ELBASYNYŃ “TIKELEI JELISI” — ótken jyldyń basty oqıǵalarynyń biri

“Elimen etene Elbasy” degen sóz tirkesi qazir jıi aýyzǵa alynady. Osy sózdiń aqıqattyǵyna Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń 2009 jyldyń 13 qarashasynda ótkizgen “tikeleı telejelisi” aıshyqty aıǵaq bola alady. Gazetimizdiń búgingi nómirinde el ómirindegi orny ózgeshe bolǵan sol oqıǵanyń jaı-japsary, qorytyndylary jarııalanyp, jurtshylyq pikirleriniń túıindeme sózderi berilip otyr. 2009 jylǵy 13 jeltoqsanda Memleket basshysynyń qatysýymen ótken “tikeleı jeli” ótken jyldyń mańyzdy oqıǵalary­nyń birine aınaldy. Sonyń aıasynda buqara halyqtyń osy is-sharaǵa qol jetkizýine aıryqsha jaǵdaı týǵyzylǵany belgili. Telefon jelileri, Internet, uıaly baılanys jelisi tárizdi múm­kin bolatyn barlyq baılanys arna­lary tegin qyzmet kórsetti. 30 qazannan bastap suraqtardy táýlik boıy qabyldaý qamtamasyz etildi. Call-ortalyǵyna turaqty túrde 100-den astam adam – mo­deratorlar, telefon ope­ratorlary, teh­nı­kalyq qyzmet­ker­ler jumyldyryldy. Salystyrmaly túrde alsaq, 2004 jyly Prezıdenttiń alǵashqy “tikeleı efırin” ótkizgen kezde suraqtardy jınaý telefon baılanysy kómegimen tek qana bir kún ishinde júrse, 2007 jyly is-shara bastalǵanǵa deıingi 7 kúnde tek qana Internet arqyly qabyldandy. Osynyń barlyǵy “tikeleı jelige” tú­se­tin suraqtar men ótinishter sanynyń bu­ryn-sońdy bolyp kórmegen kólemde ar­týyna jol ashty. Olardyń jalpy sany 44452 (bul 2007 jylǵy Internet-kon­fe­rensııa kezindegiden 8 ese kóp). “Tikeleı jeli” ótken ýaqytta is-sharanyń saıtyna 110 myńnan astam adam kirgen. Álemniń 87 elinen shamamen 1 mln.-daı adam saıt­qa kirip, jaýaptardy qarap, tanysqan. Suraqtar sanynyń asa kóp bolǵanyn eskere kele, “tikeleı jelini” ótkizý kezinde kelip túsken azamattardyń suraqtarymen jáne ótinishterimen muqııat tanysý jumysy tek 2010 jyldyń qańtarynda ǵana tolyq aıaqtaldy. *   *   * Suraqtar men ótinishterdiń jalpy sanynyń 15 myńdaıy www.line.gov.kz Internet saıtyna, 17 myńy – telefon arqyly, 3 myńy – vopros@akorda.kz elektrondyq poshta arqyly, 9,5 myńy SMS júıesi arqyly kelip túsken. О́ńirlik úlesi boıynsha suraqtardyń kóbi Astana (4986) men Almaty (3569) qalalarynan, Almaty (3170), Ońtústik Qazaqstan (3077) oblystarynan kelip túsken (1-dıagramma). 1-dıagramma Memleket basshysyna Qazaqstan tur­ǵyn­darynan basqa TMD elderinen 85 aza­mat, alys shetelderden 30 azamat ótinish jasaǵan. Suraqtardyń 45%-y memlekettik tilde, qalǵandary orys tilinde jáne eki ótinish aǵylshyn tilinde kelip túsken. Kelip túsken suraqtar men ótinish­ter­diń 46%-y – suraqtar, 30%-y – ótinish-aryzdar, 16%-y – shaǵymdar, 8%-y – usynystar men pikirler (2-dıagramma). 