EKIJAQTY QATYNASTARDY TEREŃDETÝDIŃ MÚMKINDIGI MOL

Keshe Aqordada Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Qazaqstanǵa saparmen kelgen Norvegııa Koroldiginiń Kron-hanzadasy Haakon Magnýspen kezdesti. Kezdesý barysyndaǵy áńgimelesýde taraptar eki memleket arasyndaǵy yntymaqtastyq oıdaǵydaı damyp kele jatqandyǵyn atap ótti Biz Norvegııamen árqashan da ystyq yqylasty ári senimdi qa­tynasta bolǵandy qalap keldik, dedi Nursultan Nazarbaev kez­de­sýdegi sózinde. Meniń 2001 jyly Norvegııaǵa jasaǵan alǵashqy sa­parym kezinde joǵary mártebeli Korol Harald V-pen kezdesip, ke­lissózder nátıjesinde qol jet­kizilgen kelisimder ekijaqty qa­tynastardyń damýyna jańasha serpin berdi. Biz Norvegııany Eýro­padaǵy senimdi áriptes dep bilemiz. Budan keıin Qazaqstan bas­shy­sy eki el arasyndaǵy ynty­maq­tastyqqa toqtaldy. Elbasy­nyń atap ótkenindeı, Norvegııa Koroldigi 1992 jyldyń basynda Qazaqstannyń táýelsizdigin al­ǵashqylardyń biri bolyp tanydy. Sodan bergi ýaqytta eki memleket arasyndaǵy qatynas turaqty damyp keledi. Qazaqstan óziniń Norvegııadaǵy elshiligin ashty. Endi Norvegııa Qazaqstandaǵy elshiligin ashqaly otyr. Bul Qazaqstan men Norvegııanyń tyǵyz yntymaqtastyq jasaýyna qyzmet etedi. Memleket basshysy, sondaı-aq keshegi Qazaqstan-Nor­vegııa bıznes ókilderiniń qaty­sýy­men ótken bıznes-forým Qa­zaqstan – Norvegııa isker top­taryn jaqyndastyra túsetinin de atap ótti. Osloda ótken qarýsyzdaný jó­nindegi halyqaralyq konfe­ren­sııa bizderdiń yntymaq­tas­ty­ǵymyzdyń mańyzdy bir kórinisi bolyp tabylady, dedi Nursultan Nazarbaev ári qaraı. Qazaqstan Semeı ıadrolyq polıgonyn japqanyn jáne ıadrolyq qarýdan óz erkimen bas tartqanyn jaqsy bilesizder. Biz ıadrolyq qarýsyz álem qurý jóninde belsendi jumys júrgizip kelemiz. О́zińizdi qyzyqtyrǵan kez kelgen máseleni talqylaýǵa ázirmiz. Al Haakon Magnýs Norvegııa men Qazaqstan arasyndaǵy qaty­nastar jaıyna toqtaldy. Eki el­diń qatynastary dostyq jaǵdaıda tereńdep keledi, dedi meıman. Yn­tymaqtastyqty damytýdyń bo­lashaǵy óte zor. Biz Sizdiń ıadro­lyq qarýdy taratpaý jónin­degi belsendiligińizdi joǵary baǵalaımyz. Haakon Magnýs budan soń, Qazaqstan – Norvegııa arasyn­daǵy ekonomıkalyq yntymaq­tastyqty damytýdyń mańyzy erekshe ekenin ortaǵa saldy. Meı­mannyń aıtýynsha, búgin erteńgisin energetıka salasyn­daǵy qatynastardy jandandyrýǵa qatysty kezdesý boldy. EQYU-ǵa tóraǵalyq Qazaqstandy álemdik deńgeıge shyǵarady. Elimizdiń jaýapkershiligi joǵary bul mindetti oıdaǵydaı atqaratynyna senimdi. Elimizge tuńǵysh ret saparmen kelgen Norvegııa Koroldiginiń Kron-hanzadasy 1973 jyldyń 20 shildesinde Oslo qalasynda týǵan. Ol Harald muragerli hanzada men onyń zaıyby Sonıdiń otbasyndaǵy ekinshi balasy jáne jalǵyz uly eken. Eldiń burynǵy konstıtýsııasy boıynsha Haakon Magnýs taqtyń murageri retinde ómirge kelgen. 1991 jyldyń 17 qańtarynda ákesi ony táji­lendirgen soń, Haakon Magnýs muragerli hanzada bolyp ataldy. Kron-hanzadanyń balalyq shaǵy Skaýgým koroldik qony­synda ótti. Ata-analarynyń ti­legi boıynsha hanzadanyń jáne onyń ápkesi Marta Lýızanyń turmys qalyptary jaı balalar­dyń ómirine saı boldy. Hanzada 1991 jyldyń 20 shildesinde Memlekettik keńestiń otyrysyna alǵash ret qatysty, ol sol jyl­dyń 22 shildesinde alǵash Ko­rol­diń shetelge ketýine baılanysty Memlekettik keńeste tuńǵysh ret tóraǵalyq etti. Mektepti bitirgen soń, ol Danııanyń áskerı-teńiz ýchılıshesinde, odan keıin AQSh-ta oqyp, qoǵamdyq-saıası ǵylym­dar boıynsha bakalavr dárejesin aldy. Sondaı-aq, ol Norvegııa syrtqy ister mınıstrliginde qyz­metker, BUU Damý baǵdarlama­synyń izgi nıet elshisi bolyp istedi. Úsh balasy bar. *  *  * Norvegııa Koroldiginiń Kron-hanzadasy Haakon Magnýs keshe sapar aıasynda L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnı­versıtetinde bolyp, oqytýshylar men stýdentter aldynda leksııa oqydy. Meımanǵa “Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń qurmetti professory” ataǵy berildi. Kron-hanzada sol kúni “SYSLAB” eńbekpen qamtý ortalyǵynda da boldy. Álısultan QULANBAI, Sýretti túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.