Oblys ákimi Bolat Baqaýovtyń tóraǵalyǵymen ótken jıynda aldaǵy jyly Joldaýdy júzege asyrý úshin atqarylatyn maqsat-mindetter aıqyndaldy. Joldaýda el damýynyń negizgi baǵyttary belgilengenin atap ótti.
- Bizdiń aldymyzda turǵan basty maqsat-Elbasy aıqyndaǵan mindetterdi barlyq múmkindikterimiz ben resýrstarymyzdy paıdalana otyryp, tabysty júzege asyrý, - dedi B. Baqaýov.
Joldaýda halyqtyń eńbekaqysyn 2019 jyldyń 1 qańtarynan bastap eń tómengi jalaqy mólsheri 1,5 esege, ıaǵnı 28 myń teńgeden 42 myń teńgege deıin ósetini aıtyldy. Bul kúnderi oblysymyzda «Jol kartasy 2020-2025» jobasy júzege asýda. Jobanyń maqsaty-jańa jumys oryndaryn ashyp, halyqty tabyspen qamtamasyz etý.
- Bul ártúrli menshik ıesindegi barlyq salalar men kásiporyndarǵa, bıýdjettik uıymdardyń qyzmetkerlerine tikeleı qatysty, – dep atap ótti oblys ákimi.
Ekinshiden, Joldaýda ekonomıkada básekelestikti damytý jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyǵy men tabıǵı monopolııalardyń qyzmeti úshin belgilenetin tarıfter salasynda tártip ornatý maqsatynda naqty sharalar qajettigi aıtyldy.
Mysaly, óńirdegi Energetıka jáne Turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq basqarmasynyń málimetinshe, oblysta kópqabatty turǵyn úılerdiń sany 2 480. Aldaǵy jyly 744 úı kúrdeli jóndeýdi kútýde. Basqarma buǵan deıin «Turǵyn úı kommýnaldyq sharýashylyq» salasyn jańǵyrtý jáne «2020 jylǵa deıin aımaqtardyń damýy» baǵdarlamalary boıynsha respýblıkalyq bıýdjet esebinen 175 turǵyn úıge jóndeý jumystary júrgizilgen. Jalpyúılik jylý energııasyn esepteý aspaptary men avtomattandyrylǵan jylý pýnktteri ornatyldy.Páter ıeleriniń baǵdarly alymdary esebinen 180 úıde jóndeý ótkizildi. Qazirgi ýaqytta 3 turǵyn úıde jóndeý jumystary júrgizilýde. Qos baǵdarlama sheńberinde ótkizilgen kúrdeli jóndeýdiń arqasynda 20 myńnan asa turǵyndardyń áleýmettik-turmystyq jaǵdaılary men turý yńǵaılylyǵy jaqsartyldy. Jospardaǵy 703,574 mıllıon teńgeden úılerinde ótkizilgen jóndeýden turǵyndar qaıtarǵan qarajat kólemi kezeń josparynyń 65, paıyzyn qurady.
Al, «Pavlodar jylý jelileri» JShS, «TÚKSh damý qory» AQ jáne «Aventıs Grýpp» JShS arasyndaǵy qarjylyq lızıng shartymen Pavlodar, Ekibastuz qalalarynyń kópqabatty turǵyn úılerinde jalpyúılik jylý esepteý aspaptaryn ornatý boıynsha is-sharalar júzege asyrylýda. Esepteý quraldary bar tutynýshylar úshin jylý energııasyna saralanǵan tómen tarıfter engizilýde.
Sondaı-aq, oblys ákimi ekonomıka salasynda otandyq óndiris kólemin arttyryp, eksporttyq úlesimizdi ulǵaıtý mindeti turǵanyn atap ótti.
Mysaly, Tehnologııalyq qaıta jaraqtandyrýǵa jergilikti óndiris oshaqtary 200,0 mlrd. teńge jumsaǵan. О́tken jyly oblys ekonomıkasyna 484 mlrd. teńge ınvestısııa tartylypty. Indýstrııalandyrýdyń ekinshi bes jyldyǵy aıasynda 19 joba iske asyrylyp, nátıjesinde 3 myńdaı jumys orny ashyldy. Bıyl ındýstrııalandyrý kartasy aıasynda taǵy 8 jańa joba júzege asyrylmaq.