2-dıagramma Taldaý qorytyndylary meılinshe jıi qoıylatyn suraqtar men ótinishterdiń myna taqyryptarǵa qatysty bolǵanyn kórsetti: áleýmettik-ekonomıkalyq sala – 18,6% (zeınetaqy tólemderiniń mólsherin arttyrý, balaly otbasylarǵa áleýmettik kómek kórsetý jáne kópbalaly analarǵa materıaldyq qoldaý jasaý, eńbekaqy tóleý jáne eńbek qatynastary, sondaı-aq jumyspen qamtý jáne kóshi-qon problemalary týraly suraqtar); qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq – 16,3% (úleskerlik qurylys problemalary, turǵyn úı keshenderin óz ýaqytynda paıdalanýǵa bermeý, Turǵyn úı qurylys memlekettik baǵdarlamasy boıyn­sha ótinishterdi qaraý rásimderi men irikteý ólshemderi, aýlalardy abattan­dy­rý, PIK jumysy, jer qatynastary salasy týraly suraqtar); zańdylyq jáne quqyq tártibi – 9,2% (sybaılas jemqorlyqpen kúres, memleket­tik satyp alýlar kezinde zańdy saqtaý, memlekettik menshikti saqtaý, jekelegen qoǵamdyq, dinı birlestikter men saıası partııalardyń qyzmeti týraly suraqtar. Shaǵymdardyń basym bóligi quqyq qorǵaý organdarynyń, baqylaýshy jáne qadaǵalaýshy organdardyń jumysyna (qyl­mystyq jaýapqa negizsiz tartý týraly, qabyldanǵan is júrgizý sheshim­deri­niń zańdylyǵyn qaıta tekserý týraly, qylmyskerler men habar-osharsyz ketken adamdardy durystap izdestirmeý týraly), jumys berýshilerdiń is-áreketterine, jergilikti atqarýshy organdardyń sheshimderine jasalǵan shaǵymdar. О́tinish bildirýshilerdiń edáýir bóligi ótkizilgen sot aktilerine, sondaı-aq sot sheshimderiniń oryndalýynyń tolyqtyǵy men óz ýaqtylyǵyna kelispeıdi. Olardyń birqatary shartty-merziminen buryn bosatý tártibin túsindirýdi, sondaı-aq raqymshylyq jasaý merzimderi týraly aıtýdy suraǵan); bilim berý – 7,1% (mektepke deıingi uıymdardyń qoljetimdiligine, aýyldaǵy balabaqshalar men mektepter qurylysyna, sondaı-aq balalar alańshalary men sport ǵımarattaryna, sondaı-aq qazaq tilinde oqytatyn mektepter sanyn arttyrý qajettigine, oqýlyqtar sapasyna, mek­tepterdegi zańsyz aqsha jınaýǵa, muǵa­limderdi jumyspen qamtý jáne turǵyn úımen qamtamasyz etýge qatysty problemalar); densaýlyq saqtaý – 4% (respýb­lıkalyq emhanalar men shetelderde emdelý múm­kindikteri, jeńildetilgen dári-dármek­termen qamtamasyz etý, kepildi tegin medısınalyq kómek kólemin josparlaý jáne atqarý, densaýlyq saqtaý uıymdarynyń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn jaqsartý týraly suraqtar); qarjy salasy – 3,5% (ıpotekalyq nesıelerdi óteý merzimin uzartýǵa, salyq salýǵa, azamattardyń jekelegen sanat­ta­ryna jeńildik berýge, sondaı-aq Qazaq­stannyń Kedendik odaqqa kirýine baıla­nysty tamaq ónimderi, kópshilik suranysqa ıe taýarlar men kólik baǵasynyń ósýi múmkin ekendigine qatysty); mádenıet jáne memlekettik tildi da­mytý – 2,9% (“Mádenı mura” baǵ­darlama­syn iske asyrý, qazaqstandyq BAQ-tardy jańartý, otandyq kınoındýstrııa men teatr ónerin damytý, eldi mekenderdi memlekettik telehabar taratýmen qamtý, mádenıet mekemeleri