Búgin Petropavlda Qazaqstan men Reseıdiń óńiraralyq yntymaqtastyǵynyń XV forýmy ótedi. Eki el Prezıdenti qatysatyn forým Qazaqstan men Reseıdiń týrızmin damytýdaǵy jańa tásilder men úrdisterdi talqylamaq.
Mine, osynaý eleýli oqıǵa qarsańynda Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Altaı Kólginov bastaǵan resmı delegasııa Reseı Federasııasynyń Samara oblysynda bolyp qaıtty. Samara gýbernatory Dmıtrıı Azarovpen arada ótken iskerlik kezdesýde óńiraralyq yntymaqtastyq taǵy bir beleske kóterildi deýge bolady.
– Eki el arasyndaǵy óńiraralyq áriptestiktiń negizi bizdiń memleket basshylarynyń eń joǵarǵy dárejeli kezdesýlerinde qalanyp, jyl ótken saıyn damyp keledi. Nursultan Ábishuly Nazarbaev Qazaqstan úshin Reseı Federasııasy – tatý kórshi, eń basty strategııalyq áriptes ekendigin árdaıym aıtyp keledi. Bizdiń aramyzdaǵy dostyqtyń tamyry talaı ǵasyrǵa ketedi, dedi óz sózinde Altaı Kólginov.
О́tken jyly Batys Qazaqstan oblysy men Reseı Federasııasynyń óńirleri arasynda 600 mln AQSh dollarynan artyq taýar aınalymy bolypty. Bıylǵy 8 aıda syrtqy saýda aınalymy 420 mln dollarǵa jetip, 15,8%-ǵa ósken. Altaı Kólginovtiń aıtýynsha, óńirdiń ekonomıkalyq, ınvestısııalyq jáne týrıstik áleýeti óte zor. Máselen, Batys Qazaqstan oblysynda búginde shetel fırmalarynyń 86 fılıaly jáne halyqaralyq ınvestorlarmen birlese qurylǵan 238 birikken kásiporyn qyzmet etip jatyr. Árıne bul áriptestiktiń deni – reseılik ınvestorlarǵa tıesili.
– Memleket basshysy elde kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damytýǵa erekshe kóńil bólip otyr. Sonyń ishinde Batys Qazaqstan oblysynyń iskerlik belsendiligin arttyrý úshin áýejaı ǵımaraty jańartylady. Qazirdiń ózinde Oraldan Qazaqstannyń ózge óńirlerine jáne shetelge tikeleı áýe reısteri ashyldy. Sonyń ishinde oraldyqtar Máskeý men Frankfýrt qalalaryna tike ushyp bara alady. Taıaý arada Oral – Saratov avtojolynyń qurylysy aıaqtalady. Bul jol shekara tusynda 8 jolaqty avtobanǵa aınalmaq. Reseıdiń ońtústik óńirlerine shyǵatyn jol qurylysy da jalǵasýda. 2019 jyly Samara shekarasynda 8 jolaqty jol qurylysyn salý josparlanyp otyr. Sondaı-aq Orynbor oblysymen aradaǵy kúrejolǵa kúrdeli jóndeý bastalady, – deıdi Altaı Kólginov eki el arasyndaǵy iskerlik qarym-qatynasty odan ári damytý týraly aıta kelip.
Qazaqstan men Reseıdiń óńiraralyq yntymaqtastyǵynyń XV forýmy týrızm taqyrybyna arnalatynyn joǵaryda aıtqan edik. Batys Qazaqstan oblysynyń basshysy da Samaramen arada týrızm salasyn damytý týraly usynys kóterdi. Ákimniń aıtýynsha, bolashaqta Oral men Samara arasynda tikeleı áýe qatynasy ashylýy múmkin. Árıne Oral men Samaranyń aralyǵy 260-aq shaqyrym. Biraq ár mınýtyn tıimdi paıdalanyp, shekara beketinde altyn ýaqytyn sarp etkisi kelmeıtinderge bul da bir oń múmkindik.
Eki el arasyndaǵy yqtımal áriptestiktiń taǵy bir salasy – balalar men jasóspirimder týrızmin damytý. Bul baǵytta Batys Qazaqstan oblysynan úırener nárse kóp. TMD elderi arasynda Batys Qazaqstan oblystyq balalar men jasóspirimder týrızmi ortalyǵy úzdik úshtikke enip, «IýNESKO klýby» degen ataq alǵan. 1960 jyly qurylǵan ortalyqtyń búginde 16 bólimshesi bar. Qazirdiń ózinde Reseıdiń 14 aımaǵymen iskerlik baılanys ornatqan ortalyq jumysyna samaralyqtar da qyzyǵýshylyq tanytyp otyr.
О́z kezeginde Samara oblysynyń gýbernatory Dmıtrıı Azarov óńirler arasynda qalyptasqan ekijaqty paıdaly áriptestik týraly aıtyp ótti. Mysaly eki oblystyń birqatar kásiporny qoıan-qoltyq qyzmet etip keledi. Oral mehanıkalyq zaýytynda jasalǵan ıindi bilikter samaralyq «Elektrosıla» kásipornynyń qajetine jarap tur. Qazaqstandyq keme jasaý óndirisiniń flagmany «Gıdroprıbor» ǴZI AQ «Samtehnoneft» ǵylymı-óndiristik kásipornymen kelissóz júrgizýde. Onyń nátıjesinde munaı qubyrlaryn tazartý tehnologııasyn damytý, hımııalyq reagent qoldana otyryp munaı óndirisin arttyrý baǵytynda ortaq jobalar ómirge kelip qalýy múmkin. Budan basqa azyq-túlik, jeńil ónerkásip jáne basqa salalarda áriptestik ornatqan kompanııalar kóp.
Batysqazaqstandyq delegasııanyń Samaraǵa sapary barysynda eki oblys kásipkerleriniń múmkindigin ashyp kórsetetin keleli kezdesý, tusaýkeser ótti. Kezdesý nátıjesinde óńirler arasynda saýda-ekonomıkalyq, ǵylymı-tehnıkalyq, áleýmettik jáne mádenı-gýmanıtarlyq salada áriptestik týraly ekijaqty kelisimderge qol qoıyldy.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»
Oral – Samara – Oral
