyqpaǵanyna búgin úshinshi kún. Búktetile jatqan qalpy nár syzbady. Tek aragidik soıdym-soıdym tilingen teri arasyndaǵy qantalaǵan jaralaryn alma-kezek jalap qoıady. Arqabaıdyń tysqa shyqqan saıyn «Bórbasar!» degen shaqyrýyna da eleń etpedi. Ánsheıinde ıesin kórse arsalańdaı júgiretin Bóribasar Arqabaıǵa ókpelegendeı qabaq astynan qarap únsiz jata berdi.

Keshegi qandy aıqas Bóribasar úshin ıt ómi­rindegi máńgi esinde qalar aıqas boldy. Sońǵy kez­de osy úıge kelgishtep júrgen nán taqyrbas­­­ty Bóribasar áý bastan-aq unatpaǵan edi. Qaq­padan basy kóringennen yryldap ishke at­tap bastyrmaıtyn. Arqabaı úıden shyǵa ál­gi­ge jik-jappar bolyp, Bóribasarǵa daýys kó­te­re: – Ket-eı! Munyń mundaıy joq edi. О́ı, ońbaǵan! – dep qonaǵyn aldynan kútip úıine kir­gizip alatyn.

Bóribasar sonda ıesi Arqabaıǵa kóz qıyǵy­men qarap ishteı osyny da aqyl ıesi adam deı­di-aý. Kimniń jaqsy, kimniń jaman ekenin túri men repetinen-aq baıqamaı ma eken?» degendeı bir-eki áýpildeı úrip úıshigine kirip ketetin.

Keshe Arqabaı úıinen qarǵybaýyn alyp shyqqanda qydyrtatyn boldy dep qatty qýa­n-
­ǵan Bóribasar, artynsha áldene bir jaman­dyq­ty sezgendeı ıesine jaltaqtaı qarady.

– Búgin seniń ónerińdi kóremiz. Qazaqy tóbettigińdi kórsetetin kún bolyp tur, – dep eki alaqanymen eki qaptalynan qaqqan Arqa­baıdyń úninen keıin Arlan seziktene tústi.

Netken qandy alań, qan men qandy silekeı sasyǵan ıis. Qyńsylaǵan ıtter. Itjyǵys arpalystar Bóribasardyń basyn aınaldyrdy. Úılerine jıi kelgishtep ketken álgi nán taqyrbas osynda júr eken. Jeteginde dáý sheteldik alpaýyt qara tóbet. Qos urty jel terbegen túńlikteı salp-salp etse, bas terisi salbyrap jer súzip tur. Ústi-basy qolańsa sasıdy. Baı­qasa, ony Arlanmen aıqastyrǵaly turǵan sekil­di. Bir sátte nán taqyrbas «Fas!» dedi. Sol-aq eken alyp tóbet Bóribasarǵa tarpa bas saldy. Mundaı jaǵdaıdy kútpegen Bóribasar jalma-jan jalt burylyp, shapshańdyq tanytty.

Áıtse de tóbelestiń ábden «dámin» tatyp kórgendikten be, qara tóbet qarpyp qalýǵa kúsh saldy. Qıqýlaǵan adamdar jan-jaqtan antalap tur. It bolyp ómirge kelgeli mundaı sumdyqty kórmegen Bóribasar aqyrynda ózin qorǵaýǵa kóshti. Tula boıy qara tóbettiń aqsıǵan azýyna iligip, saý tamtyǵy qalmady. Qara tóbettiń kózderi qyzyl shoqqa aınalyp, bir mezette Bóribasardyń búıirine aýyz salǵanda, jyldamdyq tanytqan Bóribasar qandy tóbettiń shabyn qaqyrata jaryp jiberdi. Qarny aqtaryla qansyraǵan qara tóbet qyńsylaı qulady...

Erteńine Arqabaıdyń úıine sheteldik eki-úsh sur mashına kelip toqtady. Qymbat kólikten túsken on shaqty adamnyń ishinde keshegi nán taqyrbas erekshe susty kórindi. Olar Arqabaıdyń esiginiń aldynda kóp-kórim ýaqyt daýryǵysyp jatty. Aqyry Arqabaı álgi baǵasy qymbat sheteldik ıttiń emdelý qarjysyn moınyna aldy ma, áıteýir úıden oralǵan paket alyp shyqty. Is munymen túgel bit­pedi me, álde tolyq qaryz-quryzynan qu­tyl­­ma­dy ma araǵa ýaqyt óte, tún jarymynda Bóri­basar qaqpa aldynda yńyrsyǵan adamnyń daýysyn estigendeı boldy. Qaqpaǵa jaqyn kelgende ıesi Arqabaıdyń ıisin seze ketti. Ústi basyn qan jýǵan, ıtshe talanǵan Arqabaıdy álgiler soqqyǵa jyǵyp, tastap ketken eken.

Bóribasar Arqabaıdyń arqasyndaǵy yr­sı­ǵan qandy jarasyn únsiz qyńsylap jalaı berdi.

Maqsat Qarǵabaı

Ońtústik Qazaqstan oblysy