qyzmetkerlerin áleý­mettik qoldaý, barlyq jerde memlekettik organdarǵa tolyq memlekettik tildi engizý, áleýmettik-mańyzdy jobalardy qarjy­landyrý); qorshaǵan ortany qorǵaý – 1% (erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar men Almaty, О́skemen, Pavlodar, Balqash, Eki­bas­tuz sııaqty ónerkásibi damyǵan qalalardaǵy aýanyń, ýran óndiretin aýdandardaǵy ekologııanyń, sý resýrstaryn qorǵaýdyń, sonyń ishinde Araldyń, Kas­pıı­diń jáne Balqashtyń jaı-kúıi, ekologııa salasyndaǵy jańa tehnologııalardy engizý men halyqaralyq yntymaqtastyq máse­leleri. Elimizdiń batys óńiriniń turǵyn­dary úshin iri munaı-gaz óndirýshi kom­panııalardyń jergilikti ekologııaǵa áseri neǵurlym alańdatatyn másele bolyp tabylady); armııa – 1% (áskerı qyzmetshiler men olardyń otbasy múshelerin, soǵys jáne óńirlik qaqtyǵystarǵa qatysýshylardy áleýmettik qamsyzdandyrý, áskerı qyzmetshilerdi turǵyn úımen qamtamasyz etý, jastardy áskerı-patrıottyq tárbıeleý jáne áskerge shaqyrý aldyndaǵy daıyndaý, merzimdi áskerı qyzmetke shaqyrý jáne t.b.); Atalǵan taqyryptar jiktemesi 3-dıagrammada keltirilgen. 3-dıagramma “Jol kartasy” baǵdarlamasyn iske asyrý zor serpilis týǵyzyp, qoǵamnyń qoldaýyna ıe boldy, onyń sheńberinde jumys oryndaryn uıymdastyrýǵa, óńirlik áleýmettik nysandarǵa jáne jergilikti jerlerdegi joldarǵa erekshe kóńil bólindi. Azamattar avtomobıl joldaryn, ásirese aýyldaǵy joldardy salýǵa, joldardy jóndeýdiń jalpy alǵandaǵy sapasyna, sondaı-aq josparlanǵan jobalardy iske asyrýǵa kóp kóńil bóle otyryp, bul baǵdarlamany kelesi jyly da jalǵastyrý týraly ótinish jasaıdy. *   *   * Barlyq suraqtarǵa jaýap daıyndaý jumysy erekshe baqylaýǵa alyndy. Ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń birinshi basshylary qol qoıǵan jaýaptar saıtqa ornalastyryldy. “Tikeleı jeliniń” suraqtaryna jaýaptardy daıyndaý jumysyna barlyq memlekettik organdar tartyldy. Suraqtar men ótinishterdiń 63%-y mınıstrlikter men vedomstvolarǵa, 32%-y Astana, Almaty qalalary men oblystardyń ákimdikterine jiberildi. Qalǵandary Prezıdent Ákimshiliginde qaraldy (4-dıagramma). 4-dıagramma Suraqtardyń eń kóp sany Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginiń (9035 nemese olardyń jalpy sanynyń 20%-y), Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń (4835 nemese 10,8%-y), Bas prokýratýranyń (3447 nemese 7,7%-y) quzyryna jatady. Joldanǵan suraqtar sany boıynsha memlekettik organdardyń alǵashqy ondyǵy 5-dıagrammada kórsetilgen. 5-dıagramma О́ńirlik úleste suraqtar men ótinish­ter­diń eń kóp sany Astana (3367), Almaty (2214) qalalarynyń jáne Ońtústik Qa­zaq­stan oblysynyń (2213) ákimdikterine ji­berilgen. Suraqtardyń óńirler boıynsha bólinýi 6-dıagrammada kórsetilgen. 