О́ner • 21 Naýryz, 2018

Roza Rymbaeva «Naýryz-dýman» ániniń taǵdyryna qatysty óz esteligimen bólisti

2540 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin
Roza Rymbaeva «Naýryz-dýman» ániniń taǵdyryna qatysty óz esteligimen bólisti

Nazerke JUMABAI, 
«Egemen Qazaqstan»

«Naýryz aıy týǵanda,
Toı bolýshy edi bul mańda.
Saqtalýshy edi sybaǵa, 
Saparǵa ketken uldarǵa,
Naýryz aıy týǵanda».

Osy bir rýhty da salta­nat­ty ánniń Naýryz meı­ra­my­nyń boıtumaryna aınalyp úlgergeli qa­shan. Ánmen birge qazaqtyń jú­regi qatar so­ǵyp turǵandaı. Án­niń baǵy – Muqaǵalı Maqa­ta­evtaı aqı­yq aqynnyń kesteli só­zine Tal­ǵat Sarybaevtaı kásibı kom­­pozıtordyń syrly sazy ún­desip, ony Roza Rymbaevadaı talantty ánshiniń oryndaýy. Mine, osy shyǵarmashylyq úshtik odaq «Naýryz-dýmanǵa» ǵalamat taǵdyr syılady. 

«Naýryz meıramynyń al­ǵash toılana bastaǵan kezi bola­tyn. 1988 jyly Muqaǵalı Ma­qa­taevtyń kitabyn alyp ar­naıy kompozıtor Talǵat Sa­rybaevqa bardym. Aqynnyń «Naýryz-dýman» óleńine án jazyp berýin ótindim. О́zimniń bolashaq týyndyny qalaı kó­rip turǵanymdy sózben sýret­tep berdim. Kompozıtor oıym­dy birden túsindi. Men qala­ǵan minez ben stılde án jazdy. Kóktemniń shýaqty sátteri, naýryzdyń erek­she­ligi men qazaqtyń darhan peı­ilin beretin ulttyq rýhtaǵy jaq­sy bir án osylaı ómirge keldi. Jol­dasym Tasqyn Oqapov – mý­zy­kanyń bilikti mamany edi ǵoı. О́zi rejısser, ózi kompozıtor, ózi án óńdeýshi bolatyn. Jańa týyndyny birden unatty. Sodan «Naýryz-dýmandy» tu­tas kompozısııaǵa aınaldyrýdy usyndy. Oıdan oı, pikirden pi­­kir týa kele, Tasqynnyń usy­­ny­symen ánniń ortasyna ataqty «Sher­nııaz» kúıin qos­tyq. Ánniń ult­tyq boıaýy qa­lyńdap, tynysy keńip, qa­zaq­tyń naǵyz bolmysyn, qo­naq­jaı da darhan peıilin kóz al­dyńyzǵa keltiretin án­men tyń­darman osylaısha qaý­ysh­ty. 

«Naýryz-dýmandy» ulttyq qundylyq, dástúr-daǵdyǵa shólirkep júrgen halyq birden jyly qabyldady. Aýyzdan aýyzǵa kóship, el arasyna tez tarap ketti. Mine, sodan beri de 30 jyl ýaqyt ótti, biraq án eskirgen joq. Áz Naýryzben birge jańasha túlep, ár kóktem saıyn halyq súıikti áni­men saǵyna qaýyshady. «Naý­ryz-dýmandy» talaı shetelde de oryndap júr­min. Álem­niń qaı buryshyna bar­­aı­­yn, shyǵarma óte jaq­sy ­qa­byldandy. Tolassyz qo­she­met-qurmetke ıe boldy. Úl­kender alǵys aıtyp, batasyn berdi. Bul – ánniń ómirsheńdigi. Uly aqyn Muqaǵalı Maqataev pen daryndy kompozıtor Talǵat Sarybaevtyń kásibı bı­iktalǵamynyń jemisi» – dep Qazaqstannyń halyq ártisi, atal­mysh ánniń alǵashqy oryndaýshysy Roza Rymbaeva bir ánniń tarıhyna, taǵdyryna qatysty óz esteligimen bólisti.

«Naýryz-dýman» áninen keıin de kompozıtor Talǵat Sa­rybaev pen ánshi Roza Rym­ba­evanyń ara­syndaǵy shy­ǵar­mashylyq tan­dem úzil­gen joq. Bir-biriniń óne­r­in júrekpen túsinip, jany­men se­zingen qos talant talaı sátti tý­yndylardy birlesip ómirge ákeldi. Sazgerdiń ánshige arnap jazǵan «Gavan moeı lıýbvı» áninen bastap, «О́tken kún­der», «Otandastar», «Pysyq jeń­geı­ler-aı», «Merekeli jyl» «Bári esim­de» týyndylarynyń qaı-qaı­sysy da halyqtyń júregine jol tapqan sezimge toly sátti shy­ǵarmalar. Desek te, sonyń ishinde ánshi repertýaryndaǵy «Naýryz-dýmannyń» orny aı­ryq­sha. Naýryz meıramy bizge árdaıym osy bir ǵajaıyp týyndymen qatar qabyldanady, egiz atalady. О́ıtkeni tutastaı týyndyǵa qazaqtyń jany men rý­hy, búkil bolmysy sheber sho­ǵyrlanǵan. Ánde Naýryzǵa shat­tanyp jatqan qazaqtyń ja­ny men kóńil-kúıi, minezi bar! Ándi tyńdap rýhtanasyń! Ja­nyńdy shattyq kerneıdi! Kóńilińe qýanysh ornaıdy! Shyǵarma sonysymen qundy, sonysymen qymbat! Iá, sóz joq, «Naýryz-dýman» – klassıka!

Sońǵy jańalyqtar

Denıs Nıkısha kelesi kezeńge óte almady

Olımpıada • Búgin, 16:16