Elbasynyń qatysýymen ótken Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń 10 jyldyǵyna arnalǵan «Uly dala muragerleri» atty forýmda elimizdegi bilim berý júıesi týraly keńinen sóz boldy. Zııatkerlik mektepter – osydan on jyl buryn Elbasynyń bastamasymen qurylǵan teńdessiz bilim berý jobasy. Myńnan asa adam qatysqan forýmda Memleket basshysy eń aldymen Nazarbaev zııatkerlik mektepteri oqýshylarynyń ǵylymı jobalary qoıylǵan kórmeni aralady. Munda halyqaralyq SAT jáne AST emtıhandarynan rekordtyq nátıjege jetken Aqnazar Qajymurattyń matematıka salasyndaǵy tól týyndysy, Qýanysh Mádenniń «Robot – murja tazalaýshy», Albert Lıdiń «Robot Polargraph – tereze jýýshy», sondaı-aq Nurbergen Aǵadil men Jáńgir Sıranovtyń áleýmettik baǵyttaǵy «Road of the Future», «Safe and Sound» – júrgizýshiler men jaıaý júrginshiler qaýipsizdigine arnalǵan jobalary usynyldy.
Budan ári Nursultan Nazarbaev forýmǵa qatysýshylardy zııatkerlik mektepterdiń 10 jyldyq mereıtoıymen quttyqtap, bul mektepter elimizdiń bilim berý júıesinde erekshe oryn alatynyn atap ótti.
«2008 jyldyń naýryz aıynda Qazaqstannyń ár túkpirinde zııatkerlik mektepter ashý jóninde birqatar tapsyrmalar berildi. Nazarbaev zııatkerlik mektepteri – álemdegi órkenıettiń ónegesin ustanǵan bilim oshaqtarynyń berekeli belesi. Búginde bul mektepter elimizdegi orta bilim berýdiń eń joǵarǵy etalonyna aınaldy. Qazirgi kezde qazaqstandyq ózge mektepter osy zııatkerlik mektepterge qarap boı túzeıdi», dedi Memleket basshysy.
Sondaı-aq Elbasy óńirlerde ashylǵan 20 zııatkerlik mektepten 8 myńnan astam túlek túlep ushqanyn aıta kele, atalǵan mektepterdiń oqytý júıesine toqtaldy.
«Zııatkerlik mektepterdegi bilim sapasyn sheteldik muǵalimder men professorlar maquldap otyr. Bul oqytý júıesi Sıngapýr men Ulybrıtanııa syndy elderdiń úzdik standarttarymen teń keledi. Álemniń bedeldi ýnıversıtetteriniń bizdiń túlekterimizdi tańdaýy sonyń aıqyn dáleli. Elimizdegi árbir daryndy balanyń álemniń úzdik standarttary boıynsha bilim alýyna múmkindik týǵyzý biz úshin óte mańyzdy», dedi Elbasy.
Memleket basshysy bilim berýdiń ozyq ádistemelerin jáne irikteýdiń qatań júıesin engizý nátıjesinde Nazarbaev zııatkerlik mektepteriniń oqýshylary matematıkalyq saýattylyq boıynsha álemniń úzdik 10 eliniń oqýshylarynyń qataryna qosylǵanyn atap ótti.
«Búginde munda elimizdiń barlyq óńirinen kelgen balalar bilim alýda. Solardyń 3 myńnan astamy – kópbalaly jáne turmysy tómen otbasylardyń balalary bolsa, 2,5 myńy – aýyldyq jerler men shaǵyn qalalardan kelgen oqýshylar. Bul – áleýmettik ádilettiliktiń jáne árbir talantty balanyń ózin ózi tanytýy úshin jasalǵan múmkindiktiń naqty kórsetkishi», dedi Nursultan Nazarbaev.
Budan soń Qazaqstan Prezıdenti zııatkerlik mektepterdi ilgeriletýdiń oń qarqynyn saqtap, olardy odan ári damytýdyń jańa baǵyttaryn aıqyndaý qajettigine nazar aýdardy.
«Qazirdiń ózinde sıfrly tehnologııalar, bıoınjenerııa jáne robottandyrý salalarynda jumys isteı alatyn jańa mamandar qajet. Aldaǵy 10-15 jyl ishinde jasandy ıntellekt pen avtomattandyrý tehnologııalary ómirimizdiń ajyramas bóligine aınalady. Sondyqtan jyldam ózgerip jatqan ómir talaptaryna saı bolý úshin sizderge zamanaýı tehnologııalardy meńgerý qajet», dedi Memleket basshysy.
Sondaı-aq Elbasy shet tilderdi meńgerýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Bıylǵy oqý jylynda zııatkerlik mektepterde oqýshylardyń tańdaýy boıynsha ekinshi shet tilin meńgerý qolǵa alyndy. Jahandaný jaǵdaıynda shet tilderin bilýdiń mańyzy asa zor. Tilderdi bilý basqa elderdegi adamdardyń mentalıteti men mádenıetin túsinýge jol ashyp, joǵary bilim alý jáne jumysqa ornalasý barysynda tańdaý jasaý aıasyn keńeıtýge múmkindik beredi», dedi Nursultan Nazarbaev.
Sonymen qatar Qazaqstan Prezıdenti oqýshylardyń emosııalyq ıntellektisin damytý máselelerine toqtaldy.
«Emosııalyq ıntellekt qazirgi zamanda básekege qabiletti tulǵanyń mańyzdy qasıeti sanalady. Aıasy tar tehnıkalyq quzyrettilikterge qaraǵanda, adamdardy sendire alý, olarǵa janashyrlyqpen qarap, tyńdaı bilý, tózimdilik tanytý qabiletteri suranysqa kóbirek ıe bolady», dedi Elbasy.
Ýaqyt kapsýlasyn usyndy
Jıyn barysynda Nazarbaev Ýnıversıtettiń 1-kýrs stýdenti Abylaı Satylhan jáne Pavlodar qalasy hımııa-bıologııa baǵytyndaǵy Nazarbaev zııatkerlik mektebiniń 10-synyp oqýshysy Adel Kamaldınova qatysýshylardy ataýly merekemen quttyqtap, Prezıdent aldynda sóz sóıledi.
«Búginde saıasattaný jáne halyqaralyq qatynastar mamandyǵynda bilim alýdamyn. Siz táýelsiz Qazaqstannyń barsha perzentteriniń úlken ómirdegi tusaýyn kesip, jahandyq deńgeıde básekege qabiletti urpaq tárbıeledińiz. Siz «Uly dalanyń jeti qyry» maqalańyzda babalarymyzdyń uly jetistikterin atap óttińiz. Endi bir aıdan keıin Jastar jyly bastalady. Bizge burynǵydan da zor múmkindikter ashylady. Osynyń barlyǵy úshin Sizge myń da bir alǵys! Osydan 17 jyl buryn eńseli elordamyz – Astanada Siz tusaýymdy kesken edińiz. Men búgin bizdiń áýlettiń tumary sekildi árdaıym tórde ilinip turatyn myna sýretti ózińizge ala keldim. Siz meni áýelete kóterip, «azamat bol» dep bata beripsiz. Men osy motıvasııamen ómir súrip, ózińiz aıtqandaı, myqty azamat bolýǵa, elim úshin qyzmet etýge ýáde beremin», dedi A.Satylhan.
Budan soń A.Kamaldınova bıyl Nazarbaev zııatkerlik mektepteri túlekteriniń Assosıasııasy qurylǵanyn aıta kele, Memleket basshysyna Assosıasııanyń qurmetti múshesi belgisin tabystady. Sondaı-aq oqýshylar Elbasyna «Ýaqyt kapsýlasyn» usynyp, atalǵan mektep túlekterine amanat hatyn jazyp qaldyrýdy surady.
«Bul – 2068 jylǵy urpaqqa arnalǵan amanat hat. Qazaqta «Elý jylda el jańa» degen sóz bar. Ol kezde jańa tehnologııalar men jahandyq ózgerister bolady. Elimizdiń jańa jetistikterin sol kezde kóresizder. Uly dala muragerleri retinde bul hatty oqı otyryp, el damýyna óz úlesterińizdi qosasyzdar», dedi Nursultan Nazarbaev.
«Mektepterge kún energııasy» jobasy iske qosyldy
Forým barysynda Energetıka mınıstrligi, Astana ákimdigi, Nazarbaev zııatkerlik mektepteri jáne «Shell Qazaqstan» kompanııasy birlesken «Mektepterge kún energııasy» jobasy iske qosyldy. Bul joba mektepterde kún júıesin ornatý arqyly energııaǵa degen táýeldilikti azaıtýǵa úles qosady. Atalǵan joba mekteptiń elektr qýatyn edáýir únemdeýge múmkindik berip, óndirilgen artyq elektr energııasyn qalalyq jelige taratýǵa jaǵdaı jasaıdy.
«STEAM – bilim berý ádisterin belsendi iske asyratyn «Mektepterge kún energııasy» jobasynyń mańyzy erekshe. Zııatkerlik mektepter turaqty damýdyń barlyq artyqshylyqtaryn, sonyń ishinde energııanyń balama kózderin taratýdy qoldaıdy. Oqý oryndarynda kún fotoelektrlik júıesin engizý strategııalyq turǵydan oryndy dep bilemiz. О́ıtkeni tek mektep qana tabıǵı resýrstarǵa uqypty qaraýdy jáne ekologııalyq jaýapkershilikti qalyptastyrýdy kózdeıdi», dedi «Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymynyń basqarma tóraıymy Kúlásh Shámshıdınova.
Qazaqstan Prezıdenti bul STEAM bilim berý ádisi ónertapqyshtardyń jańa býynyn qalyptastyrýdyń negizgi kózi ekenin atap ótti.
Jıyn sońynda Memleket basshysy zııatkerlik mektepterdiń 10 jyldyq mereıtoıy damýdyń jańa kezeńi ekenin aıtyp, elimizdiń órkendeýi jolyndaǵy jańa aýqymdy jetistikterdiń bastaýy bolatynyna senim bildirdi.
«Qazirgi kezde tereń bilim alý, shet tilderin jáne zamanaýı tehnologııalardy meńgerý – bárimizdiń basty mindetimiz bolýǵa tıis. Men sizderge úlken úmit artamyn. Sol úmit oryndalatyn bolsyn», dedi Nursultan Nazarbaev.
Marjan TILEÝBEK,
«Egemen Qazaqstan»
