– Dáýren Saparǵalıuly, 13 tamyzda «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ artyqshylyqty aksııalardy keri satyp alý týraly habarlady. Osy jaıynda tolyǵyraq aıta ketseńiz.
– О́zderińiz biletindeı, 2017 jyldyń sońynda «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ (QMG BО́) jahandyq depozıttik qolhattar (JDQ) men qarapaıym aksııalaryn keri satyp alý týraly usynys jasaǵan bolatyn. Artyqshylyqty aksııalar ol kezde baǵdarlamaǵa engizilmegen edi. О́ıtkeni JDQ men qarapaıym aksııalardy keri satyp alý sátti júzege asatynyna tolyq senim bolǵan joq. Alaıda qarapaıym aksııalar men JDQ-ny keri satyp alý aksıonerler arasynda qyzyǵýshylyq týdyrdy. Aksııa ıeleriniń basym bóligi ózderine tıesili JDQ men aksııalardy satyp alýǵa óz erikterin bildirdi.
Meniń oıymsha, bul naryqtyq jaǵdaımen, kompanııanyń aldaǵy damý múmkindikterin eskere otyryp qabyldanǵan sheshim. Qarapaıym aksııalar men JDQ-lardy satyp alý nátıjesi boıynsha «QazMunaıGaz» UK AQ-tyń QMG BО́-degi úlesi 63%-ten 95,4%-ke deıin ósti.
Qarapaıym aksııalar men JDQ-ny satyp alý sátimen júzege asyrylǵannan keıin kompanııa artyqshylyq berilgen aksııalardy satyp alý týraly usynys jasaǵan bolatyn. Mundaı aksııalary barlar úshin bul tıimdi usynys. Olar óz ıeligindegi aksııalardy tıimdi baǵamen satýǵa jáne osylaısha ınvestısııalaryn aqshaǵa aýdarýǵa múmkindik alady.
Satyp alý kompanııa úshin belgili bir artyq kapıtaldyń qaıtarylýy. Ol kompanııanyń kapıtal qurylymyn ońtaılandyrýǵa jáne QMG tobyndaǵy kompanııalardy qaıta qurýdyń budan arǵy josparlaryn júzege asyrýǵa múmkindik beredi. О́ıtkeni QMG BО́ operasııalyq qyzmet atqarmaıdy, tek QMG tobyndaǵy kompanııalardyń óndiristik aktıvterine ıelik etedi. QMG tobyndaǵy kompanııalardyń aýqymdy ońtaılandyrylýyn eskere otyryp, QMG BО́ róli qaıta qarastyryldy. Qazirgi tańda QMG BО́-niń odan ári qaraıǵy qyzmetiniń túrli nusqasy qarastyrylýda. Osyǵan baılanysty bul kezeńde artyqshylyq berilgen aksııalardy satyp alý aksııa ıeleri úshin de, kompanııa úshin de tartymdy nusqa.
Atap ótý kerek, keri satyp alýǵa qatysý aksıonerlerdiń erkine baılanysty. Artyqshylyqty aksııalardy ustaýshylar kóptegen faktorlardy – aǵymdaǵy naryqtyq jaǵdaıdy, kompanııa qyzmetiniń odan ári perspektıvasyn, táýekelderdi jáne eń sońynda ár aksıonerdiń jeke ózine tán jaǵdaıyn esepke ala otyryp satýǵa ne satpaýǵa sheshim qabyldaýy tıis.
– Artyqshylyq berilgen aksııalardyń baǵasy qandaı?
– Basymdyǵy bar aksııanyń bireýi 12 800 teńgeni quraıdy. Sońǵy aıdaǵy ortasha baǵa 10 292 teńgeni qurap otyrǵanyn esepke ala otyryp, naryq baǵasynyń ústemaqysy 24,4% bolyp otyr. Atap óterligi, 2017 jyldyń jeltoqsany men 2018 jyldyń naýryzy aralyǵynda qarapaıym aksııa satyp alǵandaǵy ústemaqy 23,7% boldy. Odan bólek jýyrda keı aksıonerler kompanııaǵa olarǵa tıesili artyqshylyǵy bar aksııalardy satyp alý týraly ótinishpen habarlasty. Olardaǵy artyqshylyǵy bar aksııany satyp alý quny 12 115 teńgeni qurady. Kompanııa artyqshylyǵy bar aksııa ıeleri – jeke tulǵalardyń transfer-agent jáne broker retindegi «Qazposhta» AQ qyzmetine ketetin shyǵyndaryn ózine alady.
– Artyqshylyǵy bar aksııa ıeleri kimder?
– Aksııanyń 86% jeke tulǵalarǵa tıesili. Bul 15 myńǵa jýyq adam. Negizgi bóligi «О́zenmunaıgaz» AQ men «Embimunaıgaz» AQ burynǵy jáne búgingi qyzmetkerleri. Qalǵan 14% artyqshylyǵy bar aksııa ıeleri zańdy tulǵalardyń enshisinde.
– Artyqshylyǵy bar aksııalardy satý prosedýrasy qandaı?
– Qaıta satyp alýǵa broker nemese transfer-agent arqyly qatysýǵa bolady. Tolyq keńesti call-ortalyqtarda, aımaqtardaǵy transfer-agentterdiń keńselerinde, brokerler men kompanııada alýǵa bolady. Qaıta satyp alý 2018 jyldyń 16 qarashasyna deıin sozylady. Bul artyqshylyǵy bar aksııa ıelerine tıisti sheshim qabyldap, barlyq qujattardy rásimdeýge múmkindik beredi dep oılaımyn.
– Aksııalardy qaıta satyp alýǵa qatysty aldyn ala boljam jasaı alasyz ba?
– Dál qazir qandaı da bir boljam jasaý qıyn. Sebebi usynys endi ǵana jasaldy. О́z tarapymyzdan biz ashyq dıalogqa túsip, aksıonerlerdi tolǵandyratyn suraqtarǵa jaýap berýge ázirmiz.
Atap ótkim keletini, QMG BО́ men oǵan qarasty kompanııanyń kez kelgen qadamy aldymen memleketke meılinshe mol paıda ákeletin pármendi kompanııa qurýǵa baǵyttalǵan.
Áńgimelesken
Dýman ANASh,
«Egemen Qazaqstan»
