Ańsarly armannan týǵan Astana

Sheshemniń týǵan sińlisi osynda turdy. Aqmolany ylǵı kóremin. Bola­shaq astanamen osylaı jastaıymnan tanys boldym. Ol kezderde men segiz jastamyn. Aqmolaǵa kelip júrgende tańǵalǵanym – kóshede keshke janyp turǵan shamdy alǵash kórýim edi. Sonyń ózi men sııaqty qarapaıym aýyl bala­syna keremet áser etkeni esimde. Sóıtip Aqmoladaǵy alǵashqy áserim qala kó­shesinde jarqyrap janyp turǵan sham bolǵan eken. Keshke jaqyn qalaı jana­ty­nyn qyzyqtap qarap júretinmin. Ma­ńaı jap-jaryq. Bir tamasha. Aýylda ondaı joq qoı. Bala kóńilge uıalaı qalypty. 

Al negizi, bul Aqmolamyz shań basqan qala bolatyn. Kóshelerinde asfalt az. Sıyr-eshkileri sharbaqtarǵa súıkenip úı-úıdiń arasynda júretin. Sondaı jupyny qala edi. Mektepte birge bolǵan quralyptastarymnyń kóbisi keıin osy jerde oqydy. Men Qaraǵandy jaqta bilim aldym. Áıtkenmen, qol úzbedim, ylǵı kelip-ketip júrdim. 

Odan Selınograd atandy, birshama damyp, kóp qabatty úıler salyna bas­tady. Biraq árıne Qaraǵandymen salystyra almaısyń. Agrarlyq oblys bolǵannan keıin be, oǵan qaraǵanda kish­kene deńgeıi tómendeý bolyp kóri­netin. Keıin zaýyttar salynyp, ınstıtýttar ashylyp, sol kezde kórkeıe bastady. Selınograd atanǵan soń jańadan jaqsyraq ǵımarattar boı kóterdi. 

Sonymen birge ulttyq quramy da erek­she bolatyn. Tyńǵa kelgender, basqa da burynnan qalǵandar bar, halqyn­yń mentalıteti de basqashalaý, sol­tústiktiń tabıǵatyna tartqan – sal­qyn­daý. Adam­ǵa juǵymy joq, qat­qyl­daý edi. Biraq Selınogradtaǵy sol kez­degi qyzmet istep júrgen zııaly qaýym, ádilin aıtý kerek, myqty boldy. Qasym Táýkenov sııaqty marǵasqa azamat­tar oblystyń atqarý komıtetin basqardy. 

Men sol jyldary SK-da Aqmola oblysy boıynsha ınspektor boldym. Qaıta qurý ýaqyty. Respýblıkanyń birinshi basshysy aýysqanda Ortalyq komıtettiń uıymdastyrý bóliminde sektor meńgerýshisi bolyp isteıtinmin. Qyzmet babymen saparlap kelgen sa­ıyn Arqa tósindegi oblysty biraz aralap, qalanyń ózinde, aýdandarynda bolyp, tanysyp júrdim. Árıne basqa oblystarǵa qaraǵanda egindi kóp egetin, astyǵy mol, abyroıy ústem bolatyn. 

Odan buryn Qaraǵandyda komsomolda istep júrgenimde Selınogradta «Zonalnaıa komsomolskaıa shkola» degen boldy. Sonda bir aı osynda oqyǵa­ny­myz bar. Qarasha aıy. Burynǵy eski bazar, qazirgi «Astanalyq» bazardyń mańaıynda bir baraqta turdyq. Sýyq. Edenniń astynan shylqyǵan sý bilinip jatady. Sazdy tolarsaqtan, tobyqtan keship júresiń. Burynǵy Aqmolanyń surqy osyndaı-dy. Budan endi, qandaı jaqsy áser qalsyn. 

