Jıynǵa «Qazaqstannyń mashına jasaýshylar odaǵy» ZTB basqarma tóraǵasy Meıram Pishembaev pen Investısııalar jáne damý mınıstrligi Indýstrıaldy damý jáne ónerkásiptik qaýipsizdik komıtetiniń tóraǵasy Almas Batanov qatysyp, atalǵan saladaǵy atqarylyp jatqan jumystardy baıandady. Belgili bolǵandaı, bıylǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda mashına jasaý óndirisiniń kólemi 12,2 paıyzǵa artqan.
− Qazaqstannyń mashına jasaý salasy 2015-2016 jyldary damýdyń kúrdeli kezeńderinen ótip, byltyrdan beri ósim dınamıkasyn kórsetip keledi. Ilgerileýshilik ásirese avtokólik jasaý salasynda baıqalyp otyr, – dedi A.Batanov. Onyń aıtýynsha, óndiristiń kúrt ósýine naryqtaǵy suranystyń qalpyna kelýi, eksporttyq naryqtardyń keńeıýi, sondaı-aq avtokólik sektorynyń damýyna oń áserin tıgizetin jeńildetilgen avtonesıe berý baǵdarlamasy yqpal etip otyr.
2017 jyly ár úshinshi satylǵan avtomobıl otandyq kásiporyndarda shyǵarylǵan. 2018 jyldyń 5 aıynyń qorytyndysy boıynsha avtomobıl jasaý óndirisinen túsken paıda 71,5 mlrd teńgeni qurady, – dep atap ótti komıtet tóraǵasy.
Elimizde ótken jyly 19,5 myń avtomobıl shyǵarylsa, bıylǵy jyldyń 4 aıdaǵy kórsetkishi boıynsha 9 myń otandyq temir tulpar saýda naryǵyna qoıylǵan. Al jyldyq jospar boıynsha shamamen 35 myń kólik shyǵarý kózdelip otyr. Aıta keterligi, otandyq avtoóndirýshiler syrtqy naryqqa shyǵyp, básekege qabilettilikti arttyrýdy kózdeıdi. Byltyr eksporttalǵan 1548 avtokóliktiń basym kópshiligi Qytaıǵa jiberilgeni anyqtalyp otyr. Budan bólek, elektrotehnıkalyq mashına jasaý óndirisindegi, atap aıtqanda, transformatorlar, akkýmýlıatorlar, kabeldi-ótkizýshi ónimder jáne taǵy basqalary joǵarǵy suranysqa ıe.
Aıta keterligi, «Qaınar-AKB» JShS óndirisiniń 50%-dan astamy eksporttyq naryqqa jiberilip otyr. Buǵan qosa, «Alageum Electric» AQ Qazaqstandaǵy transformatorlar óndiretin 4-shi zaýyt salynyp jatyr. Biraq mashına jasaý ónerkásibindegi qazaqstandyq úles ázirge 30 paıyzdan aspaı tur. Al damyǵan memleketterde bul kórsetkish 50 paıyzdan kóp.
Máseleni sheshý úshin qazir 2019-2030 jyldarǵa arnalǵan salany damytýdyń keshendi jospary ázirlenip jatyr. Basty maqsat – otandyq taýar óndirýshilerdi qoldap, eksportqa negizdelgen ónim shyǵarý. Árıne óndiriske sıfrlandyrýdy engizý de mańyzdy mindettiń biri. M.Pishembaevtyń aıtýynsha, búgingi tańda keıbir jeke kompanııalar óndiristi avtomattandyryp, robottardy engizýde. Mysaly bir tehnologııalyq keshen 50-80 adamdy almastyryp otyr. Osylaısha eńbek ónimdiligin arttyryp ári sapaly ónimge qol jetkizýge bolady.
Erkejan AITQAZY,
«Egemen Qazaqstan»