6-dıagramma Tutastaı alǵanda, ortalyq jáne jergilikti organdar 43924 suraqqa jaýap bergen, olardy www.line.gov.kz saıtyna ornalastyrǵan. О́tinishterdi qaraý nátıjeleri boıyn­sha 59%-ynyń avtoryna túsinikter berildi, 19%-ynyń ótinishi tolyq nemese ishinara qa­naǵattandyryldy, “tikeleı jelige” qa­tysýshylardyń 8%-yna tıisti memlekettik organdarǵa júginý usynyldy. О́tinishter­diń qalǵan 14%-yn pikirler men túsinikter quraıdy, olardy qaraý qorytyndylary boıynsha avtorlarǵa “tikeleı jelige” qatysqany úshin alǵys bildirildi. 1199 suraq jergilikti jerlerge baryp qaraldy. Jeke kásiporyn ókiliniń shı­kizat alýǵa jáne ónimdi otandyq naryqta ótkizýge kómek kórsetý týraly ótinishin qaraý úshin Indýstrııa jáne saýda mınıstri Á.Isekeshev “AMITECH ASTANA” JShS shyny-plastıkalyq qubyrlar óndirý zaýytynda boldy. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qor­ǵaý mınıstrligi 445 ótinishti saparǵa shy­ǵyp qarady, olardyń 315-i durys she­shildi, sonyń ishinde 210 azamatqa jalaqy tólendi. “Tikeleı jelige” túsken suraqtardy qa­raý qorytyndylary boıynsha prokýra­tý­ra organdary zańdylyqty buzýdy joıý týraly 57 usynys, 3 uıǵarym, 2 narazy­lyq engizdi, 10 jazbasha nusqaý berildi, 15 tártiptik is qozǵaldy, qylmystyq qýdalaý organdarynyń 9 zańsyz qaýlysynyń kúshin joıdy, qadaǵalaý sot ınstansııa­laryna 13 narazylyq bildirdi, 10 qylmystyq is qozǵady. Sybaılas jemqorlyqpen kúreske qatysty birqatar suraqtar jáne ekono­mı­ka salasyndaǵy zań buzýshylyqtyń ótinishterdegi keltirilgen naqty faktileri boıynsha qarjy polısııasy organdary 7 qyl­mystyq is qozǵady, 3 laýazymdy adam­dy ákimshilik jaýapqa tartty, 2 ma­terıaldy tártiptik keńeske jiberdi, keıbir faktiler boıynsha qosymsha tergeý júrgizip jatyr. *   *   * “Tikeleı jeli” barysynda aıtylǵan Memleket basshysynyń barlyq tapsyr­malary memlekettik organdardyń baqy­laýyna alynǵan bolatyn. Júrgizilgen jumys qorytyndylary boıynsha mynandaı nátıjelerge qol jetkizildi. Úkimet kedendik baqylaý arqyly óte­tin taýarlardyń qymbattaýyna jol bermeý, sondaı-aq janar-jaǵar maı (JJM) men nan ónimderi baǵasyn ba­qy­laý jónindegi keshendi sharalar qabyl­dady. Sonyń ishinde, Qyrǵyzstan men О́z­bekstannyń keden qyzmetkerlerimen jekelegen taýarlardyń ortasha baǵalary týraly ózara aqparat usyný týraly keli­simge qol qoıyldy. Munaı ónimderin kóter­me jáne bólshek saýda arqyly ta­ratý­shylarmen ishki naryqty munaı ónim­derimen qamtamasyz etý jáne JJM baǵa­syn turaqtandyrý týraly memorandýmdar jasaldy. JJM naryǵynyń birqatar sýbektilerine (“Gelıos” JShS, “Petro­Qazaqstan” saýda úıi” JShS jáne t.b.) qatysty ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly is qozǵaldy. Negizgi azyq-túlik ónimderiniń baǵasyn turaqtandyrý jóninde jedel jáne júıeli sharalar ázirleý jónindegi jumys toby quryldy. 