Jıynǵa elimizden bólek Ázirbaıjan, Reseı, Túrkııa, Qyrǵyz Respýblıkasy, О́zbekstan, AQSh, Tájikstan, Úndistan memleketterinen týrkologtar men ǵalymdar jáne dıplomatııalyq ókildikterden de qonaqtar keldi. Konferensııany Halyqaralyq Túrki Akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli júrgizip otyrdy. Alqaly keńeste Túrkistan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev Túrkistan qalasyn Túrki áleminiń rýhanı jáne mádenı ortalyǵyna aınalý baǵytynda jumystar bastalǵanyn málimdedi. Ári túrki dúnıesi úshin mańyzy zor jıyn týraly aıtyp ótti.
«Qurmetti qonaqtar Túrkistan oblysy qurylǵaly ótken eń alǵashqy Túrkologııa kongresine hosh keldińizder! Taıaý ýaqytta Túrkistanda Túrki áleminiń ortalyǵy boı kóteredi. Munda búkil Túrki dúnıesiniń oıshyldary men aǵatýshylarynyń, ǵalymdarynyń eńbekteri qoıylyp, ǵylymı jetistikteri kórsetiledi. Elbasy usynǵan «Túrki áleminiń 100 esimi» jobasyn Túrkistanda júzege asyrýǵa tolyq múmkindik bar. Oblysymyzdyń tarıhı oryndaryn «Túrki áleminiń kıeli jerleri» tizimine engizý jumystary júrgiziledi. Sonymen birge, Túrkistanda Túrki keńesi jastarynyń quryltaıyn ótkizýge de daıynbyz. Qazir jumyr jer betinde 200 mıllıonnan astam túrki tildes baýyrlarymyz bar. Eger saıası, ǵylymı jáne rýhanı birligimiz myǵym bolsa, bul úlken kúshke aınalady. Jahandaný zamanynda biz birge bolyp, qıyndyqtarǵa birge tótep berýimiz qajet. Búgingi týrkologtardyń basqosýy osy senim údesinen shyǵady degen oıdamyn. Túrki áleminiń ortalyǵy Túrkistanymyz osyndaı ıgi bastamalardy qoldaýǵa árqashan daıyn», dedi óńir basshysy Janseıit Túımebaev.
Sondaı-aq keleli basqosýda Túrki keńesiniń alǵashqy Bas hatshysy Halıl Akynjy sóz alyp, túrki dúnıesine ortaq álipbı máselesine toqtaldy. Halyqaralyq Túrki Akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli jyljabar jıynnyń mán-mańyzyn qysqasha baıandap ótti.
«Elbasynyń «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy tek Qazaq elinde ǵana emes, Túrki dúnıesinde de zor serpin týdyrǵany anyq. Sondyqtan bıylǵy jyly sammıtte Elbasy tarıhı mańyzy zor baǵdarlamany Túrki áleminde nasıhattaýdy Túrki Akademııasyna tapsyrǵan bolatyn. Sonymen birge bıyl jaýhar jyrlaryna Túrkistandy arqaý etken maǵaz aqyn Maǵjan Jumabaevtyń týǵanyna 125 jyl, Túrki álemine ortaq zańǵar jazýshymyz Shyńǵys Aıtmatovqa 90 jyl, túrki jazýynyń alǵash ret tabylyp, oqylǵanyna 125 jyl tolyp otyr. Osy aıtýly sharanyń barlyǵyn jyl basynda IýNESKO-da jáne Parıj qalasynda atap ótken bolatynbyz. Mine jyldyń jabylýyn Túrkistanda atap ótýimizdiń sımvolıkalyq máni zor. Sebebi Túrkistan – Túrki áleminiń temirqazyǵy. Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tikeleı nazaryndaǵy shahar», dedi Halyqaralyq Túrki Akademııasynyń prezıdenti Darhan Qydyráli.
Qazir «Túrki áleminiń kıeli jerleri», «Túrki dúnıesiniń tuǵyrly tulǵalary» jáne «Túrki tilderi jáne jazýy» taqyryptaryndaǵy seksııalyq otyrystar ótti.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Túrki keńesiniń VI sammıtinde kótergen «Túrki dúnıesiniń tuǵyrly tulǵalary» jáne «Túrki áleminiń kıeli jerleri» bastamalaryn júzege asyrý baǵytynda uıymdastyrylǵan ǵylymı basqosýda túrki dúnıesiniń ǵylymy, mádenıeti men ádebıeti, túrki tilderi, kıeli jerler men tuǵyrly tulǵalary týraly aıtyldy.
Konferensııaǵa Qazaqstandaǵy birqatar shetel dıplomattary men halyqaralyq uıymdardyń ókilderi men tarıhshylary, Ázirbaıjan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Túrkııa ǵalymdary men AQSh, Reseı, Úndistan, О́zbekstannan kelgen zertteýshi, ǵalymdar qatysyp otyr.
Nurshat TО́KEN,
Túrkistan qalasy
