Josparǵa saı, ekspedısııa 2018 jylǵy 18 shilde men 29 qyrkúıek aralyǵynda 6 týrıstik klasterdi qamtı otyryp, mańyzdy tabıǵı nysandarǵa aparatyn 6 baǵyt boıynsha ótti. 3 aıda ekspedısııa qatysýshylary Qazaqstannyń 11 oblysynda 17 000 shaqyrymnan astam jol júrip, ondaǵan tabıǵı orynǵa, saıabaqtar men qoryqtarǵa baryp qaıtty. Taýlardyń, ózender men kólderdiń, shatqaldardyń, tarıhı keshender men uly dalanyń keremet sulýlyǵyn kórip, saıahatshylarymyz, júrip ótken qıyndyǵy mol joldar úshin marapat alǵandaı sezimde boldy.
Eń aýqymdy «Uly Dala Eline saıahat» ekspedısııasy 18 shildede Almatyda bastaldy, sol jerden «Tıan-Shan marjandary» baǵytynyń qatysýshylary jolǵa attanǵan bolatyn. Almaty oblysynda ótken 12 kúnde saıahatshylar Baıankól ańǵarynda bolyp, Han-Táńiri sulýlyǵyn tamashalady, odan keıin bir lıtr sýynyń quramyndaǵy tuzdyń mólsheri 300 grammǵa deıin jetetin Tuzkól taý ózeninde boldy. Bul kóldiń emdik qasıeti О́li teńizben birdeı. Shálkóde alqabyna jaz mezgilinde osy mańdaǵy eldi meken turǵyndary jaılaýǵa shyǵady, bul jer, sulýlyǵynan bólek, ekspedısııa toby kelgen kezde ótip jatqan «Jetisý júırigi» festıvalimen qýantty. Festıvalda saıahatshylarymyz aýdaryspaq, qyz qýý, qazaq kúresi tárizdi ulttyq sport túrlerinen ótken saıystarǵa jáne is-sharanyń basty saıysy – báıgege kýá boldy, báıge 4 sanatta ótti. Maýsym aıynan qyrkúıek aıyna deıin Shálkódede júzge jýyq kıiz úı tigiledi, qoıshylar týrısterdi kez kelgen ýaqytta qýana qabyldaıtynyn jetkizdi. Ary qaraı qatysýshylar atpen Dardamty týrbazasyna baryp, sol jerde qusbegi Qýanysh Isabekovpen tanysty. Búrkitpen ańǵa shyǵý Fransııa, Ulybrıtanııa, Germanııa jáne Arab elderinen kelgen týrıster arasynda asa tanymal. Ekspedısııa Jińishke, Shilik ózenderin, Assy ústirtin, Sharyn shatqalyn, Túrgen ańǵary men Batan shataqalyn aralap, 29 shildede Almatyda aıaqtaldy.
Shyǵys Qazaqstan oblysy 5 tamyzda Buqtyrma sý qoımasynan bastalǵan «Altaı – órkenıet besigi» dep atalatyn baǵytymen 12 kún boıy ekspedısııa múshelerine esten ketpes qýanysh syılady. Buqtyrmadan keıin saıahatshylar Katon-Qaraǵaı ulttyq saıabaǵyna, Qarakólge, shıpaly rodon sýy bar Rahman qaınarlaryna, Qazaqstanda balamasy joq III-IV ǵasyrlardaǵy arheologııalyq eskertkish-mazar – Berel qorǵanyna bardy. Sondaı-aq top baǵyt boıynsha mańaıynyń tabıǵaty jandy baýrap alatyn Marqakólge soqty. Kól mańy qalyń orman, jaǵasy qulama jartas, keı jerleri kógaldy bolyp keledi. Sol jerden ekspedısııa qatysýshylary keıde «jalyndy jartas», «Rýhtar qalasy» nemese Jerdegi Mars bólshegi dep atalatyn Qıyn Kerish shatqalyna bet aldy. Bul jerdiń aptap ystyǵy men bir tamshy sýdyń bolmaýy asa kórkem jáne tylsym atmosfera qalyptastyrady. Zaısan kóli (Shekelmes múıisi), Tarbaǵataı taýlary jáne Alakól arqyly ótken esten ketpes baǵyt 16 tamyzda aıaqtaldy.
Almaty oblysy «Jońǵar Alataýy» baǵytymen ekspedısııa qatysýshylaryn taǵy da tánti etti, baǵyt 13 tamyzda «Altynemel» ulttyq saıabaǵynan bastaldy. Saıahatshylar 12 kún ishinde keremet nysandarda boldy, olar: qupııasy áli tolyq ashylmaǵan Besshatyr qorymy, organ mýzykasyna uqsas dybys shyǵaratyn erekshe qasıeti bar Aıǵaıqum. Baıanjúrek taýynda ekspedısııa músheleri ejelgi temir dáýirinde tasqa salynǵan sýretterdi kórdi.
