Jerasty sýlary lastanyp jatyr

Kóp jyldar boıy baqylaýdyń nátıjesinde, «Kókjıde» men «Keńqııaq» sııaqty sý kózderinde munaı ónimderi men aýyr metaldardyń qaldyq­ta­ry kóbeıip kele jatqanyn biz buryn da aıtyp, Úkimetke jetkizgen edik. Alaıda olarǵa kezekti jaltarma jaýap aldyq. Qazir jaǵdaı qı­yndaı túskenin aıtyp, taǵy da jazýǵa týra ke­lip otyr. Munaı-gaz óndiriletin aımaqtardaǵy kómir­sýtegi shıkizatyn óndirýdiń ulǵaıýymen jerústi jáne jerasty sýlarynyń lastanýy arta túsýde. «Kókjıde qumynyń» massıvinde búgingi tań­da 80-nen artyq munaı skvajınalary or­nalasqan, aldaǵy ýaqytqa taǵy da 168 skvajına burǵylaý josparlanyp otyr. Osynyń bári «Kókjıde qumdary» geologııalyq nysan qatarynda bolýyna jáne osy aımaqtyń jerasty sýlary Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetiniń 2010 jylǵy 18 qarashadaǵy №1212 Qaýlysymen respýblıkalyq jáne halyqaralyq mańyzy bar memlekettik tabıǵat qoryǵy qoryna engizgenine qaramastan jasalýda.

Jerasty sýlarynyń halyqtyń aýyz sýyn alatyn kózderi ekendigin eskerip, olarǵa geologııalyq zertteýler men monıtorıng jasaý kerek. Tek sodan keıin ǵana basseındik sharýashylyqtardyń alýyna ruqsat bergen jón. Búgingi tańda monıtorıng ja­salǵan dep aýyzben ǵana aıtýǵa qanaǵattanbaı kelesi sharalardy jasaýdy usynamyz:

1. «Kókjıde» jerasty sý ornynyń zapasyn saqtaýdy jáne qaıta baǵalaýdy qamtamasyz etý úshin keshendi sharalar belgilesin. Eger sýdy lastaıtyn zııandy qaldyqtary kóp bolsa, munaı óndirýshiler men barlaýshylardyń jumystaryna tyıym salynsyn;

2. Gorızontaldy skvajınalardy qoldanýǵa tyıym salynsyn jáne jobalaý jumystaryn ja­s­­a­­ǵanda skvajınalardyń jerasty sýlaryna ba­ǵyt­talmaýy qadaǵalansyn;

3. «Kókjıde qumdary» memlekettik tabıǵat qorynyń nysandaryn baqylaý bir operatorǵa júktelsin;

4. Qazaqstannyń jerasty tushy sýlarynyń aıryqsha oryndaryndaǵy zapastardy qaıta baǵalaý qolǵa alynsyn;

Májilistegi Qazaqstannyń Halyqtyq Kommý­nıs­tik partııasy músheleriniń fraksııasy men eko­logııa máseleleri jónindegi komıtettiń bir top de­pýtattary osy máselelerdi sheshýdi usynyp, Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń atyna depýtattyq saýal joldadyq.

Galına BAIMAHANOVA,

Májilistiń Ekologııa máseleleri jáne tabıǵat paıdalaný komıtetiniń hatshysy