Memleket basshysynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasyn ótkennen ónege alyp, tarıhı sanany jańǵyrtýǵa baǵyttalǵan tereń tolǵam dep baǵalaýymyz kerek. Munda Elbasy «Álemniń jeti keremeti» ispetti Uly dala eli men Uly dalany uran etken urpaqtaryn maqtanysh ete alatyn jeti erekshe qyryn qamtyp otyr. Muny jeti bólikte qarastyrýynyń ózi de jeti atadan bastaý alatyn qazaq halqynyń etnoerekshelikterin kórsetse kerek.
Qazaqtyń darhan dalasyn ejelden mekendegen babalarymyz dúnıe júziniń materıaldyq hám rýhanı murasyna óshpes iz qaldyrdy. Onyń negizgi túpqazyǵy kóshpeli órkenıet pen otyrshyldyq mádenıettiń toǵysynda jasaldy. Kóshpendiler ımperııasynyń álem kartasyna eleýli ózgerister engizgeni, materıaldyq mádenıet pen rýhanı muralardyń baı qazynasyn qaldyrǵany tarıh betterinde saırap jatyr. Memleket basshysy óz maqalasynda osy tarıhymyzǵa tereń oı salyp, túp tamyrymyzdy halqymyzdyń rýhanı ıgiligine aınaldyrý jáne muny ózge memleketterge tanystyrý úshin búgingi órkenıet jaǵdaıynda barshaǵa túsinikti ári olardyń suranysyna ıe bolýyn qamtamasyz etý jolynda jańǵyrtýǵa qatysty mańyzdy jobalardy qolǵa alý qajettigin aıtyp otyr.
Bul jobalar maqalada «Arhıv – 2025», «Uly dalanyń uly esimderi», «Túrki áleminiń genezısi», «Uly dalanyń ejelgi óner jáne tehnologııalar mýzeıi», «Dala folklory men mýzykasynyń myń jyly», «Tarıhtyń kıno óneri men televızııadaǵy kórinisi» dep atalady.
Maqalada «Uly dalanyń jeti qyry: atqa miný mádenıeti, ejelgi metallýrgııa, ań stıli, Altyn adam, túrki áleminiń besigi, Uly Jibek joly, Qazaqstan – alma men qyzǵaldaqtyń Otany», dep naqtylap kórsetilýinde de úlken mán bar. Máselen, jylqy ustaý men ony adam ıgiligine paıdalaný mádenıeti sheńberindegi tehnologııalyq jetistikterdi adamzat qoǵamy myńdaǵan jyldar boıy qoldanyp keldi, ony ártúrli mazmunda baıyta bildi. Al túrkilerdiń, sonyń ishinde qazaq halqynda folklorlyq muralardyń, sonymen qatar mýzykalyq ónerdiń mol qazynasy saqtalyp, búgingi zamanǵa jetti. Uly Jibek jolyn búginde «Batys Eýropa-Batys Qytaı» avtodálizi jalǵap otyr.
Endigi jerde Uly dalanyń kóp ǵasyrlyq rýhanı hám materıaldyq muralaryn zamanaýı tehnologııalar men jańa qalyptasyp jatqan sıfrly órkenıettiń suranymyna saı qaıta jańǵyrtý búgingi urpaqtyń aldyndaǵy mindet. Sondyqtan Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasyn óziniń ıdeologııalyq jumysynyń platformasy etip qabyldaǵan «nurotandyqtar» bul baǵyttaǵy jumysta óziniń belsendiligin kórsetetin bolady.
Ibadýlla QUTTYQOJAEV,
«Nur Otan» partııasy Qyzylorda oblystyq fılıaly tóraǵasynyń birinshi orynbasary
Qyzylorda oblysy