- Aımaǵymyzdyń agroónerkásiptik kesheniniń múmkindikterin tolyq paıdalana otyryp, eńbek ónimdilig
in jáne aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaıta óńdeý kórsetkishterin arttyrý qajet. Bul rette, oblysymyzǵa zamanaýı agrotehnologııalardy tartýǵa tyrysýymyz kerek. Eń bastysy, aýyl kásipkerlerine sharýashylyq júrgizýdiń jańa daǵdylaryn úıretý úshin jappaı oqytý júıesin qalyptastyrǵan jón,-deıdi B. Baqaýov.
О́ńirde sýarmaly jerlerdiń kólemin arttyrý boıynsha jumys jalǵasýda. Bıyl bul kórsetkish 59 myń gektarǵa jetkizilmek. Ertis ózeni men Sátbaev sý arnasy boıynda 120 myń gektardan astam alqapta sýarmaly egistik sharýashylyǵyn damytý josparlanýda. Oblysymyz úshin jańa baǵyt-ońtústiktegideı Qant qyzylshasy ósirip, óndirý joly bastalmaqshy. Qazirgi ýaqytta qant qyzylshasyn óńdeıtin kásiporyn salý máselesin talqylanýda. О́ńirdegi agroónerkásiptik keshenniń áleýetin paıdalanyp, 2022 jylǵa deıin óńdelgen aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń eksporty men jumys ónimdiligin 2,5 ese arttyrýdy jobasy bar.
Árıne, negizgi basymdyq-óndiristi óńirdiń órkendeýine, jańa jumys oryndarynyń ashylýyna, halyqtyń ómir súrý deńgeıiniń joǵary bolýy úshin Shaǵyn jáne orta bıznesti damytý-ózekti másele. Búgingi tańda aımaqtaǵy shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesi 17 prosentti qurap otyr.
- Ál-aýqatymyzdyń taǵy bir sıpaty–ómir súrý deńgeıiniń artýy. Elbasy bilim berýdiń, densaýlyq saqtaý salasynyń, turǵyn úıdiń sapasy men qoljetimdiligi, jaıly jáne qaýipsiz jaǵdaıda ómir súrý máselelerine erekshe toqtaldy. Osy oraıda, bıýdjettik shyǵyndardy qaıta qaraý mindeti tur. Áleýmettik salaǵa basymdyq berilýi tıis. Aldaǵy 5 jyl ishinde bilim, ǵylym, densaýlyq saqtaý salalaryna barlyq qarjy kózderinen jumsalatyn qarajat ishki jalpy ónimniń 10 paıyzyna deıin jetkizilmek, - dedi aımaq basshysy.
Búginde óńirdegi densaýlyq saqtaý oryndary tolyq aqparattyq júıemen qamtylǵan. Anyqtamalar elektrondy formatqa kóshirildi. Osy oraıda, Damumed mobıldi qosymshasy da iske qosyldy.
Oblys ortalyǵyndaǵy «Jedel járdem stansasynyń» barlyq sanıtarlyq kólikteri GPS navıgatorlarymen jabdyqtalǵan. Qala ishinde jedel járdem qyzmetiniń kelý ýaqyty 12 mınýttan 9 mınýtqa qysqardy. Bir jyldyń ishinde medısına salasyndaǵy únemdelgen qarajat mólsheri 300 mıllıon teńgeni quraıdy. Bul qarjy qural-jabdyqtar men kompıýterlerdi satyp alýǵa jumsalmaq.
Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes, mektepke deıingi bilim berý sapasyn túbegeıli jaqsartýymyz kerek. Bul salada biliktilik talaptaryn, oqytý ádisin, tárbıeshilerdiń jáne balabaqshadaǵy basqa da qyzmetkerlerdiń eńbegine aqy tóleý júıesin qaıta qaraý qajet. B.Baqaýov osy maqsatta oblysymyzda tıisti «Jol kartasy» ázirlenip jatqanyn aıtty.
Budan bólek, orta bilim berý júıesi de nazardan tys qalǵan joq. Joldaýda Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń oqytý júıesi men ádistemesi memlekettik mektepter úshin biryńǵaı standart bolýy tıis ekeni aıtyldy. Bul mektep bilimin reformalaýdyń qorytyndy kezeńi bolmaq.
Oblys ákimi turǵyn úı máselesine de toqtaldy. Bul rette, Memleket basshysy turǵyn úı ıpotekasynyń qoljetimdiligin arttyratyn jańa aýqymdaǵy «7-20-25» baǵdarlamasy boıynsha jumysty kúsheıtýdi tapsyrǵan bolatyn.
- Biz atalǵan baǵdarlamaǵa qatysýǵa nıetti bıýdjettik sala mamandary úshin alǵashqy jarnalaryn ishinara sýbsıdııalaýdy qolǵa almaqpyz, - dedi aımaq basshysy.
