Osy oraıda 2015 jyly Birikken Ulttar Uıymy Turaqty damý maqsattaryn qabyldady. Bul maqsattar kásiporyndardy turaqty damý máselelerin sheshýde shyǵarmashylyq ádister men ınnovasııalardy qoldanýǵa shaqyrady. Turaqty damý maqsattary bızneske eń kúrdeli máselelermen kúresýge arnalǵan sheshimder men tehnologııalardy ázirlep engizýge múmkindik beredi. Sondaı-aq qoǵamnyń damýyna arnalǵan jahandyq kún tártibin qalyptastyra otyryp, bıznesti ilgeri jyljytýǵa múmkindik beredi.
«Fılıp Morrıs Qazaqstan» kompanııasynda uıymdastyrylǵan Turaqty damý kúni aıasynda Almaty oblysy Ile aýdandyq máslıhatynyń hatshysy Roza Abılova bıznes jáne áleýmettik saladaǵy yqpaldastyq zamanaýı sıpat alyp keletindigin jetkizdi.
Búginde Ile aýdany oblys boıynsha iri salyq túsirýshi óńirdiń biri bolyp sanalady. Qazynaǵa jylyna túsetin salyq kólemi 108 mlrd teńgeni quraıdy. Onyń 87 mlrd teńgesi jalpy qazynaǵa túsedi. Osynyń arqasynda Ile aýdany mańyndaǵy aımaqtardyń damýyna da qolaıly jaǵdaılar týyp otyr. Salyq tólemderiniń 90 paıyzy «Fılıp Morrıs Qazaqstan» jáne JPI kompanııalaryna tıesili. Almaty oblysy boıynsha Ile aýdany birinshi bolyp kompanııalarmen ózara yqpaldastyq kelisim shartyna qol qoıdy. Memleket basshysynyń koporatıvtik áleýmettik jaýapkershilikke oraı tapsyrmasyna sáıkes «Fılıp Morrıs Qazaqstan» kompanııasymen 2002 jyly áleýmettik áriptestik kelisim shartyna qol qoıyldy. 16 jylǵa jýyq ishinde Ile aýdany osy negizde 100-den asa áleýmettik jobalardy júzege asyryp keledi. Resmı emes derekter boıynsha, aýdan halqy 250 myń adam deıtin bolsaq, onyń 20 paıyzy áleýmettik jobalardyń qatysýshy bolyp tabylady. Búginde aýdanda 250 kásiporyn bar. Munda aýylsharýashylyǵy daqyldaryn óndirýmen qatar, medısınalyq buıymdar shyǵaratyn óndirister de damyp keledi. Al bızneske qolaıly orta týǵyzýda «Damý» logıstıkalyq ortalyǵynyń, «Bereke» ındýstrııalyq aımaǵynyń mańyzy zor.
«Fılıp Morrıs Interneshnl» kompanııasy Turaqty damý jónindegi dırektory Mıgel Koleta atalǵan kompanııanyń óndiris pen temeki ónimderiniń qorshaǵan ortaǵa tıetin áserin barynsha tómendetý boıynsha halyq tutynatyn taýarlardy óndiretin kompanııalar arasyndaǵy kóshbasshylardyń biri ekendigin ataı kele, qazirgi kezde jańa tehnologııalyq múmkindikterge oraı adam aǵzasyna zııansyz ónimder óndirýdiń damyp kele jatqandyǵyn atap ótti.
Turaqty damý kúni aıasynda EY kompanııasynyń Orta Azııa, Kavkaz, Ýkraına men Belarýs elderi boıynsha turaqty damý salasyndaǵy qyzmetter bóliminiń dırektory Vıktor Kovalenko, Quqyqtyq saıasatty zertteý ortalyǵynyń atqarýshy dırektory Tatıana Zınovıch Turaqty damý maqsattarynyń áleýmettik saladaǵy úlesi men yqpaly týrasyndaǵy damý josparlarymen tanystyrdy. BUU-nyń Turaqty damý maqsattaryna qol jetkizýde qorshaǵan ortany, adam quqyqtaryn qorǵaý, eńbek qaýipsizdigi máseleleri, jaýapkershilikpen jabdyqtaý qaǵıdalary jáne planeta resýrstaryn saqtaýǵa jáne teńdik pen ál-aýqatty qamtamasyz etýge baǵyttalǵan basqa da máseleler talqylandy. Adamzat densaýlyǵy, salaýatty ómir saltyn ustaný, tutyný men óndiris, qorshaǵan ortaǵa tıgizetin keri áserlerdi tómendetýge baılanysty aýqymdy jobalar týraly baıandaldy. О́tken jyly fabrıka dızel otynyn tabysty almastyrǵan ortalyqtandyrylǵan tabıǵı gaz jelisine qosylyp, nátıjesinde parnıktik gazdar shyǵaryndylaryn azaıtýǵa qol jetkizildi. 2013 jylmen salystyrǵanda kómirtegi 43%-ǵa azaıǵan. Qaldyqtardy óńdeýde de aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizilip, fabrıka qaldyǵynyń 88,6 paıyzy qaıta óńdeýge jiberilgen.
Laıyqty jumys pen ekonomıkalyq ósimde kompanııa baǵdarlamalary adam men eńbek quqyqtaryn saqtaýǵa baǵyttalǵan. Aýyldyq jerlerde turatyn halyqtyń bilim alýyn qoldaý men ekonomıkalyq ósýine tıisti jaǵdaılardy jasaýǵa baǵyttalǵan áleýmettik jobalarǵa aıtarlyqtaı kóńil bólinip keledi. Bul maqsattarǵa 2017 jyly kompanııa 192 mln teńgeden astam qarajat bólingen. Sondaı-aq kompanııa óz qyzmetkerleriniń kóptegen áleýmettik máselelerin sheshýge yqpal etedi. Kompanııanyń korporatıvtik volonterlik jobalary UOS ardagerlerine, erekshe qajettilikteri bar adamdarǵa kómek kórsetýge jáne ekologııany qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Turaqty damý maqsattary ekonomıka jáne bıznestiń damýyna kedergi jasaıtyn, osy máseleni sheshý úshin memlekettik jáne memlekettik emes seriktestermen ózara yqpaldastyqta jumys isteýdi maqsat etedi.
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY OBLYSY
