– Bul Kýshka, baýyrym, seni túnde ákeldi. Masabaev degen jaýynger. Aýǵanstannan dedi. Mazasyn almańdar. Kontýzııasy aýyr... degen dárigerler, – dedi baldaqqa súıenip turǵan, qıyq murtty qaratory kavkaz jigiti.
...Keshegi kún elesin Abzal esine ázer túsirdi. 1985 jyl 14 shilde. Rota komandıri jaýyngerlerin apyl-ǵupyl kóterip Eski Geratqa attanǵan. Bul jaqty modjahedterdiń Turan Ismaıyl degen qolbasshysy bılep turǵan. Qanshama beıbit adamdardy, sondaı-aq bizdiń áskerlerge de talaı shabýyl jasaǵan naǵyz qandy qol qaraqshynyń ózi edi. Mine, osy jolǵy joryqtyń maqsaty – sol áıgili Turannyń kózin joıý bolatyn. Bir mezette atys bastaldy... Jan-jaqtan atylǵan oqtyń ysqyryǵy qulaqty jarady. Endi bir baıqasa granatomet snarıadtary gúrs-gúrs jarylyp jatyr. Pýlemetinen úzdiksiz oq jaýdyryp jatqan Abzaldyń qulaǵy shýyldap barady. «Serjant Masabaev sol jaqqa buryl, ol jaqta atys kúsheıip barady... Basyńa nege kaska kımegensiń? Atysty toqtatpa, kórset mergen ekenińdi...» degen kapıtan sózin Abzal emis-emis estidi... Buryla sap pýlemetin bezildetip qoıa berdi... Taýdan túsip bularǵa qaraı bettep kele jatqan bes-alty dushman opyr-topyr qulady. Sespeı qatsa kerek, qaıta kóterilgeni kóringen joq. Sodan keıin ne boldy?!.
Sodan keıin bolǵany – Kýshkadaǵy gospıtal. Kezekti bir granatomet mınasy Abzal jatqan bekinis túbinde jarylyp, dúmpý áserinen Abzal esinen tanyp qulaıdy... Sodan mańaıdaǵy Tahtabazar shekara beketine jetkizilip, mundaǵy basshylar jaýyngerdiń janyn saqtap qalamyz desek alystaǵy Kabýlǵa emes, tezirek jetýge bolatyn Kýshkaǵa jiberýge sheshim qabyldaıdy.
...Eski Gerattaǵy sol qııan-keski aıqas Abzaldyń esinen áli kúnge deıin shyǵar emes. Mert bolǵan, jaralanǵan dostarynyń beınesi kóz alyna keledi de turady. Rota komandıriniń «Operasııa kezinde mergendigimen kóptegen dushmandardy jer jastandyrǵan erligi úshin» degen negizdemesimen polk basshylyǵy qazaq serjantyn «Qyzyl Juldyz» ordenine usynady. Alaıda nege ekeni belgisiz Abzal Masabaevtyń erligi «Erligi úshin» medalimen baǵalandy.
1984 jyly Aqmola oblysynyń Barshyn aýylynda orta mektepti bitirgen Abzal qalaǵa barýǵa, oqýǵa túsýge asyqpady. Bul kezde Qorǵaljynnan bólinip, jańadan qurylǵan Barshyn aýdanynda, ásirese jastar úshin jaqsy jaǵdaı jasalyp jatqan. Komsomoldar arasynan shopandar, qurylysshylar brıgadasy uıymdastyrylǵan. Abzal da kóp oılanbaı PMK kásipornyna qurylysshy bolyp eńbek jolyn bastady.