Qarasha aıynda qar tústi. Sol kezde bizdi bir aýdanǵa apardy. Aqkól-Alek­seevka ǵoı deımin. Sonda mashınamen bara jatsaq, appaq qardyń ústinde kombaındar áli de egin oryp jatty. Egin qardyń astynda qalǵan ǵoı. 

Keıin de bul jerdegi azamattarmen únemi qarym-qatynasta bolyp turdyq. Ol azamattar azdyǵyna qaramaı, namystaryn eshqashan qoldan bergen emes. Sol kezderde shyńdalyp, tárbıe­lengen azamattar is basynda júrdi. Aqmola­nyń eli men jeri jónin­degi tanym-túsinigim osylaısha erte qalyp­tasty. Jasyratyny joq, qandastary­myzdyń ishinde kádimgideı orystanyp ketkenderi de az bolmady. О́ıtkeni sol kezderde sondaı azamattar bılik tarapynan qoldaý tapty. Zaman solaı boldy. 

1990 jyly qazanda «Egemendik týraly» deklarasııa qabyldadyq qoı. Sodan keıingi Elbasynyń bir tarıhı sheshimi – astanany aýystyrý. Sonda bir joly Nursultan Ábishuly maǵan synaı qarap: «Oralbaı, sen qalaı, Aqmolaǵa barasyń ba?» dep suraǵanyn áli kúnge umytpaımyn. «Árıne baramyn, týǵan aýylym ǵoı» deımin men. Osy rette Memleket basshysy bar­lyq shara­lardy qabyldap, oryndalýyn qalt jibermeı qadaǵalap otyrdy. Men onda Prezıdent Ákimshiliginde Appa­rat basshysynyń orynbasarymyn. Nursultan Ábishulynyń tikeleı tapsyrmasymen mekemelerdi kóshirý máse­lelerimen shuǵyldanýyma týra keldi. 

Osy oraıda memlekettik komıssııa qurylyp, Farıd Galımov degen qurylysshy isker azamat sonyń tóraǵa­sy boldy. Men solarmen qoıan-qoltyq jumys istep, mınıstrlikterdiń qaısysy qandaı ǵımaratqa baratynyn aqyldasyp oılastyrdyq. Kósherdiń aldynda, 1996 jyly bir jyldaı Prezı­dent Ákimshiliginiń basshysy boldym. Sol tusta Aqmolaǵa jıirek kelip, ǵımarattardyń daıyndyǵyn bastan-aıaq muqııat tekserip, aralap júrdim.

Parlament, Joǵarǵy sot qaıda otyrady, Mınıstrler kabıneti qaı jerge otyrady, bári bir ǵımaratqa syıa ma? Osy jaýapty istiń tikeleı basy-qasynda júrý qurmeti bizdiń enshimizge buıyrypty. 

Osy arada basa aıtatyn nárse, astanany kóshirý týraly sheshim qabyldanýy­nyń ózi erekshe jaǵdaı boldy. Prezıdenttiń tarıhı usynysyn alǵashynda bári birdeı qoldaǵan joq. Joǵarǵy Keńestiń úshinshi shaqyrylymy, Ábish Kekil­baev tóraǵa. Bir ǵajaby sol, máseleniń talqyǵa salynýy Elbasynyń týǵan kúnimen sáıkes keldi. 1994 jyl. Pikirtalas bolyp, ártúrli kózqarastar aıtylyp, bireýler qarsy shyqty. Durys túsingenderdiń birazy qoldady. Sosyn Ábekeń de qınaldy. Qıyn jaǵdaı, Elbasy tórdiń tóbesinde, tý syrtynda otyr. Sóıtse de suńǵyla ǵoı. Qıynnan jol tapty. «Qurmetti depý­tattar! Búgin Prezıdentimizdiń tý­ǵan kúni. Davaıte, sdelaem podarok na­she­mý mnogoývajaemomý Elbasy!» de­gen­de zal dúr silkindi. Depýtattar jaı­rań­­dap kúlip jatyr. Endi qalaı daýys ber­mesin?! Sonymen qoldap jiberdi. Dıplo­matııalyq tapqyrlyq tanytty. 

