Sýretti túsirgen Erlan OMAR
Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VI sezine Egıpetten kelgen Al-Azhardyń bas ımamy Sheıh Mýhammad Ahmad at-Taıeb málimdemesinde ıslam dinin qaralaýshylardy toqtatyp, álsiz adamdardy qorǵaý kerek ekenin qadap aıtty. «Barshańyzǵa Allanyń rahymy men nury jaýsyn! Qazaqstan Respýblıkasyna jáne Prezıdentine, Úkimetine, halqyna búgingi sezge shaqyrǵandary úshin alǵysymdy bildiremin. Bul sezdiń maqsaty – adamzattyń damýynyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý», dep bastady ol.
Búkil álem tap bolǵan daǵdarysty talqylaýǵa kelgenin jáne bul jaǵdaıdy dinniń kómeginsiz eńsere almaıtynyn aıtty. «Búgingi tańda álem úlken daǵdarysqa ushyrady. Qaýip basym. Zorlyq-zomblyq halyqaralyq qatynastardyń normasyna aınalǵandaı. Shyǵys pen Batystyń arasynda ornaǵan norma sııaqty. Aınalaǵa qarasaq mundaı qasiret bizdiń jalpy adamzat tarıhynda bolǵan órkenıetterdiń tarıhynda buryn-sońdy bolmaǵan. 19 ǵasyr bilim men mádenıettiń damý ǵasyry bolsa da búgingideı qasiret sol kezdeiń ózinde bolmaǵan. Sol zamannyń teorııashylary aq nemese arııa násili joǵary turady dep aıtpaǵan. 20 ǵasyr kelgende búkilálemdik saıasatty qoldaıtyn boldyq dep oıladyq. Al bul ǵasyr eki álemdik soǵystyń ýaqyty boldy. 70 mıllıon adam qurban boldy. Sol kezde túrli dinderdiń ókilderi qaıtys boldy. Sol soǵystardan soń álemdi basqaratyn adamdar josparly soǵystardyń qasiret ákeletinin túsindi. Búkil álemde BUU-nyń deklarasııasyn jarııalady. Oǵan sáıkes barlyq halyqtarǵa olardyń gúldenýi jáne damýy úshin kepildik berildi. Sol deklarasııanyń birinshi baby elder arasyndaǵy teńdikti, quqyqtaryn qamtamasyz etý. Men qaıtalap aıtamyn. Barlyq memleket basqa memleketterdiń ishki saıasatyna aralaspaý kerek degen qaǵıda bekitildi. BUU-nyń jarǵysy álsizderdi qorǵaý qaǵıdatyn alǵa tartty», dedi bas ımam. Degenmen, qabyldanǵan qujattyń tek qaǵaz júzinde qalǵanyn, Taıaý Shyǵys jáne basqa memleketterde adam qorlaý isiniń órship turǵanyn jetkizdi. «Búgingi tańda basqarýshylar eki ushty ustanymdardy paıdalanýda. Olar adamdardyń quqyqtaryn buzý jáne qara bastarynyń múddelerin qorǵaý úshin úlken jumystar júrgizýde. Mine, biz 21 ǵasyrda ómir súrip jatyrmyz. Bul ǵasyrda burynǵy soǵystar terrorıstik soǵystarǵa jalǵasty. Terrorızmdi tek qana ıslamǵa qaratyp aıtatyn boldy. О́kinishke qaraı, biz osy jalǵan uǵymǵa sene bastadyq. Árıne, búgingi tańda kóptegen jalǵan dinı uıymdar ıslamdy qaralaý úshin, terrorızm jáne radıkalızmmen baılanystyrý úshin úlken jumystar júrgizdi. Terrorızmniń problemalary týraly áńgime kóńil kónshitpeıdi. О́zim kýá bolǵan oqıǵamen bóliskim keledi. Nazar aýdaryp qarasaq, óńirlik tehnıka múmkindikteri jáne onyń qarý-jaraqtarynyń daıyndyǵy terrorızmge toıtarys bere almaıdy. Beıbit ómir súrip jatqan adamdar arasynda terrorızm bolǵan kezde búgingi múmkindikter olardy qorǵaı almaıdy». Al-Azhardyń bas ımamynyń aıtýynsha, keıbir adamdar Islam dinin jamylyp, ózderiniń teris, arandatýshylyq pıǵyldaryn iske asyrýda. Olar búkil arab álemine qaýip tóndirýde. Búkil arab álemine degen qorqynysh pen úreıdi týdyrýda. Islamdy ustanatyn adamdarǵa degen tózýshilik bolmaý kerek degen sózderdi taratady.
«Qurmetti hanymdar men myrzalar! Biz terrorızm máselesin aıtqan kezde – «Terrorızmdi ıslamnan bastap ıýdaızm, hrıstıan, býddızm de qoldamaıdy. Olar beıbit ómir súrýdi qalaıdy», deımiz. Álsiz adamdardyń bárin qorǵaý kerek degen qaǵıdattardy ıslam dininiń ókilderi taratady. Eýropadaǵy jastardyń ózi de, olardyń otbasylary da, eshqandaı din ustamaıtyn adamdar da ıslamnyń sharıǵattaryn zerttemegen. Sonymen qatar, túzý joldan jańylyp, Sırııadaǵy soǵysqa qatysqan jastarmen de jumys júrgizýimiz kerek. Kóptegen Eýropalyq jastar Sırııadaǵy jıhadqa qosylǵan. Olaryń 40%-y ateıster, 40%-y katolısızmdi ustansa, 1%-ıýdeıler, 19%-y ǵana musylmandar».
Imam málimdemesin bylaı aıaqtady:
«13 qyrkúıekte gazette jarııalanǵan aqparatty aıtqym keledi. Halyqaralyq saıasatqa jaýapty adamdar 1,5 trıllıon qarjyny Aýǵanstandaǵy soǵysqa joldaǵan. Bul qarajattyń somasy Germanııa sııaqty memlekettiń bes jyldyq bıýdjetine teń bolady. Bundaı qyrýar qarjyny biz ne úshin jumsaımyz? Osy somanyń 1/100 bólshegin ash nemese kedeı adamdardy qoldaýǵa jibersek quba qup bolar edi».
Aqmaral AǴZAMQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