1984 jyly qatarynan qalmaı áskerge attandy. Ashhabad irgesindegi Kıshınskıı polkyna tústi. Munda jaıaý ásker men barlaýshylar qyzmetine serjanttar daıyndaıtyn rotaǵa qabyldandy. Selınograd qalasynan birge shyqqan jigittermen birge ótkizgen alty aı zymyrap óte shyqty. Serjant ataǵyn alǵan jas sarbazdar bir sátte Aýǵanstannyń jan-jaǵyna tarap ketti. Bir tilim qara nandy bólip jegen, qıyndyq týyndaǵanda bir-birine qoldaý bergen dostary Bolat Erkebulanov Kabýl janyndaǵy bir operasııa kezinde moınynan jaralanyp, ajal aýzynan ázer aman qaldy. Qaladan qosylǵan jigitterdiń arasynan Qazbek Abdrahmanov barlaýshy retinde jaqsy qyrynan kórindi. Ol Gaznı qalasynda qyzmet atqaryp, erligi úshin «Za boevye zaslýgı» medalimen marapattalǵan. Serik Shýıkın de Aýǵanstan soǵysynda dushmandar tutqynyna túsip qala jazdaıdy.
– Maıdandas dostarymnyń bári men úshin batyrlar. О́ıtkeni olar jastaıynan soǵysty bastan keship, oq pen otqa sharpylyp úlgerdi. Aıta bersem, maıdandas dostarym kóp. Biraq solardyń qatarynan Erkimbek Esenalın degen dosymdy erekshe kóremin. Onyń ókshesi joq. Aýǵanstandaǵy bir aıqasta granatomet oǵynan jaralanǵan. Dárigerlik komıssııa ony áskerden bosatý jóninde uıǵarym jasaıdy. Sonda Erkimbek komandırine «Shamaly ýaqyt qaldy ǵoı, dostarymmen birge keteıinshi, joldas komandır, meni jibermeı-aq qoıyńyzshy...» dep ótinish bildiredi. Batyr jigittiń bul áreketine rıza bolǵan rota komandıri kelisimin beripti. Sóıtip meniń bul dosym taǵy alty aıdaı Aýǵanstanda qyzmetin jalǵastyryp baryp, qaıtady. Shynymen de batyr emes pe – deıdi dostyqtyń qadirin tereńinen túsinetin Abzal Masabaev.
Aýǵanstan alapatynan aman-esen oralǵan jaýynger-ınternasıonalıst Abzal Masabaev 1987 jyly Selınograd aýyl sharýashylyǵy ınstıtýtynyń ekonomıka fakýltetine oqýǵa tústi. Ákesi Qazybektiń «Balam, shúkir, soǵystan bas-aıaǵyń aman keldiń ǵoı, endi oqyǵanyń durys bolady. «Kitap – bilim bulaǵy, bilim – ómir shyraǵy» degen, búgingi zamanda bilimsiz qıyn, qalaǵa baryp oqýdy oıla» degen aqylyn maqsatqa aınaldyrdy.
Bes jyl oqyp, qolyna dıplomyn alǵan jas maman aldymen úılenýdi oılady. Kóńili qulaǵan, júregi qalaǵan Lázzat esimdi arjarqyn qyzdy ómirlik jary etip aldy. Kóp uzamaı jas shańyraqta altyn asyqtaı ul men kúmis qasyqtaı qyz júgirip júrdi. Búginde Dıana óz qııasyna qonyp, jaýynger ákesine jıen nemeresin súıdirip otyr. Al Dıas bolsa «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha AQSh-ta bilim aldy. Oqyp júrip dzıýdo kúresinen Tehas shtatynyń eki dúrkin chempıony atandy. Búginde Astanada qyzmet atqarady.
Jaýynger-ınternasıonalıst Abzal Masabaev búginde jeke kásipker. Kezinde Qorǵaljyn óńiriniń qadirmendi qarııasy bolǵan úlken atasynyń qurmetine atalǵan «Nur» sharýa qojalyǵyn basqarady. Osyndaı Astana tórinde turyp, saıyn dalada jylqy ósirip júrgen maıdandas dosymnyń bolǵanyn men de maqtan tutamyn.
Ǵalym QOJABEKOV,