Bıliktiń birinshi kóshi 1997 jyldyń qarashasynda qozǵaldy. Men ol kezde Joǵary tártiptik keńestiń tóraǵa­symyn. Alǵashqy ushaq­pen 240 adam keldik. Prezı­denttiń apparaty bar. Bári tegis. Nursultan Ábishuly: «Oralbaı, sen basqaryp bar» dep tapsyrǵan bolatyn. 6 qarasha kúni qasıetti Qaraótkel jerine tabanymyz tıdi. Kelsek, jańbyr quıyp tur. Oblystyń basshysy Jánibek Káribjanov qarsy aldy, janynda orynbasarlary bar. Sodan shaǵyn aýdandaǵy «Vstrecha» degen jerdegi úsh-tórt úıge alyp bardy. Burynǵy eski jobamen salyn­ǵan hrýshevkalar. Sol jerde bári­miz ornalastyq. Keshke qonaǵasy berdi. 

Tańerteń tursaq, dalada qar jatyr, terezelerge muz qatqan. Túnde sabalap jaýǵan jańbyr qarǵa aınalypty. Qazir osynyń bári ertegideı ótken shaq. Asta­nanyń, Arqanyń tabıǵaty bizdi osylaı qarsy alǵan bolatyn. Qaı jerge barsań da qaqaǵan sýyq. Tamaqtanatyn oryndar da qazirgideı kóp emes qoı ol kezde. «Ishım» qonaqúıiniń qasynda bir ashanamyz boldy. Aqmolanyń qazaqtary qonaqqa shaqyrady. Áıteýir, qarnymyzdy ashyrmady. Qazaqtyń meımandostyǵy, aq kóńili kóterip áketti. 

Bul ótken kezeń ǵoı endi. Biraq kezin­de, kóshtiń aldynda keldik. Jumys iste­dik. Anaý «Vstrechadan» jaıaý da kelip júr­dik. Bir-aq avtobýs boldy. Arnaıy bólin­gen. Jumysqa ákelip tastaıdy. Ol da bir dáýren edi. 

Prezıdent Ákimshiligi qazirgi Tuńǵysh Prezıdent mýzeıiniń ǵımaratyna ornalasty. Kabınetter aldyn ala daıyndalyp qoıyl­dy. Vedomstvolarǵa keler bolsaq, eń aldymen Aýyl sharýashy­lyǵy mınıstrligi kóship keldi. Sosyn – Kólik jáne kommýnıkasııalar mınıstr­ligi. Olar burynǵy Temir jol basqar­masy­nyń ǵımaratyna jaıǵasty. Pre­zı­dent Ákimshiligi soǵan jalǵas salynǵan úıde boldy. Qazirgi mýzeı. Kúm­bezdi zalda birinshi ret jınalys ótkizildi. Sodan keıin jel­toqsannyń basynda biz­diń mem­lekettik rámizderdi alyp keldi. Qaqa­ǵan aıaz. Sonda Elbasymyz rámiz­derdi, Tý men Eltańbany 30 gradýs­tan asa­tyn qatty sýyqta jeńil kostıýmmen ǵana qarsy aldy. Bárin resmı túrde áke­lip oryn-ornyna saltanatty jaǵdaıda qon­dyrdy. Elbasy kabınetiniń janynan Tý da, Eltańba da, qol qoıylǵan Ata Zań da ózderine tıesili mártebeli oryndaryna jaıǵastyryldy. 

Astana kóship kelgennen keıingi sol alǵashqy aıdaǵy eıforııa, shattyq kúıi keremet-tin. Júrip jatqan jumystan, jańa elordada atqarylyp jatqan is-sharalardan el habarlanyp, qalyń qaýym, qara orman jurt tilektes bolyp otyrdy. Munyń ózi halyqty qanat­tan­dyryp, barshamyzǵa serpin berdi. Qyzmet­kerlerdiń bári derlik shyn kóńilimen, jańa astanany janymen qalap kelgender edi. Arasynda aıazǵa, basqa qıyndyqqa shydaı almaı nemese basqa bir sebeptermen keıin qaıtqandar da boldy. Biraq negizgi quram tezinen qalyptasyp, jasampazdyqpen jumys jasap ketti. 

