Osy ýaqytqa deıin tańǵy saýyndy keshki saýynǵa qosyp tasymaldaýdyń reti kelmedi. Árqaısysyn jeke tasý ózindik qunyn ósirip, shyǵyndy kóbeıtip jiberetin edi. Birlik aýylyndaǵy Irına Isıýk buǵan deıin on shaqty saýyn sıyr baǵyp kelgen bolatyn. Saýǵanymen, sútin ótkizetin jer joq. Bar qıyndyq osynda. Aýyldyq kooperatıvke birigý, sóıtip mal ónimderin el ıgiligine jaratý týraly jańa bastamany qýana qabyldaǵan. О́tken jyly Birlik aýylynda sút qabyldaıtyn pýnkt ashýǵa nıet etti. Qabyldanǵan sútti tońazytatyn qurylǵynyń quny bes mıllıon turady. Eki jarym mıllıonyn memleket ózi ótep beredi, qalǵan qarjynyń jyldyq ústemesi – alty-aq prosent.
Kooperatıvke osy eldi mekenniń jıyrmadan astam turǵyny birikti. Qazir barlyǵy saýylǵan sútterin qabyldaý ornyna tapsyryp, táp-táýir tabys tabýda. Irına Ivanovna kooperatıv múshelerinen súttiń ár lıtrin 75 teńgeden qabyldap alyp, ár on bes kún saıyn esep aıyrysady. Mal baǵýdyń shynymen tabysty ekendigine kózi jetkennen keıin 3 mıllıon teńge nesıe alyp, 11 saýyn sıyr satyp aldy. Súti bulaqtaı kileń qara ala sıyrlar ıgiliktiń basy bolyp oraldy. Ár sıyrdan táýligine shamamen 20 lıtr sút saýylady. Memleket súttiń lıtrine 10 teńgeden sýbsıdııa tóleıdi. Endi tabystyń kólemin de eptep esepteı berýge bolar.
Sút qabyldaý pýnktiniń meńgerýshisi turǵyndardyń sútin qabyldaý kezinde sapasy men maılylyǵyna jiti kóńil aýdarady. Ázirge shóp boıaýy qasha qoıǵan joq, súttiń maılylyǵy 3,8 prosentten aınalyp tur. Aýyl halqy sútti mol alý úshin mal tuqymyn asyldandyrýǵa bet burǵan. Burynǵy atasy sıyr bolǵanymen, eshkiniń sútindeı ǵana sút beretin ónimsizderinen qutylmaq. Irına Isıýk basshylyq etetin «Aq nıet» kooperatıvi asyl tuqymdy eki buqa satyp aldy. Onyń bireýi sútti qara ala bolsa, ekinshisi qazaqtyń aqbas tuqymdy buqasy. Jalǵyz sútke ǵana ıek artpaı, et óndirýge de umtylyp otyr.
Kooperatıv qojasynyń menshiginde 150 gektar jaıylymdyq jer bar. Mal azyǵyna qajetti shabyndyq tunyp tur. Endigi jetpeı jatqany tehnıka. Aldaǵy ýaqytta et pen sútti qatar óndirip, jem-shóp daıyndaýǵa qajetti tehnıka satyp alýǵa kóńilderi aýyp otyr. Áıtpese, shóptiń ár tirkemesin 25-30 myń teńgeden satyp alatyn bolsa, baǵymdaǵy malyn qystan shyǵarýǵa bir mıllıonǵa jýyq qarajat ketedi eken. Sút bulaǵy sarqylmasa, oǵan da qoldarynyń jetetindigine senimdi.
Memleket tarapynan kórsetilip jatqan qoldaýdyń arqasynda aýyldyq kooperatıv quryp, tabysty eńbek etip jatqan halyqtyń qareketiniń ekinshi jaǵy bar. Buǵan deıin saýda sórelerinde qurǵaq sútten daıyndalǵan sútti iship kelgen aýdan turǵyndary taıaýdaǵy ýaqytta jergilikti ónimmen jetkilikti qamtamasyz etiledi. El ishinde turyp, baǵymyndaǵy maldyń ıgiligin kórmeý uıat emes pe?!
Baıqal BAIÁDIL,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy,
Sandyqtaý aýdany
