Dostyq besigi

Qazaqstan Táýelsizdiginiń bas­ty qundylyǵy – ulttar dostyǵy. Bizdiń ortaq úıimizdiń shańyraǵy bıiktep, únemi shýaq tógip tur­a­tyny da sondyqtan. Munda Elba­sy Nursultan Nazarbaevtyń bas­tamashyldyǵymen 1995 jyly qu­­rylǵan Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń ulttar men ulystar­dy uıystyrýshy mańyzy orasan. Jurt­shylyq júregine jaqyn qu­rylym memlekettiń ulttyq saıa­satyn júr­gizýdegi negizgi tutqa sa­nalyp otyrǵandyǵy aıqyn. Kúni keshegi «Táýelsizdigimizdiń jul­dyz­dy shy­ńynda» Ulttyq bir­lik kúniniń jalpyhalyqtyq mereke retinde atalyp ótýiniń ózi eli­miz­diń bo­lashaq ustanymda­ry­nyń beriktigin baıqatty. Onyń ıdeol­o­gııalyq negizi halyqtyq dıploma­tııa­ny óristetý qyzmeti­nen de kórinedi. Joǵaryda aıtylǵan juldyz­dy kúnderde Qazaqstan halqy oblystyq assambleıasynyń merekelik sessııasyna qatysyp, júz­den astam ult pen ulys ókilde­riniń jarqyn júz, jarasty tirshiligine qanyqqanymyz bar. Et­nostyq qatynasty nyǵaıtýda ulttyq mádenı ortalyqtar men birlestikterdiń qyzmetin nyǵaı­týǵa kúndelikti kóńil bólinýde. Qoǵamdyq qurylymdardyń belsendiligi qurmetke laıyqty. Olar­dyń qyzmeti san-taraý. Ob­lystaǵy patrıottyq aksııalar, etnomádenıet kúnderi, halyqtyq meıramdar, tanymdyq-kópshilik sharalardy bularsyz elestetý de múmkin emes. Osylardyń bar­lyǵy oblys turǵyndaryn ulttar men ulystardyń san qyrly salt-dástúrlerimen tanystyryp, má­de­nıetterdiń jaqyndaı túsýine, bir-birin tolyqtyra túsýge áser etedi. Adamdar arasyndaǵy shy­naıy dostyq, senim men qurmet sezimderi osynaý ystyq aýan arnasynda qýattanatyny belgili. Oblysta «Qazaqstan-2030» Strategııasynyń talaptaryn jú­zege asyrýda mádenı-tildik saıa­satty júıeli ári sarabdal túrde iske asyrý mereıli mindet sana­lady. Barlyq ult ókilderi óziniń tili men tarıhyn oqyp bilýge, dinı ustanymdary men halyqtyq salt-dástúrlerin qurmetteý isine erkin aralasady. Oǵan keń múm­kindikter berilgen. Oblysta 13 jeksenbilik mektepter jumys istep, myńnan astam adamǵa tálim tógýde. Ulttyq kıimder tiktirý men mádenı sharalar ótkizýge bıyl oblys bıýdjetinen 4,5 mıllıon teńge bólinip otyr. Kókshetaý jáne Stepnogor qa­lalarynda dostyq úıleri jumys isteýde. Jurtshylyqty jańa jyl­dyń alǵashqy toqsanynda ob­lys ortalyǵynda zamanalyq sáýlettegi jańa Dostyq úıiniń qurylysy bastalatyny týraly habar jelpintip otyr. Mundaı jumys aýdan ortalyqtarynda da qolǵa alynǵany maqul. О́ıtkeni, halyq bul shýaqty ordany «Dos­tyq besigi» retinde aıryqsha ás­petteıtini anyq. Oblystyq assam­bleıanyń ózindik ánurany da «Dos­tyq besigi» atalatyny osydan. Hatshylyq janynda ǵylymı-taldamalyq ortalyqtyń qury­lýy jumystyń jemisti yrǵaǵyn qamtamasyz etýde. Keńestiń kósh­peli májilisteri dástúrli sıpat alýy túıtkil jaıttardy shuǵyl sheshýge, ortaq máseleler tóńi­re­ginde birlesip oı qorytýǵa múm­kindik ashýda. Astrahan, Býrabaı aýdandary men Stepnogor qala­synda ótkizilgen májilisterde Qa­zaqstannyń Ulttyq birlik dok­trınasy qyzý talqylanǵanyn bilemiz. Ile-shala 10 aqparattyq-nasıhat toptary qurylyp, el ishinde eleýli qyzmet atqarsa, dok­trınaǵa qatysty qazaq-orys-aǵylshyn tilderinde anyqtama­lyq sózdiktiń jaryq kórýi de ıgi is retinde baǵalanýda. Sondaı-aq, balalar men jastardyń 36 uıy­mynda kishi assambleıa qurylyp, jastar arasyndaǵy azamattyq ustanymdar men patrıottyq tár­bıeni nyǵaıtyp otyrǵanyna jy­ly lebizder bildirýge tıispiz. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti – Ult kóshbasshysy Nursultan Nazarbaev Táýelsiz­di­gimizdiń 20 jyldyǵyna arnalǵan saltanatta «Enshimizge buıyrǵan eren baqyt» atalatyn baıanda­masynda qoǵamnyń barlyq jetistikterin ulttar men ulystardyń ortaq tabysy retinde baǵalady. Alda atqarylatyn mindetterdiń birinshisi retinde, «Bizdiń Táýel­sizdigimizdiń eń basty jetistigi jáne ony nyǵaıtýdyń sharty – ulttar birligi. Bul qundylyq Qazaqstan damýynyń kez kelgen satysynda mańyzǵa ıe bolmaq», dep atap kórsetti. Sondaı-aq, sal­tanatymyzdyń basty jına­ly­syndaǵy baıandamada Elbasy: «Barshańyz bilesizder, Qazaqstan halqyn biriktiretin qýatty qural – bizdiń memlekettik tilimiz... Táý­elsizdik jyldary qazaq hal­qy – ulystyń uıtqysyna, qazaq tili – tutas ulttyń ortaq tiline aınaldy», degen júrekjardy sóz­derdi aıtty. Bul baǵytta astanalyq Aqmo­la oblysynda josparly da maqsatty jumystar júrgizilýde deýimizge bolady. Qazirgi tańda qazaq tilinde tálim beretin bala baqshalarynyń sany 2001 jyl­men salystyrǵanda 40 paıyzǵa artty. Qazaq mektepteri saýsaq­­pen sanarlyqtaı bolsa, ol 173-ke jetti. О́zge tilderdi damytýdyń da órisi keńeıdi. Qazaqstan halqy Aqmola oblystyq assambleıa­sy­nyń bastamasymen 2010 jyldyń qyrkúıeginde Kókshetaý qalalyq №1 mektebinde tilderdi tereńde­te oqytatyn «Shańyraq» ortaly­ǵy ashyldy. Munda ár ulttyń 256 balasy Qazaqstan halqynyń 11 tili boıynsha, onyń ishinde qa­zaq tili de bar, dáris alýda. Bıyl­ǵy jyly, memlekettik áleýmettik tapsyrys sheńberinde, etnomá­de­nı birlestikter ókilderiniń memlekettik tildi oqýy úshin oblys­tyq bıýdjetten 2,5 mıllıon teń­­ge qarjy bólinip, tolyq ıgerildi. Jalpy, óńir órkendeýiniń keshendi baǵdarlamalaryna ulttyq-mádenı ortalyqtar men birles­­tik­terdiń qosyp otyrǵan úlesi kún sanap aıshyqtala túsýde. Olar áleý­mettik jobalarǵa belsendilikpen aralasyp, eleýli ta­bys­tar­ǵa qol jetkizgeni jaıynda­ǵy my­saldar jetkilikti. Biz osy oraıda, etnomádenı birlestik je­tek­shi­le­ri­niń de oı-pikirlerin bilý maqsa­tyn alǵa ustaǵan bola­tynbyz. Bekhan Evloev, «Zama» cheshen-ıngýsh mádenı ortaly­ǵy­nyń Atbasar aýdandyq bólim­she­si­­­niń tóraǵasy: «Qazaq hal­qyn­da «Birlik bolmaı, tirlik bol­mas» de­gen qarapaıym da qa­rym­­dy da­nalyq bar. Mine, yn­ty­maq­­­­qa, ta­týlyqqa shaqyratyn osy ula­ǵat­ty sózdi Prezıdentimiz Nur­sul­tan Nazarbaevpen birge kóp­ultty eli­mizdegi ulttar men ul­ys­tar kúndelikti isinde bas­shy­lyq­qa alyp, elimizdi álemge tanytty. Bizdiń birlestik 1997 jyldyń 1 shildesinde óz jumysyn basta­dy. Mádenı ortalyǵymyzda «Vaı­nah» ulttyq bı ansambli qury­lyp, ózimizdiń bı úlgile­ri­miz­ben qatar, elimizde turyp jat­qan bas­qa da halyqtardyń máde­­nıetin nasıhattap, merekelerde kópke ta­ny­typ júr. Osynyń bári Elba­sy­nyń – Ult kósh­basshysynyń júzdegen ulttar men ulysty bir shańyraqtyń as­ty­na biriktirip, bir atanyń bala­laryndaı bereke-birlikte ǵumyr keshki­zip jatqan sarabdal saıasa­tynyń, danagóıli­gi­niń arqasynda dep bilemin», deıdi. Borıs Lots, «Vıdergebýrt» ob­­­lystyq nemister qoǵamynyń San­dyqtaý aýdandyq fılıa­ly­nyń tór­aǵasy: «Meniń anam Qa­ra­ǵan­dy­nyń qyzy, ákem Germanııada tý­yp-ósken. Keıin Qazaq­standa jo­ǵary bilim alyp, kóńil­deri qosyl­ǵan eken. О́zim Qazaq­standa týyp, erjetkenim úshin, osynaý darqan dala tósinde sha­ńyraq kóterip, urpaq tárbıelep otyrǵanyma, ul­tymyz basqa bolsa da tilegimiz bir bolǵanyna qýanyshtymyn. Oblystyq qoǵamnyń qarjy­lan­dyrýymen aýdan ortalyǵy –Balqashyndaǵy mektep janynan mádenı ortalyq ashyldy. Onda qarııalar men jastar, basqa ult ókilderi de til úırenip, mádenı is-sharalarǵa qatysýda. Biz El­basymyzdyń Qazaqstan halqy Assambleıasynyń aldyna qoıǵan mindetterdi oryndaýǵa bar kúsh-jigerimizdi sarqa jumsaımyz. Kóp ultty táýelsiz Qazaq­sta­ny­myz jasaı bersin», deıdi. Baqbergen AMALBEK. Aqmola oblysy.