О́z basymda áýelden-aq esh­­qan­daı kúmán, kúdik bolǵan joq. Aqmolaǵa kóshe­ıin dep jat­­qanda toqsanǵa kelgen anam: 

– Áı Oralbaı, saǵan jaqsy boldy ǵoı, – degeni. 

– Ne jaqsy, apa? 

– E, men ólsem, myna Almaty­dan, myń shaqyrym jer­den aparasyń elge jerleý­ge. Al ana jer aýylǵa tıip tur ǵoı. Aparyp qoıa salasyń, – deıdi. Sol jaryqtyq ana­myz jańa astanaǵa kelip, toq­san jyl­dyǵyn úrim-butaǵy osyn­da toıladyq. Bul jańa astana­daǵy osyndaı alǵashqy toılardyń biri bolyp edi. Bıbi­jan anamnyń tilegi aq eken, odan keıin taǵy segiz jyl, 98 jasqa deıin ómir sú­rip, topyraq týǵan aýylynan, ákemizdiń qasynan buıyrdy. 

Birde ushaqpen kele jatyrmyz. Elbasy, Ahmetjan Esimov jáne men. Ahmetjan ol kezde Úkimet basshysynyń birinshi orynbasary. Shaı ishtik. Nursultan Ábishuly Ahmetjanǵa qarata: 

– Men, jaraıdy, qaıyn­jurtyma bara jatyrmyn. Oralbaı óz jurtyna bara jatyr. Á sen qaıda barasyń? – dep bir qaljyń aıtyp edi. 

Elbasynyń qaljyńy ár­qashan birge júredi. «Jaraı­­dy, saǵan Alataýdy saǵyn­sań, Astananyń qasy­nan bir bıik munara jasap be­remiz. Sonyń ústine shy­ǵyp qaraısyń» degeni bar. Elbasy osylaı ádemi ázil­men, jan shýaǵymen nebir qıyn shaqtarda da bárimizdi qanat­tandyryp otyrdy. 

Astananyń atyn qalaı qoıý máselesi týyndaǵany esimde. Bireýler «Qazaqstan» qoıaıyq deıdi. Bireý taǵy basqa usynys aıtady. Elbasy sonda tynymsyz oılanyp júrdi. Sodan keıin osy «Astana» degen atqa toqtady. Barlyq halyqtyń kóńilinen shyqty. 

Al astanany aýystyrýdyń ózi, jańa aıttym ǵoı, úlken tarıhı sheshim. Mynaý Aqmolanyń ózi úlken áńgime boldy. Bul úshin qalanyń ózi­niń otyzdan astam para­metr­leri bar eken. Soǵan sáıkes bolýy kerek. Soǵan eń jaqyn turǵany Aqmola bolyp shyqqan. Kezinde Qaraǵandyny, Pavlodardy kórip, ol kisi de jańa astanany Ereımentaýdyń mańaıynda salam ba degen de oı boldy. Biraq túptiń túbinde osy Aqmolaǵa toqtady. Bul endi, qalaı bolǵanda da, jerimizdiń kindigi, elimizdiń qaq ortasy. Sosyn bul jerde eń damyǵan temir jol boldy. Qaı jaqqa barsa da Selınograd arqyly ótedi. О́zi úlken ındýstrııalyq, óndiristik ortalyqtardyń janynda. Myna jaǵynda Pavlodar, myna jaǵynda – Qara­ǵandy, bir jaǵynda – Qos­tanaı, Kókshetaý, Sol­tústik Qazaqstan. Eń tıimdi, ońtaıly sheshim osy bolǵanyn ómir kórsetti. 

Men ylǵı aıtam: Memleket basshysy osy arqyly bir belgi berdi halyqqa. Astanany aýys­tyrýymen endi keıin qaı­tatyn jol joqtyǵyn meń­zedi. Múldem jańasha ómir bastaıtynymyzdy beıneli túrde aıtty. Astana shynynda da bárimizdiń damýymyzdyń, ilgeri basýymyzdyń, rýhymyzdy asqaqtatýdyń loko­motıvi bolady dedi. Rasyn­da da solaı boldy. Ol ekonomıkalyq daǵdarystyń kezi, odan keıin 2008 jylǵy daǵdarys. Soǵan qaramastan, osynda qurylys bastaý úshin Elbasy ınves­torlar jınady. О́zi shetelge, musylman elderine, Eýro­paǵa jıi baratyn. Bárin úgittep júrip, kóz­derin jetkizip, mıl­lıardtaǵan qarjy­nyń betin beri burdy. Sonyń bárin az jyl­da jarqyrap shyqqan jańa astana­ǵa saldy ǵoı.

Qandaı ǵımarattar! Bir erekshe jańa qala paıda boldy. Osy HHI ǵasyrǵa saı daralanǵan Astana boı kóterdi. Osyn­da halyqaralyq jıyndar, forýmdar ótkizile bastady. Tusaýkeser jıyn Kon­gress-Holda ótti. Birinshi jıyn. Orta­lyq Azııanyń, ózimizdiń baýyrlas res­pýb­lı­kalardyń, Reseıdiń basshylary kel­di. Elbasy baıandama jasady. Astana ha­lyq­­ara­lyq dárejede moıyndala bastady. 

Astanany, Qazaqstandy tanytý úshin Elbasymyz kóp eńbektendi. Ol kezde bizdi asa kóp bile qoımaıdy. Sovettiń quramynda bolǵasyn solaı ǵoı. Osy rette Memleket basshysy tynymsyz jumys istedi. Ondaǵan elderde bolyp sóz sóıledi, isker toptarmen kezdesti. Amerıkanyń bir ýnıversıtetinde suraıtyn kórinedi: «Qazaqstanda elektr bar ma?» dep. Elbasy sonda: «Bizde elektr túgili, túıe de bar dep» jaýap beripti. 

Iá, sondaı da bolǵan. Odan beri birqydyrý ýaqyt ótti. Astanamyz kórkeıdi. Qazir kórseń, osy qalada turǵanyń úshin baqytty adam dep esepteısiń ózińdi. Esildiń jaǵasymen seıildep jazda júrgen kezde, kóktemniń sońynda jýsannyń ıisi daladan lekitip soqqan jelmen muryn jarady. Keremet! 

Elbasymyz Astanany erekshe jigermen, qulshynyspen saldy. Bylaısha aıtqanda, ol kisiniń óziniń oıynan, qııalynan shyqqan, ańsarly armanynan týǵan qala ǵoı. Árbir salynǵan ǵımarat solaı. Men talaı jobalardyń dúnıege qalaı kelgeniniń kýásimin. Kósheler qalaı túziledi. Úıler qandaı bolyp boı kóteredi – shynymen de Astananyń bas sáýletshisi Elbasynyń ózi boldy. 

Qala salý úshin konkýrs jarııalandy emes pe?! Japon­nyń sáýletshisin ákeldi. Birin­shi oryndy sol aldy. Foster degen ataqty aǵylshyn arhıtektoryn shaqyr­typ, qazirgi «Han Shatyr», bizdiń Pıra­mıda, Táýelsizdik saraıy – bári sol kisiniń jobalarymen salyn­ǵan. Astanamyzdyń kórki, kózimizdiń qýanyshy bolyp tur. Shynynda da, asa bire­geı sáýlet týyndylary. Esh­kim tańyrqamaı ketpeıdi. Nursultan Ábishuly osyndaı joba­lardy ómirge keltirý arqy­ly jańashyldyqty, kele­shekti nusqaǵandaı. Jańa qalany kórip qazaǵymyz­dyń oı-sanasy da jańa­ryp ózgerýde. 