Jetisý jeriniń alýan túrliligi, sulýlyǵy, florasy men faýnasynyń baılyǵy ekspedısııa qatysýshylaryna keremet áser syılady. Oǵan qosa, 24 tamyzda aıaqtalǵan bastapqy baǵytqa qatysýshylardyń usynysymen ózgerister engizildi. Osy usynystar negizinde qazir týrıstik kompanııalar Jońǵar Alataýynyń aınalasy boıynsha eń ońtaıly týrlardy jasaýda.
«Saryarqa» baǵyty - bul Aqmola, Pavlodar, Qaraǵandy jáne Soltústik Qazaqstan oblystarynyń sulýlyǵyna suqtandyrǵan 16 kúndik jol. Baǵyt boıynsha qatysýshylar 5 ulttyq tabıǵı saıabaqta boldy, olar: «Buırataý» memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵy, munda qatysýshylar ártúrli qustar meken etetin Ájibaı kólin kórse, Baıanaýyl ulttyq tabıǵı saıabaǵynda sýy tunyq Toraıǵyr kóliniń kórkin tamashalady; Qarqaraly memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵynda ańyzǵa aınalǵan Shaıtankóldi kózimen kórip qaıtty; sodan soń «Kókshetaý» memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵy men «Býrabaı» ulttyq tabıǵı saıabaǵynda boldy. Odan bólek, qatysýshylar Balqash kólinde, Shunaq meteorıt kraterinde, Terekti shatqalynda jáne IýNESKO dúnıejúzilik murasynyń tizimine kiretin Qorǵaljyn memlekettik tabıǵı qoryǵynda boldy. Baǵyt 4 qyrkúıekte aıaqtaldy, qatysýshylardyń aıtýynsha bul eń qyzyq baǵyttardyń biri boldy.
О́z kezeginde Qyzylorda, Aqtóbe jáne Mańǵystaý oblystary da «Teńizden teńizge deıin»baǵytynyń qatysýshylaryn qushaq jaıa qarsy aldy. 14 kúnde Qyzylorda oblysyndaǵy Qambash kóli, bir kúnderi álemdegi eń úlken teńiz bolyp, qazir tartylyp bara jatqan Aral teńiziniń jaǵalaýy qatysýshylardyń jadysynda jattalyp qaldy, al Mańǵystaý oblysymen tanysý Beıneý aýylyndaǵy HVI ǵasyrdyń eskertkishi Beıneý dinı-jerleý kesheninen bastaldy. Saıahatshylar arasynda asa tanymal nysandardyń biri - Bozjyra alqabyndaǵy Ústirt qyraty. Qyltıyp shyqqan kógi joq, appaq borly taýlar men súmbiler basqa ǵalamsharda júrgendeı áser beredi. Mańǵystaýdy shyn máninde «ashyq aspan astyndaǵy murajaı» dep ataýǵa bolady, munda júzden astam tabıǵı jáne arheologııalyq eskertkish bar.
«Jańa Jibek joly» sońǵy baǵyty Túrkistan, Jambyl jáne Almaty oblystary arqyly ótti. Qatysýshylar az ýaqytta kóp jerge barǵandyqtan, bul baǵytty qyzyqqa toly baǵyt deýge bolady. Olardyń qatarynda Jarkent qalasy, Qorǵas aýyly, Saty aýyly, Kólsaı jáne Qaıyńdy taý kólderi, Sharyn memlekettik ulttyq tabıǵı saıabaǵy, Temirlik shatqaly, Saraılar alqaby, Aıǵaıqum, Talhız qalashyǵy, Tamǵaly shatqaly, Aqyrtas arheologııalyq kesheni, Qarahan men Aısha bıbi keseneleri, Túrkistan qalasy jáne baǵyttyń sońǵy núktesi – Otyrar qalashyǵy bar. Baǵyt sońynda qatysýshylardy Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly qarsy aldy.
Osylaısha, ekspedısııaǵa barlyǵy 150-qa jýyq adam qatysty, olardyń qatarynda kásibı gıdter, tájirıbeli saıahatshylar, jýrnalıster, trevel-blogerler, depýtattar, medıa tulǵalar, «Kazakh TV» telearnasynyń túsirilim toby jáne National Geographic Reseı komandasy bar. Ekspedısııanyń sapaly quramynyń arqasynda jańa týrbaǵyttar jasalyp, elimizdiń tabıǵı nysandary týraly foto- jáne vıdeobank daıyndaldy, sol nysandar týraly aqparat óńdeldi.