2009 jyldyń qorytyndysy boıynsha jekelegen azyq-túlik ónimderi men jemis-jıdek ónimderiniń baǵalarynyń tómendeýi baıqalady. “QazAgroMarketıng” AQ monı­torıng málimetteri boıynsha 2009 jyldyń basynan bastap respýblıka boıyn­sha orta eseppen 1-surypty bıdaı baǵasynyń 18,6%-ǵa jáne nan baǵasynyń 4%-ǵa tómendegeni baıqalady. “Jol kartasy” aıasynda aýdan orta­lyq­tary men aýyldarda óndirister qurý maq­satynda múddeli memlekettik organ­darǵa oblystardyń, Astana jáne Almaty qalalarynyń ákimderimen birlesip 2010 jyly Jumyspen qamtý strategııasy sheńberinde turaqty jumys oryndaryn ashý jónindegi qajetti sharalar qabyldaý tapsyryldy. Dárilik zattardyń sapasy men qol jetimdiligin baqylaýdy qamtamasyz etý úshin dári-dármekterdi dıstrıbýsııalaýdyń biryńǵaı júıesin engizý aıasynda formýlıarlyq júıeni engizý bastaldy, onyń basty qaǵıdaty dárilik zattardy óńirlerdiń suranysy negizinde satyp alý bolyp tabylady. 2010 jyly kepildi tegin medısınalyq kómek sheńberinde satyp alynatyn dárilik zattardyń tizimi jergi­lik­ti bıýdjet qarajaty esebinen dári-dármekpen qamtamasyz etý suranysynyń 70%-ǵa deıin jáne respýblıkalyq bıýdjet esebinen suranystyń 100%-yna artty­ryldy. Sonymen birge, Prezıdenttiń “tike­leı jeli” barysynda bergen jeke tap­syr­­ma­laryna sáıkes ótinish ıeleriniń mynadaı problemalary laıyqty she­shimin tapty. Qaraǵandy oblysynyń turǵyny, 56 jas­taǵy 5-razrıadty slesar A.Trotno mamandyǵy boıynsha “Qazaqmys” kor­porasııasy” JShS quıý-mehanıkalyq zaýytyna jumysqa ornalasty. Olımpıada chempıony Ilıa Ilınniń jattyǵýyna jaǵdaı jasaldy, oǵan Ulttyq olımpıadalyq komıtetten stıpendııa tóleý uıymdastyryldy. A.Masıskııdiń Balqash qalasy ákim­diginiń talaby boıynsha sot sheshiminiń zańsyzdyǵy týraly ótinishin qaraý ná­tı­jesi boıynsha Bas prokýratýra Qara­ǵan­dy oblystyq sotynyń qadaǵalaý alqa­syna osy sot aktisin joıý jáne isti qaıta qaraýǵa jiberý úshin narazylyq joldady. Sonymen qatar “tikeleı jelige” aza­mattar A.Salnıkovanyń, V.Kınstlerdiń, J.Aıtpaevanyń reıderlik jáne kásip­kerlerdiń quqyqtaryn buzý faktileri boıynsha aryzdary kelip túsken. Atalǵan barlyq aryzdar boıynsha prokýratýra organdary sharalar qabyldap, ótinish avtorlaryna tıisti túsiniktemeler berdi. Ońtústik Qazaqstan oblysy, Ordabasy aýdanynyń 5 eldi mekenin aýyz sýmen qamtamasyz etý máselesi sheshildi. 17 aýylda jóndeý jumystary júrgizilip, qural-jabdyqtar jańartyldy. Bul jumysty 2010 jyly, sonyń ishinde “Jol kartasy” sheńberinde jalǵastyrýǵa qara­jat bólindi. Pavlodar oblysy, Maı aýdanynda aýdan ákiminiń orynbasary jas mamandardy jumysqa ornalastyrýdan bas tartqany úshin qyzmetinen bosatylyp, aýdan ákimine qatań sógis jarııalandy. Jas mamandarǵa turǵyn úı berildi. Ishki ister mınıstrligi Taraz qala­syndaǵy jasósipirimder qylmysynyń aldyn alý jónindegi jumystyń jaı-kúıin tekserip, ádistemelik kómek kórsetti. Osy maqsatpen Ishki ister mınıstri S.Baımaǵanbetov Jambyl oblysyna sa­parmen baryp