Senat Tóraǵasy bolyp júrgenimde Astanada birinshi halyqaralyq konferensııa ótkizdik. Ol kezde BUU DB boldy, kómektesti. Sıngapýrdan, Malaızııadan, Eýropadan ylǵı rektorlardy shaqyrdyq. Parlamenttiń dóńgelek zalynda ótkizdik. Elbasy quttyqtaý joldady. Bul – 1999 jyl. Konferen­sııa materıaldaryn kitap etip shyǵardyq. 

Senatta júrgende qan­shama zańdar qabyldadyq. Sol kezdegi Parlamentimiz erek­she bolatyn. Barlyq depý­tattardyń usynystary tirkeletin. Jeke-jeke ja­ýaby berilip, jalpy oty­rys­­qa shyǵarylatyn. Astana­nyń kórkeıýi, qarajat bólýi osy zańdar arqyly ótti ǵoı. Investısııa saly­nyp bastalǵanymen, qala bıýd­jetsiz damymaıtyny belgili. Osyndaı qamqorlyqtyń arqa­synda qazir Astananyń ózi donor bolyp, respýblıkalyq bıýdjetke óziniń súbeli úlesin qosýda. Bul kóbine-kóp orta jáne shaǵyn bıznestiń damýyna baılanysty múmkin bolyp otyr. Kóptegen halyqqa qyzmet kórsetý mekemeleri paıda boldy. Sol jyldary Astananyń mártebesi týraly zańdar qabyldandy. Erkin ekonomıkalyq aımaq quryp, qalany salyp jatqan merdigerlerge, ınvestorlarǵa jeńildikter qarastyryldy. Bul aımaq áli kúnge deıin bar. Mine, Astananyń kórkeıýine osy jaǵdaıdyń kóp septik-sharapaty tıgeni anyq.

Árıne elordamyz bul kúnde ǵajap qalaǵa aınaldy. Osynda halyqaralyq deńgeıdegi qanshama úlken jıyndar ótti. 2010 jyl­ǵy EQYU sammıti, qazirgi myna Sırııaǵa baılanysty kelissózder, dástúrli dinder basshylarynyń jıyndary, EKSPO – osylar arqyly Astana álemge tanylýda. Azıada men Ýnıversıada syndy halyqaralyq sport jarys­tary. Sonyń bári Astanany asqaqtata tústi. 

SPA deıdi, fıtnes-klýbtar, salamatty ómir salty. Sportpen aınalysý. Árbir aýlada – fýtbol alańy, jat­tyǵý jasaıtyn sport jabdyq­tary. Soǵan qazir Úkimet te, jekemenshik te kóp kóńil bólýde. Bolashaǵymyz – salamattylyqta. Elde ómir súrýdiń ortasha uzaqtyǵy 75,5 jasqa deıin jetti. Astana osynyń, jalpy mádenıettiń kósh basynda keledi. Solaı bolýy kerek. Munda kelgen adamdar, ásirese damyǵan elderden, Eýropadan kelgender ózderin sýdaǵy balyqtaı sezinýi kerek. Osy turǵyda kóp jumystar jasalyp jatyr. Áli de jasalady. Bul rette Elbasynyń qoıyp otyrǵan talaptary óte joǵary.

Astananyń 20 jyldyq mereıli toıy da kelip qaldy. Qalada soǵan oraı kóp jumystar atqarylýda. Qarasańyz, álemniń óner juldyzdarynyń jıi keletin jerine, túrki dúnıesiniń ortalyǵyna aınalyp keledi. Salt-dástúrlik túrkilik fes­tıvalder osynda ótýde. Bıyl merekeniń aýqymy jyldaǵydan da keń bolady dep oılaımyz. Bul da qala mádenıeti men óneriniń damýyna serpin bermek. Buryn qazaq teatry bolǵan joq edi. Endi astanamyzda ulttyq mádenıetimiz, ulttyq ónerimiz órleý ústinde.

