Sýretti túsirgen: Rýfına Torpısheva
- Bórli ózeninde ejelgi turaqtardy zerttep, burynǵy jylqylardyń súıekterin taptyq. Súıekterdiń jylqyǵa tıesili ekenin paleozoologtar dáleldemek. Qazirgi ýaqytta biz genetıkalyq zertetýlerdiń nátıjelerin kútýdemiz. Keıin janýarlardyń úı jylqysy ekeni aıǵaqtalýy múmkin. Olar shamamen bizdiń zamanymyzǵa deıingi 5-shi myńjyldyqta jerlengen, ıaǵnı, jylqy neolıt kezeńinde qolǵa úıretilgen,-dedi ýnıversıtettegi Á. Marǵulan atyndaǵy Arheologııalyq ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń dırektory Vıktor Mers.
Ǵylymı jańalyqtar men arheologııalyq qazba jumystary týraly ortalyqta jınalǵan málimetter de az emes.
Ýnıversıtet rektory Gaýhar Ahmetova «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasy kóp jyldar boıy otandyq jáne sheteldik zertteýshilerdiń atsalysýymen qalyptasqan tarıhı aıǵaqtar negizinde tereńnen zertteýge negiz bolý kerektigin aıtty.
-Ýaqyt pen keńestik sııaqty negizgi dúnıetanymdyq kategorııalar bar. Olar kóshpeliler mádenıetinde mańyzdy orynǵa ıe. Bul kóshpeli halyqtyń ekonomıkasy, materıaldyq mádenıeti, óneri men áskerı isiniń qarqyndy damýyna áser etti. Bunyń barlyǵy maqalada kórinis tapty. Maqala qazaq-túrik halyqtaryn zertteýshiler men kóshpendiler ókenıetine bet burǵan ǵalymdarǵa serpilis bereri sózsiz, - dedi G. Ahmetova.
Talqylaý barysynda arhıvterdiń jumysy qarastyryldy. Endi kez-kelgen adam arhıvtik derektermen tanysa alady.
Sonymen qatar, saladaǵy kadrlar tapshylyǵyn boldyrmaý maqsatynda ýnıversıtette arhıv qyzmetkerlerin daıarlaý isi jolǵa qoıylmaq.
Maqalany talqylaýǵa óńirdegi joǵary oqý oryndarynyń basshylary, ǵalymdary, tarıhshylar, sarapshar men saıasattanýshylar qatysty.
Elimizdiń bas gazeti «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazetinde jarııalanǵan «Rýhanı jańǵyrý» maqalasynyń jalǵasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty jańa maqalasynda Prezıdent Uly kóshpeli mádenıet pen onyń qazaq halqynyń álemdik órkenıettegi ózindik ornyna basa nazar aýdarady.
- Ol mádenı jetistikter, Uly dalanyń kóne metallýrgııasy, Uly dalanyń Uly esimderi, túrki áleminiń genezısi elimizdiń búgingi kúni el bolyp qalyptasýyna jol ashty,-deıdi ǵalymdar.
Sharaǵa qatysqan qaýym «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasynyń jańa komponentteri elimizdiń baı murasyn eske alýmen qatar, bul murany qazirgi zamanda suranysqa ıe jáne ózekti etýge oń septigin tıgizetinin alǵa tartty.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
PAVLODAR