qaıtty. Oblysta káme­lettik jasqa tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtyń aldyn alýdy jaqsartý jónindegi is-sharalar jospary ázirlendi, ol aýlalyq sport klýbtaryn, sport alańshalaryn, mýzyka jáne óner mektepterin, kásiptik lıseı ashýdy, jastardyń bos ýaqytyn uıymdastyrý jónindegi basqa da sharalardy kózdeıdi. Olardy iske asyrýǵa jergilikti bıýdjetten 419 mıllıon teńge bólý josparlanyp otyr. Úkimet mektepke deıingi balalar meke­me­leriniń jetispeýi máselesin sheshý jó­ninde keshendi is-sharalar júrgizýde. So­nyń ishinde, 2009 jyly mektepke deıingi uıymdar jelisi 373 birlikke (16,1 myń orynǵa) artty, 2010-2012 jyldary 2310 uıymǵa (217 myń orynǵa) arttyrý jos­parlanýda. “Jol kartasy” aıasynda 2010 jyly jergilikti atqarýshy organdar 1,9 mlrd. teńge somasyna mektepke deıingi bilim berý júıesiniń 73 nysanyn jóndeýdi josparlap otyr. Sonymen qatar memlekettik organdar “tikeleı jelige” ótinish bildirgen azamat­tardyń birqatar problemalaryn qysqa merzim ishinde laıyqty sheship berdi. Batys Qazaqstan oblysy, Shyńǵyrlaý aýdanynyń turǵyny M.Dospaevanyń ótinishi boıynsha onyń úıine eń tómengi aqymen gaz júrgizildi. Osy oblystyń Qa­ra­tóbe aýdanynyń turǵyny A.Qulmyr­zınaǵa áleýmettigi jaǵynan az qamtylǵan adam retinde jaıly páter bólindi. Pavlodar qalasyndaǵy Uly Otan soǵysyna qatysýshy A.Dvoınosqa onyń bergen ótinishi negizinde 2009 jylǵy 25 qarashada páteri jeke menshikke tegin berildi. Pavlodar oblysy, Hmelnıskoe aýylynyń “tikeleı jelige” ótinish ja­saǵan turǵyndarynyń úıleri ortalyq sý qubyryna qosyldy. Sall-ortalyǵyna 2009 jylǵy 1 qa­ra­shada Atyraý qalasynan N.Qosshanovanyń es-tússiz jaǵdaıda jatqan ulyna kómek kórsetýdi suraǵan ótinishi kelip tústi. Konsýltatıvtik kómek kórsetý úshin Den­saýlyq saqtaý mınıstrligi Astana qala­synan Ana men bala ulttyq ǵylymı orta­lyǵynan dáriger-reanımatolog jiberildi. Aqmola oblysy, Atbasar qalasynan naýqas N.Sahnony, Almaty qalasynan G.Muratovany respýblıkalyq ǵylymı medısınalyq ortalyqtarǵa jatqyzý máseleleri sheshildi. Shymkent qalasynan B.Jumabaevanyń ótinishi boıynsha ony 2010 jyldyń 1 toqsanynda reseılik neırohırýrgııa ǴZI-da emdeý týraly másele sheshildi. Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń tapsyrmasy boıynsha Semeı qarjy-ekonomıkalyq kolledji men Ekologııa jáne orman sharýashylyǵy kolledjiniń stý­dentterine stıpendııa tólendi; “Bola­shaq” baǵdarlamasynyń stıpendıaty A.Arqabaevaǵa oqýyn jalǵastyrý úshin Italııaǵa vıza resimdeýge járdem berildi. Astana qalasynyń turǵyny L.Juma­janovanyń ótinishinde “Grand Astana” turǵyn úı kesheniniń jeke bloktaryna qonystandyrý kezindegi kem-ketikter jónindegi narazylyǵy aıtylǵan. Tekserý kezinde faktiler rastalyp, qazirgi ýaqytta Úkimettiń rezervinen osy turǵyn úı kesheniniń eki blogynyń 6 seksııasy qurylysyn aıaqtaýǵa 3 mlrd. teńge bólý máselesi sheshildi. Jambyl oblysy, T.Rysqulov aýdany­nyń 1-toptaǵy múgedegi I.