О́zim de Astananyń arda­gerimin. Balalarym túgel osynda, jumys istep jatyr. Osynda ósip-ónýdemiz. О́zimniń súıikti qalam. Osy qalanyń patrıotymyn. Nemerelerge deıin solaı tárbıeleýdemiz. Osy jaqynda jumys ornyma aıańdap kele jatsam, anasymen kele jatqan bir bala «Báıterekti» kórip qaldy da, qýanyp ketip: «Báıterek»! Áne, «Báıterek» dep aıqaı saldy. Soǵan birtúrli ishim jylyp, eljiredim. Astanamyz – bolashaq urpaǵymyzdyń da máńgilik altyn besigi bola bergeı dep tiledim.

Astanamyz altyn tuǵyrǵa aınalǵa­nyna súıinemiz. Qazir bizge qazaqtyń birligi kerek. Elbasy jalǵyz qazaqtyń ǵana emes, osynda turatyn barlyq ult­tar­dyń ózderin qazaq­standyqpyn, odan ári qazaq­pyn dep sezinýin qalaıdy. Bolashaqta osylaı bolady dep oılaımyn. Basqa ult ókilderi de: «Qazaq mem­le­keti meniń elim. Men qazaqtyń ishindemin» dep tilek biriktirse, tuǵyrymyz bekı túspek.

Astana áli de damýy, budan da kórkeıýi kerek, qazirgiden de jaqsarmaǵy lázim. «Aqyldy qala» degen baǵdarlama bar. Osyǵan kirisip jatqanyna da ishteı qýanamyn. Mysaly, men Shveısarııada bol­ǵanda aıaldamadaǵy taqtada qaı avtobýs­tyń qansha mınýttan keıin keletini alaqandaǵydaı kórinip tur. Osyndaı nárseler bizde de bolsa, qandaı ǵanıbet. Sondaı ár taraptaǵy jaq­sy talpynys­tar bizdiń elordamyzda da bar ekendigi quptarlyq.

Árbir astanalyq «Meniń qalam, súıikti qalam» dep sezinip, Astananyń patrıoty bolǵany jón. Astananyń kórkeıýine, jaqsylyǵyna, taza bolmaǵyna atsalysqany abzal. Mine, sondaı deńgeıge jetsek, barlyq astanalyqtar solaı oılasa, eń ǵajaby sol bolmaq. Astananyń ǵana emes, astanalyqtardyń da deńgeıin, oı órisin kóterý talaby óte ózekti. Bul – rýhanı jańǵyrý aıasyndaǵy mindet.

Osydan on jyl buryn Elbasy Astana­nyń 10 jyl­dyǵyna baılanysty ǵoı deımin, jınalys ótkizip jatty. Astana qalasynyń bas­shylyǵyna: «Biz buryn­ǵy selınogradtyqtardy Astana­nyń deńgeıine jetkizemiz dep júrsek, sender nemene, ózderiń selınogradtyq bolyp ketkenderiń?» dep uıaltyp edi. Bile bilsek, Nursultan Ábishulynyń bul sózderinde úlken de astarly mán-maǵyna jatyr. Ol jaı aıtyla salǵan sóz emes. Basshylyqqa alatyn ulaǵatty qaǵıda. Astanalyqtardyń minez-qulqy, bilim-biligi, júris-turysy, mádenıeti, kúlli bolmysy astanalyq degen ataq, mártebege saı bolýy tıis. Astana oraıyndaǵy Elba­sy­nyń talaby da, tilegi de osy. Soǵan saı bolmaǵymyz lázim. О́z basym Elbasynyń sońyna erip Astananyń kórkeıýine qaı­rat­ker retinde úles qostym. Astanada ómir keship jatqanyma adam retinde baqyttymyn.

Oralbaı ÁBDIKÁRIMOV,

memleket jáne qoǵam qaıratkeri