Derekter boıynsha, aǵymdaǵy jyly elimizde menıngokokk ınfeksııasynyń belgileri baıqalǵan 213 adam tirkelgen bolsa, onyń ishinde 58 derek rastalǵan. Juqpaly derttiń máselesi bul kúnde Jambyl jurtshylyǵyn da alańdatyp otyr. О́ńirde bul kúnde ınfeksııalyq aýrýlardyń aldyn alý jónindegi oblystyq shtab qurylyp, jumys isteýde. Jergilikti densaýlyq saqtaý qyzmetkerleriniń basty ustanymy – qoǵamda qaterli derttiń taralýyna jol bermeý, halyqty der kezinde aýrýhanaǵa qaralyp turýǵa shaqyrý. Bir mıllıonnan astam halqy bar Jambyl oblysynda ázirge juqpaly aýrýdyń jaıy anyqtalmaǵanymen, turǵyndar arasynda áli de alańdaýshylyq basym. Oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy Marat Jumanqulov 2014 jyly osyndaı 5 jaǵdaıdyń tirkelgenin, onyń 4-eýi Taraz qalasynda oryn alǵanyn málimdedi. О́ńirdiń bas dárigeriniń aıtýynsha, keıingi jyldary Taraz qalasynan bólek, oblystyń Jambyl jáne Sarysý aýdandarynda ınfeksııalyq aýrý anyqtalypty. Endi basqarma basshysy Jambyl jerinde búginde 34 ınfeksıonıst dáriger jumys istep júrgenimen, birqatar emhana mundaı mamanǵa zárý bolyp otyrǵanyn jetkizdi.
– Bul túıtkildi máseleni sheshý úshin birlese jumys júrgizý kerek. Búgingi tańda maman tapshylyǵyna qaramastan, oblystyq bilim basqarmasy jáne qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentimen birlesip, aldyn alý sharalaryn kúsheıtý qajet, – deıdi M.Jumanqulov.
Aýrýdyń qalaı jáne qaıdan juǵatynyn eshkim de bilmeıdi. Alaıda dárigerler kópshilikke adamdar kóp shoǵyrlanatyn jerlerge barmaý kerektigin jıi aıtýda. Bul rette mamandar elimiz boıynsha bul aýrý túrleri Astana jáne Almaty qalalarynda keń taralyp otyrǵandyqtan, sol qalalarda bilim alyp júrgen stýdentterdi nazarda ustaý qajettigin eskertýde. Sonymen qatar «Apat aıtyp kelmeıdi» degendeı, aýrýdyń kez kelgen túrinen saqtaný búginde halyqtyń ózine de baılanysty bolyp otyr.
Joǵaryda tórt jyl buryn Taraz qalasynda menıngokokk aýrýy boıynsha 4 derektiń tirkelgenin aıttyq. Oblys ortalyǵynda búginde 300 myń shamasynda turǵyn bar. Al olardyń densaýlyq jaǵdaıy, qaýipsizdik máselesi túgeldeı jergilikti bıliktiń nazarynda bolýy tıis. Biraq Taraz qalasynda ınfeksııalyq aýrýlardyń aldyn alý jónindegi shtab qurylmapty. Bul másele jýyrda óńirde ótken ınfeksııalyq aýrýlardyń aldyn alý jónindegi oblystyq shtabtyń otyrysynda belgili boldy. Atalǵan jıynda oblys ákiminiń orynbasary Erkebulan Daýylbaev qala ákiminiń orynbasary Kenjebek Oljabaıdan Taraz qalasynda aýrý belgisi kóp anyqtalǵandyǵyn, shtabtyń nege qurylmaı otyrǵandyǵyn suraǵan. Bir qýanyshtysy, óńirdiń barlyq aýdandarynda derlik arnaıy shtabtar qurylyp, qaterli derttiń aldyn alýǵa baǵyttalǵan sharalar bastalyp ketken eken. Sonymen qatar oblys boıynsha mektep jasyndaǵy barlyq balalar da qatań qadaǵalaýda bolyp shyqty.