Ábdıev qys merzimine kómirmen qamtamasyz etildi. Aqtóbe qalasynan arbaǵa tańylǵan múgedek M.Jetesovtiń elordada ekskýr­sııa­men bolyp qaıtý týraly ótinishi boı­yn­sha Aqtóbe oblysynyń ákimdigi 5 mú­gedektiń Astana qalasyna baryp qaıtýyn uıymdastyrdy. Osy oblys turǵyndary G.Qopasheva men R.Jalymbetovti jumysqa ornalastyrý problemalary sheshildi. Elbasynyń memlekettik organdar basshylaryna bergen tapsyrmalaryn oryndaý úshin úlken aqparattyq-túsindirý jumysy uıymdastyryldy. Is júzinde ortalyq jáne jergilikti memlekettik organdardyń barlyq birinshi basshylary televızııalyq habarlarǵa shyǵyp, ártúrli respýblıkalyq jáne jergilikti BAQ-tarǵa suhbat berdi. Tutas alǵanda respýblıkalyq jáne jergilikti BAQ-tarda merzimdi basylymdarǵa 200 materıaldyń jáne elektrondyq mass-medıaǵa 1200 sıýjettiń shyǵarylymy uıymdastyryldy. “Tikeleı jeli” barysynda kóterilgen ózekti máselelerdi sheshý úshin elimizdiń barlyq óńirlerinde ákimderdiń halyqpen kezdesýi bolyp ótti. *  *  * “Tikeleı jelini” ótkizý azamattardyń memlekettik bılik pen Elbasyna degen seniminiń joǵary deńgeıin kórsetip berdi. Izgi nıetter men tilekterdiń kóptigi Prezıdent saıasatyn qoǵamnyń qoldap otyrǵanyn aıǵaqtaıdy. Sonymen birge suraqtardyń eleýli bóligi jergilikti jerlerde sheshimin tap­paǵan soń Memleket basshysyna júgingen azamattardyń naqty problemalaryna qatysty boldy. Azamattardyń kóptegen shaǵymdary men usynystaryn sheshý mınıstrlik­ter­diń, vedomstvolar men ákimdikterdiń 2010 jylǵa arnalǵan jumys josparlarynda kóz­delgenin atap ótken jón, olar mem­lekettik jáne óńirlik damý baǵdarlama­laryn ázirleý kezinde eskeriletin bolady. Prezıdenttiń 2010 jylǵy 29 qańtar­daǵy “Jańa onjyldyq – jańa ekono­mıkalyq órleý – Qazaqstannyń jańa múmkindikteri” atty Qazaqstan halqyna Joldaýy halyqtyń “tikeleı jeli” ba­ry­synda kórinis tapqan úmit-tilekterine eleý­li dárejede sáıkes keletinin erekshe atap ótken jón. Sonyń ishinde, áleýmettik-ekonomıkalyq salada – bul zeınetaqyny, áleýmettik tólemderdi, stıpendııalardy, sondaı-aq bıýdjet qyzmetkerlerine jal­aqyny kóterý; turǵyn úı-kommýnaldyq salada – turǵyn úı jınaqtary júıesin reformalaý, turǵyn úı-kommýnaldyq sha­rýashylyqty jańartý jónindegi is-sha­ralar júrgizý; quqyqtyq salada – quqyq qorǵaý jáne sot júıelerin keshendi re­formalaý, olardyń ashyqtyǵyn arttyrý; bilim berýde – balalardy mektepke deıingi bilimmen jáne tárbıemen qamtamasyz etýdi arttyrý jónindegi “Balapan” baǵ­darlamasyn ázirleý, Astana qalasynda “Jańa halyqaralyq ýnıversıtet”, “Ar­naıy qor” jáne “Zııatkerlik mektepter” ashý. “Tikeleı jelige” degen qoǵam tara­pynan jasalǵan serpilis arqyly atalǵan is-sharany ótken jyldyń basty oqıǵalarynyń biri retinde baǵalaýǵa múmkindik beredi.