Qarasaı batyr ósıetiniń jańǵyryǵy

Tarıhshy-ǵa­lymdar men jazýshylardan, óner maıtalmandary men qo­ǵam­dyq uıym ókilderinen qu­ralǵan tarıhı-tanymdyq ekspedısııa múshelerin Almaty ob­lysy Jambyl aýdandyq má­slıhatynyń hatshysy Saıat Jurynov bastap júrdi. Elbasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev­t­yń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarla­­masy aıasyndaǵy ıgi sha­ra Uzynaǵashtaǵy Shynásil me­shitinde batyr men odan tara­ǵan dańqty urpaqtarynyń arýaǵyna arnap Quran oqýdan bastaldy. 

Qarasaı Altynaıulynyń  kindik qany tamǵan Sýyqtóbe baý­raıyna at basyn burǵan saparlaý­shy topty Shıen aýylynyń aza­mattary qurmetpen qarsy aldy. О́tep batyr kesenesiniń  tú­binde aýyl aqsaqaly Saparbek Nurqasymov  áńgimeni tarıh qoı­­­naýynan bastady.

Igi sharanyń tarıhı-tanym­dyq mańyzy ekspedısııa músheleri Sýyqtóbe baýraıyndaǵy qyrýar qazba jumysy júrgizilgen aýmaq­qa jetkende qyza tústi. VII ǵa­syr­dan búginge tábárik bo­lyp qalǵan Qastek bekinisi tý­raly sol jerde belgili tarıhshy Asqar Se­lebaev jaýgershilik zamandaǵy batyr urpaqtarynyń janqııarlyq erlikterin alǵa tarta sóıledi. Tanymal arheolog Arnabaı Nur­janovtyń bekinistiń qazba jumysyndaǵy tirnektep jıǵan zor eńbegine baǵa berdi.

Jazýshy Nurdáýlet Aqysh, Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaq­stan ýnıversıtetiniń «Suranshy batyr» ǵylymı ortalyǵynyń jetekshisi, ǵalym Sáýle Rys­baeva, jazýshy-kásipker, Halyq­ara­lyq Jambyl qorynyń prezı­denti Manarbek Izbasar kópshilik al­dynda tolǵaı-tolǵaı áńgime shert­ti. Batyrlar men aqyndar eli­ne ádeıi at basyn tiregen jo­laý­shynyń mindetti túrde Sú­ıin­baı, Jambyl, Úmbetáli mý­zeıine  moıyn burmaı ótpeıtini bar. Qonaqtar bul joly da jaqsy dás­túrden aýytqymaı belgili úsh tulǵanyń basyna baryp táý etti, tarıhı mýzeıdiń jańadan qosyl­ǵan derekterimen tanysty. 

Kelesi kúngi sapar Qarasaı aýda­nynda jalǵasty. Aýdan áki­mi Jandarbek Dalabaev eks­pe­­dı­sııa múshelerine batyr atyn­d­aǵy aýdannyń búgingi ty­nys-tirshiligi men Prezıdent Jol­­daýyna qatysty aımaqta naq­ty atqarylyp jatqan aýqym­dy is-sharalar týraly tebi­rene sóz qozǵady. Qonaqtar Qarasaı­dyń kenje uly Kóshek batyr týraly tarıhı áńgimege keńinen qanyqty. «Atameken» mýzeı ke­sheninde, Elbasy oqyǵan mektepte, aýdandaǵy Batyrlar mýzeıin­de boldy. 

Tarıh beti Qarasaı batyr týraly jańadan týyndaǵan beıne- jazbalarmen, fotosýrettermen, tarıhshy ǵalymdar aıtqan tyń  derektermen tolyqty.

Talǵat SÚIINBAI,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY