О́ner • 21 Qyrkúıek, 2018

Syrlybek Bekbotaev: Dala áýeni

1133 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Ol qylqalamyn súıkegen tusta bir adamnyń máselesi búkil adamzattyń basyna túsken qıynshylyqqa aınalyp shyǵa keledi. Bir aýyldyń túıtkili jalpy qoǵamnyń bas aýyrtar máselesi me dersiz. «Jalqydan jalpyǵa» – fotosýretshi Syrlybek Bekbotaevtiń ómirlik ustanymy. 

Syrlybek Bekbotaev: Dala áýeni

Kóshpendiler fılosofııa­sy, dala órkenıeti, keńistik pen ýaqyt túsinigin jańasha túrlendirip júrgen Syrly­bektiń kartınalary emosııalyq qabyldaýdan góri ıntellektýaldy oılanýǵa jeteleıdi. Máselen, ótken men búginniń toǵysyndaǵy áıel ǵumyryn arqaý etken «Dala áýeni» (2011) atty foto serııasynda da ıdeıa­lyq mańyz aldyńǵy orynǵa shyǵarylǵan. Ondaǵy áýenge qulaq salsańyz, kúıbeń tirliktiń tasasyndaǵy áıel ómiriniń alystan talyp jetken úni birte-birte údeı túskenin baıqar edińiz. Áıel ala tańnan qara keshke deıin bel jazbastan jumys isteı júrip besigin tóbesine kóteredi. Qym-qýyt tirlikte eshkimge renjigen emes, eshteńeden túńilgen emes. Áýelden solaı bolýy ke­­rek kóringen. «Jazmyshtan oz­mysh joq» degenge ábden moıyn­sunǵan jáne bul áýen úzilmesten jalǵasa bermek.

«Bul dala – meniń týyp-ósken jerim. Munda balabaqsha, kınoteatr sııaqty mádenı oryndar atymen joq. Aınalańnan kóretiniń japan dala, qula túz. Al bul fotosýrettegi áıelder bolmysynyń ózindik sebebi bar. Men es bilgeli anamnyń qoly bos otyrǵanyn kórgen emespin. Sıyr saýýdan atatyn tańy qora-qopsynyń, úı sharýasynyń ómiri bitpeıtin jumystarymen jalǵasa be­retin. Meniń sheshem ǵana emes, barlyq shalǵaıdaǵy áıelderdiń ómiri osylaı bir-birine uqsas. Túgesilmeıtin sharýanyń bitpeıtin áýeni meniń janyma batady», deıdi fotosýretshiniń ózi. 

Ol kez kelgen fotosýretti túsirmes buryn aldymen jobanyń jekelegen kórin­is­terinen bastap, tutas qury­lymynyń eskızin syzyp alady. Eksperımentaldyq-sım­volıkalyq mánerdegi mun­daı týyndylarynyń biri retinde Qazaqstannyń túrli óńirlerinde túsirilgen 7 bólim­nen turatyn «Úlken máli­met» (2013) atty jumysyn aıtýǵa bolady. Munda da bas taqyryp – aýyl tirshiligi. 

Jalpy, Syrlybektiń sheberhanasy dáýir atmosfe­ra­synyń formalyq-mazmun­dyq izdenisterimen daralanady. Qoja Ahmet Iаsaýı atyn­daǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetin grafıka mamandyǵy boıynsha aıaqtaǵan ol keıingi jyldary ınstallıasııa, foto-vıdeo ınstallıasııasy, perfomans janrynda sheberligin shyńdap keledi. Forma qalyptastyrýǵa erekshe mán beretin sýretshiniń qaı shyǵarmasynda bolsyn jan tebirenisi men janashyrlyqtan týǵan tereń kúızelisi, bárimizge etene tanys ómir shyndyǵy jatyr.

Aıa О́MIRTAI,

«Egemen Qazaqstan»

Sońǵy jańalyqtar