Oıly oqyrmanǵa jol tartqan tórt kitaptyń da orny bólek. Jazýshynyń «Sýyqtóbeniń ulary» atty áńgimeler jınaǵynda berilgen ómirlik tarıhy bar, tanymdyq mazmunǵa baı «Qut pen jurt», «Aq shymyldyq», «Súlde», «Sýyqtóbeniń ulary», «Úreı» jáne basqa da tyń áńgimeleri búgingi kúnniń kókeıkesti máselelerin ortaǵa salyp oqyrmandy oı tereńine tartady. Al orys tilinde shyqqan «Káshke batyr» atty kitabynan Káshke batyr, Andas datqa, Suranshy batyrlardyń ómiri jaıly qundy derekterdi kezdestirýge bolady. Ańyz-áńgimelerde qattalyp tarıhtan alynǵan oqıǵalar qalamgerdiń oıymen astasyp kórkem kórinis tapqan. Sondaı-aq orys tilinde shyqqan «Taýdan túsken tuman» jınaǵyna da jazýshynyń shoqtyǵy bıik úsh povesi men bir top áńgimeleri engen. Baýyrlas Túrik eliniń zııalylarynyń ystyq yqylasyna bólengen «Qus qanaty» jınaǵynyń da mán-mańyzy tereńde. Ankarada jaryq kórgen jınaqty oqyrmanǵa usynǵan jazýshy Iаkýp Omeroǵly tóraǵalyq etetin Eýrazııa Jazýshylar qaýymdastyǵyna qarasty «Bengü» (Bengú) baspasy.
Saltanatty sharaǵa Qazaqstannyń Túrkııadaǵy elshiliginiń dıplomaty, jazýshy-aýdarmashy Málik Otarbaev arnaıy qatysyp, Qazaqstannyń Túrkııadaǵy Tótenshe jáne О́kiletti Elshisi Abzal Saparbekulynyń quttyqtaý hatyn oqyp, Naǵashybek Qapalbekulyna túrki mádenıeti men ádebıetin damytýǵa qosqan úlesi úshin Ankaradaǵy Túrki álemi jazýshylary jáne ónerpazdar qorynyń arnaıy syılyǵyn tabystady.
Ǵalymdar jazýshynyń kópshilik qaýymǵa usynylǵan shyǵarmalarynda kezdesetin tyń teńeýler, tarıhı derekter joǵary oqý oryndary stýdentteriniń bilimin shyńdaýǵa da qosymsha retinde paıdalanýǵa bolatyn taptyrmas qural ekenin aıtady..
«Qazaqtyń baı ádebı tiliniń qory, qoldanystary, sóz tirkesteri, jeke sózge, jeke sóılemderge maǵyna syıǵyzatyn sýretkerlik qasıeti Naǵashybek shyǵarmashylyǵyn daralap tur. Onyń shyǵarmalarynda soǵystan keıingi qazaq otbasylaryndaǵy aýyr hál, jetimdik, jesirlik syndy taǵy basqa sol kezderdegi psıhologııalyq ahýaldy qazaqy ortanyń tilimen, qarapaıym adamdardyń kózimen beınelep sýretteıdi. Ádebıette oqyrman keıipkerge aınalý degen bar. Naǵashybek shyǵarmalarynan da ár oqyrman óz taǵdyryn kóredi» deıdi fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor Temirhan Tebegenov.
Naǵashybek Qapalbekuly – kóptegen zertteýler, tarıhı-tanymdyq jınaqtar shyǵarǵan, el, jer, tarıhyn jete biletin shejireshi – qaıratker retinde de jurtshylyqqa jaqsy tanymal qalamger. О́mir boıy jazýdy janyna serik etken onyń qalamynan órilgen 46 kitaptyń jartysynan astamy tarıhı taqyryptarǵa arnalǵan. Avtordyń týyndylary kóp jaǵdaıda qazaqtyń shejiresine, ádet-ǵurpy men tanym-túsinigine negizdeledi. Sondaı-aq Súıinbaı, Abaı, Jambyl sııaqty tarıhı tulǵalardy tanytýdaǵy úlesi zor.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
