Túrki álemine ortaq ǵalym

Jıynǵa О́zbekstannyń Qazaq­standaǵy elshisi Saı­dı­kram Nııazhodjaev, Nókis (Qara­qalpaqstan), Atyraý, Alm­aty qalalarynan kelgen ǵalymdar, EUÝ oqytýshylary, magıstranttar, doktoranttar qatysty. 

Konferensııany As­tana qa­la­lyq Qazaqstan hal­­qy Assam­b­­leıasynyń sarap­tamalyq toby, «Jaıhýn» qara­­qalpaq etno­mádenı bir­les­tigi men EUÝ Ar­heo­logııa jáne etnologııa ka­f­ed­rasy uıym­dastyrdy.

Konferensııanyń ashylý saltanatynda О́zbekstan­nyń Qazaqstandaǵy elshisi S.Nııazhodjaev Uly dalada ómirge kelgen iri tulǵa­lar­dyń biri, ǵalym Qally Aıym­betovtiń túrki halyq­tary­na ortaq qaıratker ekenin aıta kelip, onyń esimi Astanada ar­daqtalyp jatqany qazaq hal­qynyń keńpeıildiligin bil­diretinin jetkizdi.

Shara barysynda О́zbek­stan Ǵylym akademııasy Qaraqalpaq bólimshesiniń  N.Daý­qaraev atyndaǵy Til jáne ádebıet ınstıtýtynyń (О́zbek­stan) dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty Aıt­murat Álnııazov «Qally Aıymbetov­tiń ǵyly­mı jumysy men ómir joly» taqyrybynda baıandama jasap, ǵalymnyń bala kezden zerek, alǵyr, quımaqulaq bolǵa­nyn, mektepti jaqsy oqyp, Almatyda M.Áýezovten dáris alǵanyn aıtty. Sondaı-aq ol tiltaný, álippe oqýlyqtaryn, «Qara­qalpaq folklory» kóp­tomdyǵyn jazǵan Q.Aıym­betovtiń eńbekterine tarıhı-etnografııalyq dáıekteme degen anyqtama berdi.

Nazarbaev ortalyǵynan kelgen jas ǵalym Jaqsylyq Sábıtov qaraqalpaq pen qazaq­tyń baýyrlas eke­nine tarıhı derekter kelti­rip, eki eldiń batyrlar jyr­la­ryn­­daǵy uqsas­tyqtarǵa tal­daý jasady. Al EUÝ Ar­heo­lo­gııa jáne etnologııa ka­fed­­rasynyń dosenti, tarıh ǵy­lymdarynyń kandıdaty Zy­lıha О́mirbekqyzy óz baıan­damasynda Qazaqstand­a­ǵy qa­ra­qalpaqtardyń sany 4 myń­­nan asatynyn, olardyń qazaq­­qa qan jáne til jaǵynan eń jaqyn ult ekenin aıta kelip, qaraqalpaqtyń belgili aqy­ny Berdaqtyń «Shejire» eńbe­ginen úzindi oqyp berdi. 

Jıynda T.Salıeva ózi bas­­qaratyn «Jaıhýn» etno-mádenı birlestiginiń qara­qal­paq halqynyń mádenıeti men salt-dástúrin saqtaý baǵy­tyn­da atqarylyp jatqan ju­mys­taryna toqtaldy. Kon­fe­rensııa sońynda Qara­qal­paq­stannan arnaıy kelgen jas jyr­shy Salamat Aıapov «Edige» jyrynan úzindi aıtty. Elimizde qaraq­al­­paq etno­­mádenı bir­lestikteri bar Almaty, Aqtaý, Atyraý, Shym­­kent qala­lary­nan kelgen óner­pazdar qara­qalpaqtyń bıin bılep, ánin shyrqady. Sondaı-aq Q.Aıym­betovtiń nemeresi Ilham vıolonchelde Abaıdyń «Aıttym sálem, Qalamqasyn» naqyshyna kel­tire oryndady.

Aıdana ShOTBAIQYZY,

«Egemen Qazaqstan»