Qytaı men EAEO kelisimge keldi
Qytaı men Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq saýda-ekonomıkalyq áriptestik ornatý jóninde ortaq mámile jasady. Xinhua agenttiginiń habarlaýynsha, bul – eki tarap arasynda jasalǵan keń kólemdegi tuńǵysh kelisim.
Qujatqa Qytaıdyń kommersııa mınıstriniń orynbasary Fý Szyın, Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń basqarma tóraǵasy Tıgran Sargsıan jáne EAEO músheleri qol qoıdy. Oǵan Astana ekonomıkalyq forýmy aıasynda qol jetkizildi.
Kelisim kedendik áriptestik, saýda baılanysy, zııatkerlik menshik quqyǵy, salalyq seriktestik sekildi 13 baǵytqa arnalǵan. Sondaı-aq qujatta elektrondy kommersııa tárizdi jańa salalar qamtylǵan.
Budan bólek, Qytaı men EAEO kedendik baqylaý úderisterin jeńildetýdi, taýarǵa salynatyn salyqty azaıtýǵa qol jetkizip, áriptestik ornata otyryp, aqparat almasý jóninde ýaǵdalasty. Bul kelisim 2019 jyldyń basynan iske qosylmaq.
Xinhua agenttiginiń paıymdaýynsha, qujat «Bir beldeý – bir jol» bastamasy aıasynda júzege asyrylatyn mańyzdy qadam. Kelisimge sáıkes, eki tarap arasyndaǵy áriptestik nyǵaıyp, saýda-ekonomıkalyq baılanys kúsheıip, taýar aınalymy artady.
Agenttiktiń málimetterine súıensek, taýarǵa salynatyn qosymsha salyqtardyń joıylýy ındýstrııalyq damý men saýda-ekonomıkalyq qatynasty kúsheıtetin qolaıly orta qalyptastyrady.
Jahandyq máselelerdi talqylaıtyn jıyn
Qazaqstanda Astana ekonomıkalyq forýmy ótti. Úsh kúnge sozylǵan sammıtte saıasatkerler, ǵalymdar men sarapshylar álemdik trendterge ilesý, onyń álem men Qazaqstanǵa áseri týraly kókeıkesti máselelerdi talqylady. «Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Astana ekonomıkalyq forýmynyń ashylý saltanatynda «Álem teńdessiz jyldamdyqpen ózgerip, taǵy da jolaıryqqa tap keldi. Adamzat qaı baǵytqa burylýdy kútip otyr: damýdyń dáýiri me, álde qurdymǵa ketý me», dedi. Jıynǵa kelgen bes júzge jýyq ǵalym men saıasatker, ekonomıst pen basqa sala ókilderi júzge jýyq paneldi sessııa men dóńgelek ústelge qatysty», dep habarlady EFE agenttigi.
Agenttik forým jumysyna álemge áıgili birqatar tulǵalardyń kelgenine de toqtalǵan. Atap óter bolsaq, aýqymdy jahandyq sharaǵa Apple kompanııasynyń negizin salýshylardyń biri Stıv Voznıak, Fransııanyń burynǵy prezıdenti Fransýa Olland, BUU-nyń burynǵy bas hatshysy Pan Gı Mýn, ataqty fızık Mıtıo Kaký qatysty, delingen agenttiktiń jarııalanymynda.
Iranmen mámile jasasty
Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq pen Iran Astanada ekonomıkalyq forým aıasynda ekijaqty ımport jáne eksport tarıfyn joıýǵa múmkindik beretin erkin saýda aımaǵyn qurý týraly kelisim jasasty. Latin American Herald Tribune gazetiniń aqparatyna súıensek, qujattyń qyzmet etý merzimi – úsh jyl. «Iran tarapy alyp ekonomıkalyq uıymnyń áriptesi boldy. Kelisim búkil aımaqqa jemisti bolmaq», dedi Irannyń ónerkásip jáne saýda mınıstri Mohammad Sharıatmadarı.
Reseı, Qazaqstan, Belarýs, Armenııa jáne Qyrǵyzstannan qurylǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq buǵan deıin Vetnam jáne Qytaı sekildi memlekettermen erkin saýda jóninde kelisim jasasqan bolatyn», dep habarlady Latin American Herald Tribune.
Basylymnyń habarlaýynsha, Sharıatmadarı jylyna 20 mıllıard dollarǵa jýyq eksport shyǵaratyn Iran memleketi EAEO úshin tıimdi áriptes ekenin málimdegen. Mınıstr qujattyń taraptar arasyndaǵy saýda baılanysyn nyǵaıtyp, ekonomıkany turaqtandyrýǵa kómektesetinine senim bildirgen.
Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń basqarma tóraǵasy Tıgran Sargsıan da Iran men EAEO arasyndaǵy kelisimniń mańyzy zor ekenin aıtyp otyr. Onyń pikirinshe, bul – ekonomıkalyq qarym-qatynas ornatýǵa baǵyttalǵan alǵashqy qadam. «Iran naryǵy óte úlken jáne tez damyp keledi. Sondyqtan bizdegi bıznes kóshbasshylary atalǵan elge qyzyǵýshylyq tanytyp otyr», dedi T.Sargsıan.
Latin American Herald Tribune basylymy saýda kelisimi Iran úshin taǵdyrsheshti sátke týra kelgenin habarlady. Esterińizde bolsa, osydan bir apta buryn AQSh tarapy Iran men ıadrolyq derjavalar arasyndaǵy kelisimnen shyǵatynyn málimdegen bolatyn. Sondaı-aq Iranǵa salynatyn sanksııany kúsheıtetinin jetkizdi.
Sholýdy daıyndaǵan Abaı ASANKELDIULY,
«Egemen Qazaqstan»