Sondaı-aq, oblys ákimi Bolat Baqaýov jergilikti ınfraqurylymdy damytý, polısııa qyzmetiniń jumysyn jetildirý, bedelin arttyrý máselelerine, memlekettik qyzmet salasynda josparlanǵan jańashyldyqtarǵa, jemqorlyqqa qarsy kúres sharalaryna, bıýrokratııalyq kedergilerdi joıý máselelerine toqtaldy. Turǵyndardar tarapynan synǵa ushyraıtyn óńirdegi Jer qatynastary salasy men jyljymaıtyn múlikke qatysty máselelerdi retke keltirýdi júktedi. Endi oblystaǵy jer qoryna, jyljymaıtyn múlikterge qatysty ortaq baza qurylady.
Oblys ákiminiń baıandamasynan keıin ákimniń birinshi orynbasary Ulan Jazylbek óńirde «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly bıyl 300 myń sharshy metr turǵyn úı berilmek. Qoljetimdi turǵyn úıler ǵana emes, energııalyq tıimdi ǵımarattar turǵyzýymyz kerek,-dep atap ótti. Jáne «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasy boıynsha barlyǵy 305 páter satylyp jatqanyn aıtty. Búginde bul baǵdarlama boıynsha 13 ótinish túsip, onyń 7-ýi maquldanǵan.
- О́kinishke qaraı, buǵan deıin «7-20-25» baǵdarlamasy boıynsha ótinishter az. Buǵan páter satyp alýǵa qajetti alǵashqy jarna kóleminiń kóptigi sebep bolǵandaı,- dedi U.Jazylbek.
Al, oblys ákiminiń orynbasary Álııa Arynova oblys boıynsha salyqtyq boryshy bar 12 myń kásipkerdiń 927 mıllıon teńge kólemindegi qaryzy amnıstııalanatynyn aıtty. Shaǵyn jáne orta bıznes salasynda sońǵy eki jylda jalpy quny 14 mlrd. teńge bolatyn 280 joba qarjylandyrylǵan.
Oblys ákiminiń áleýmettik máseleler jónindegi orynbasary Meıram Begentaev Elbasy tapsyrmasyna sáıkes mektepke deıingi mekemelerdegi oqytý baǵdarlamalary qaıta qaralatynyn jetkizdi. Bıylǵy jyldyń 1 qyrkúıeginen bastap oblysymyzda 1 jáne 8 synyp aralyǵyndaǵy 74 myń oqýshy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń oqytý úlgisimen bilim alyp jatqanyn jetkizdi. Jyl sońyna deıin barlyq mektepter kásiptik baǵdarlaý jumystaryn jańa arnaǵa burmaq. Keıbir kolledjder biriktirildi.
Oblystyq máslıhat hatshysy Baqyt Bekseıitova ustazdarǵa kommýnaldyq tólemder jasaýda jeńildikter usynylýyn, bastapqy jarnasyz turǵyn úı alý, jeńildikpen sanatorıılerde dem alý quqyǵy berilýi qajet degen usynysyn aıtty.
Al, Tereńkól aýdanynyń ákimi Janat Shuǵaevtyń aıtýynsha, aýdanda aýyl sharýashylyǵy salasynda jerlerdi tıimdi paıdalaný, sýarmaly egistik alqaptarynyń kólemin arttyrý mindeti tur.
Qala ákimi Ánýar Kúmpekeev aıýtynsha, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq salasynda «Pavlodar elektrjelilerin taratý kompanııasy» AQ sııaqty kásiporyndardyń keıbir qyzmetteriniń aqysy tómendetilýde.
О́z sózinde, oblys ortalyǵyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń dırektory Rınat Jumabaev oblystyq orta bilim berý mekemelerimen tájirıbe almasý baǵytynda jumys isteýge ázir ekenin jetkizdi.
Al, «Munaı-hımııa zaýyty» JShS-nyń Vıse-prezıdenti Ermek Baımuhanov óndiristi qoldaý baǵytynda memleket tarapynan kórsetilip jatqan sharalardyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Kásiporynda qazir tehnologııa, sandyq júıe qyr-syryn biletin bilikti, bilimdi jastar eńbek etýde. О́ıtkeni, munaı zaýytynda jumystar túgel avtomanttandyrylǵan.
Aktıv otyrysy sońynda óńir basshysy Bolat Baqaýov jıynǵa qatysýshylardy Joldaý júktegen mindetterdi birlese júzege asyrýǵa shaqyrdy.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy
Sýretti túsirgen: Valerıı Býgaev