Atalǵan derttiń qaıdan shyǵyp, qalaı taralyp otyrǵany kópshilik úshin áli de túsiniksiz. Bul kúnde shamaly basy aýyryp, baltyry syzdaı qalsa da turǵyndar boıynda belgisiz úreı uıalaıtyn bolǵan. Sondyqtan da halyqtyń atalǵan aýrýdan qalaı qorǵaný jónindegi ýaıymy da bul kúnde ózekti. Qazirde jaıshylyqta emhanaǵa bara qoımaıtyn kópshilik kún saıyn densaýlyq saqtaý nysandaryna aǵylýda. «Aýyryp em izdegenshe, aýyrmaıtyn jol izde» qaǵıdatyn berik ustanýshylar kóbeıgen. Al dárigerler aýrýdy emdegennen góri, onyń aldyn alýdyń mańyzdy ekenin eskertedi.
Menıngokokk aýrýy alǵash ret Almaty qalasynda tirkelgen soń, basymdyqtyń bári sol jaqqa qaraı aýdy. Elimizdiń Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanovtyń jýyrda ǵana Almaty óńirine issaparmen baryp, túngi saǵat on ekide jergilikti 50-ge jýyq turǵynnyń juqpaly aýrýlar aýrýhanasynyń syrtynda kezek kútip júrgenin kórgeni telearnalardan kórsetildi. Jambyl óńirinde mundaı jaǵdaı oryn almaǵanymen, jýyrda ǵana Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde ótken baspasóz máslıhatynda mınıstr Eljan Birtanov bergen málimette Jambyl jáne Qaraǵandy oblystarynda bir-bir adamnyń ınfeksııa juqtyrǵany aıtylǵan edi. Endi elimizdiń bas dárigeriniń ózi osyndaı málimdeme jasaǵanda, munyń ras bolǵany da...
Jambyl oblysy boıynsha qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentiniń basshysy Berik Jarqynbekov menıngıt aýrýy óńirde alǵash ret qańtar aıynda tirkelgenin aıtady. Iаǵnı atalǵan ınfeksııa Jambyl óńirinde de bar degen sóz. Alǵashqy kezde ózin tumaýratyp júrmin dep oılaǵan 19 jasar stýdent emhanaǵa baryp, dárigerge qaralypty. Aq halatty abzal jandar der kezinde alǵashqy kómek kórsetip, saraptama jasap, naýqasty menıngıt dıagnozymen aýrýhanaǵa jatqyzǵan. Abyroı bolǵanda, óńirde eshqandaı ólim-jitim oqıǵasy tirkelmegen.
Adam ómirine qaýipti sanalatyn menıngokokk ınfeksııasynyń beleń alyp turǵany búgingi qoǵamdaǵy basty taqyrypqa aınaldy. Bul turǵyda oblys boıynsha qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentiniń basshysy Berik Jarqynbekov óńir turǵyndaryn jergilikti densaýlyq saqtaý basqarmasy men qoǵamdyq densaýlyq saqtaý departamentiniń resmı málimdemesine ǵana senýge shaqyryp otyr. «Ekpe alýǵa baılanysty áleýmettik jelilerde taralyp jatqan aqparattardyń rastyǵyna emhanaǵa baryp, dárigerden surap qana kóz jetkizýge bolady», deıdi ol.
Búginde aty da, zaty da belgisiz aýrýdyń túrleri kóp. О́kinishtisi, qazirde keń taralǵan beımálim aýrý túrleriniń kópshiliginiń adam ómirine qaýipti ekendigi. Sol sııaqty mamandar menıngıttiń de túr-túri bar ekenin aıtýda. Al menıngokokk ınfeksııasy naýqas jótelip, túshkirgende bólinetin silekeı, shyrysh arqyly juǵady eken. Bul rette de tıisti mamandar árbir azamattyń kúndelikti ómirde salamatty ómir saltyn ustaný kerektigin aıtady. Sondyqtan qazaq jıi aıtatyn «Saqtansań – saqtaıdy» ustanymy osy kúnderi asa mańyzdy bolyp tur...
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy
