Sıfrlandyrý – qazirgi zaman talaby
Elbasy saltanatty ashylý rásimindegi quttyqtaý sózinde «Astana Hab» IT-startaptar halyqaralyq tehnologııalyq parkin resmı túrde iske qosý sharasyna qatysýshylarǵa rızashylyq bildirdi.
– Sizdermen qonaqjaı ári jas elordamyz – Astanada júzdeskenime qýanyshtymyn. Ashylý rásimine qatysyp otyrǵan Estonııa Premer-mınıstri Iýrı Ratas myrzaǵa jáne sheteldik qonaqtardyń bárine alǵys bildiremin. Bul shara tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıynda Qazaqstan úshin ózekti bolyp sanalady, – dedi Elbasy.
Qazaqstan Prezıdenti elimiz ben qoǵamymyzdy odan ári damytý isinde sıfrlandyrý úderisiniń máni zor ekenin atap ótti.
– Internet, jasandy ıntellekt, 3D-baspa tehnologııalary jáne blokcheın adamzat ómiriniń búkil salasyna belsendi túrde enip keledi. Bul – qazirgi zamannyń negizgi úrdisi. Sıfrlandyrý memleketterdiń damýy men básekege qabilettiliginiń mańyzdy faktorlarynyń birine aınaldy. Búginde álemniń jetekshi elderi, sondaı-aq olardyń G-20 jáne Eýropa odaǵy sııaqty birlestikteri ózderiniń sıfrlandyrý jónindegi strategııalyq qujattaryn qabyldady, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev elimizdegi sıfrlandyrý baǵdarlamasynyń júzege asyrylý úderisi men osy baǵytta qol jetkizilgen nátıjelerge arnaıy toqtaldy.
– Qazaqstan – TMD-da memlekettik qyzmet kórsetý isin elektrondy formatqa kóshirýdi birinshi bolyp bastaǵan elderdiń biri. Byltyr Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýyna qadam bastyq. Naqty jetistikterimiz de bar, – dedi Elbasy.
Qazaqstan Prezıdenti «Astana Hab» IT-startaptar halyqaralyq tehnologııalyq parki qazirgi ınnovasııalyq ekojúıeniń ózegine aınalýǵa tıis ekenin aıtty.
– Tehnoparktyń jumysyna qatysýshylar jeńildetilgen vıza jáne eńbek rejimderin paıdalana alady, sondaı-aq olarǵa salyq jáne basqa da jeńildikter beriledi. Tehnopark bazasynda tálimgerlik ınstıtýty quryldy. Onyń aıasynda sarapshylar startap-komandalarǵa qamqorlyq jasaıtyn bolady, – dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar Nursultan Nazarbaev IT-tehnologııalardy damytýǵa tartylǵan daryndy jastardy qoldaý qajettigine nazar aýdardy.
– Bizge IT-talanttardyń jańa býynyn qalyptastyrý kerek. Basty maqsatymyz – aqyldy ári qabiletti balalarǵa kómek kórsetý. Biz jeke bastamalardy, baǵdarlama jasaý mektepterin, robottyq tehnıka men kıber-sportqa qatysty spartakıadalar men olımpıadalardy jan-jaqty qoldaımyz. Joǵary oqý oryndarynda oqý baǵdarlamalary jańartyldy, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sondaı-aq Elbasy Qazaqstanda Bıznesti jebeýshiler klýbyn (QazAngels),
Venchýrlyq kapıtalıster qaýymdastyǵyn jáne Birlese ınvestısııalaý qoryn qurý máselesi jóninde aıtty.
Qazaqstannyń tájirıbesin tańdaǵan
Memleket basshysy ınnovasııalyq jańǵyrýdyń súbeli jetistikterine keńinen toqtaldy. Atap aıtqanda qazir halyqtyń 75 paıyzy elektrondy densaýlyq tólqujattaryna ıe. Mektepterdiń 90 paıyzdan astamy sıfrly bilim resýrstarymen qamtylǵan. Qarjy salasynda keden deklarasııalary 100 paıyz elektrondy nusqada rásimdelýde. Buryn bul aıtarlyqtaı problemaǵa aınalyp, syrttan ákelinetin de, syrtqa shyǵarylatyn da taýarlardy rásimdeý uzaq ýaqyt alatyn.
Ekonomıkanyń salalarynda sıfrly tehnologııalardy engizýdiń keshendi sharalary qolǵa alynǵan. Kásiporyndar kezeń-kezeńimen «aqyldy óndiriske» kóshýde. Halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartý maqsatynda iri qalalarda «smart-sıtı» júıesi engizilýde. Elimizdiń ár aýylyna keń jolaqty ınternet jelisi tartylýda. 2021 jyldyń sońyna taıaý onyń kórsetkishi 82 paıyzǵa jetýi tıis.
Bul qol jetken jetistikterdiń sońy emes. Máselen, Memleket basshysy 2019 jyldyń qyrkúıek aıynan jańa IT-ýnıversıtet jumysyn bastaıtyndyǵyn aıtty. Onda osy salaǵa qajetti mamandar daıarlanbaq. Al Nazarbaev Ýnıversıtet ǵylymı-zertteý baǵytyn saqtap qala bermek.
Mine, «Astana Hab» alańynyń ashylý saltanatynda bul jetistikterden elimizdiń qonaqtarynyń da jaqsy habardar ekendigine kóz jetkizdik. Atap aıtqanda «Astana Hab» IT-startaptar halyqaralyq tehnologııalyq parkiniń ashylýyna qatysqan Estonııa premer-mınıstri Iýrı Ratas, halyqaralyq IT-qoǵamdastyǵynyń negizgi ókilderi, tehnologııa salasynda tanylǵan sarapshylar, ǵalymdar, sıfrly ázirlemeler salasynyń mamandary, venchýrlyq ınvestorlar Elbasynyń lebizin yqylaspen tyńdap, sóılegen sózderinde Qazaqstannyń sıfrlandyrý salasyndaǵy alǵashqy jeńisterin úlgi etetindikterin aıtty.
Iýrı Ratas Estonııanyń bizdiń elimizben ınnovasııa salasynda qoıan-qoltyq jumys jasaýǵa múddeli ekendigin jetkizdi.
– Qazaqstan óziniń ekonomıkalyq modelin jańǵyrtý men ártaraptandyrý turǵysynda batyl qadamdar jasady. Oǵan sheteldik tikeleı ınvestısııalardyń jańa túrleri tartyldy. «Qazaqstan-2050» Strategııasynda ınvestısııalarǵa, sıfrlandyrýǵa basymdyq berilgen. Biz de Estonııada osy baǵytqa umtylys jasap otyrmyz, – dedi Estonııa úkimetiniń basshysy.
«Astana Hab» – ınnovasııalyq klasterdiń senimdi qanaty
Startap akademııasynyń mentory jáne keńesshi, startap taqyryby boıynsha satylymǵa eń kóp shyqqan kitaptyń avtory Bob Dorf bilikti maman retinde keńesterimen bólisti.
– Men sońǵy on jylda startap-jattyqtyrýshy retinde álemniń 25 memleketinde jáne Amerıkanyń 25 shtatynda kezdesý ótkizgen jan retinde Astana tárizdi startap júıesin damytýǵa den qoıyp, qyrýar kúsh jumsaǵan jerdi kórmegenimdi ashyq aıta alamyn. Endi jańadan Google jáne Facebook oılap tabýǵa tyrysýdyń qajeti joq. Onyń ornyna jastar energııasy men ınvestorlar múmkindikteriniń ózara jaqsy baılanysyn qamtamasyz etýge tyrysý kerek. Startaptar erkindikti jaqsy kóredi, osy oraıda bul salada salyqtyq erkindik berý kerek. Keıin olar Qazaqstan ekonomıkasyna qomaqty tabys alyp keledi, – dedi B.Dorf.
Sońynda Nursultan Nazarbaev barsha jurtty ınnovasııalar men sıfrly tehnologııalardy damytý isine belsene atsalysýǵa shaqyryp, bul salany ilgeriletý úshin zor múmkindikter bar ekenin atap ótti.
Jalpy, Memleket basshysynyń bastamasy boıynsha iske qosylǵan «Astana Hab» parki Nazarbaev Ýnıversıtet jáne Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵymen birge ınnovasııalyq klasterge kiredi.
Bastapqy esep boıynsha jobalanǵan «Astana Hab» elimizdiń startap ekojúıesin damytýdyń negizgi draıverine aınalyp úlgerdi. Tek sońǵy úsh aı ishinde Habtyń aıasynda ǵana
6 myńdaı adam qatysqan júzden asa mamandandyrylǵan is-shara ótkizilgen. Habtyń ónimderin 146 tabysty startap komanda belsendi paıdalanýda. Búgingi kúnniń ózinde 22 startap akselerattaý baǵdarlamasynan sátti ótken. Al kelesi jyly 57 joba shyǵarylyp, 4,8 mlrd teńge kóleminde jekemenshik ınvestısııa tartylmaq.
Serik ÁBDIBEK,
«Egemen Qazaqstan»
