Joba táýelsizdik jyldaryndaǵy qazaq ádebıeti men mádenıeti, mýzyka men beıneleý ónerin, horeografııa, kıno jáne teatr salasyndaǵy jetistikterdi álemge tanytýdy maqsat etedi.
«Ulttyq aýdarma bıýrosy» qoǵamdyq qorynyń atqarýshy dırektory Raýan Kenjehanuly alǵash ret qolǵa alynyp otyrǵan aýqymdy istiń mańyzdylyǵy, kúrdeli sharýany atqarýǵa atsalysqan aýdarmashylar týraly jan-jaqty áńgimelep berdi. Ulybrıtanııa, Ispanııa, Fransııa, Reseı, Mysyr jáne Qazaqstan aýdarmashylary men ádebıetshileri, aýdarma jáne baspa uıymdarynyń ókilderi, shyǵarmalary qazirgi qazaq ádebıeti antologııasyna engen avtorlarmen kezdesý úshin Qazaqstanǵa arnaıy saparmen kelip otyrǵanyn aıtty. Eń úlken tárjimashylar tobynyń Kembrıdjden kelgeninen habardar etti. Ispan tilinen tárjimalaıtyn professor Hoakın Enrıke Torkemada Sanches, fransýz tiline aýdarýmen tanylǵan aqyn Krıstına Zeıtýnıan-Beloýs, reseılik jazýshy Maksım Zamshev, poetıkalyq aýdarma salasynyń mamany Aleksandra Sheveleva, jeti til biletin elektrohımııalyq ǵylymdardyń doktory Fılıp Rıgo, Qazaqstan men Reseıge ortaq ádebıetshi, aqyn Vladımır Boıarınov, Qytaı elindegi tanymal qazaq qalamgeri Ákpar Májıt, Qazaqstannyń Ulybrıtanııadaǵy elshiliginde kembırdjdik aýdarmashylarmen tikeleı jumys isteıtin Ásııa Baǵdaýletqyzy, jas ǵalym ári aqyn Dınara Shángereı syndy sheteldik jáne qazaqstandyq mamandar qysqasha tanystyrylǵan soń aýdarma isine tartylǵan tárjimashylardyń tájirıbesi tyńdaldy.
Raýan Kenjehanulynyń aıtýynsha, aǵylshyn tiline aýdarylǵan shyǵarmalar tek Ulybrıtanııa úshin emes, aǵylshyn tilinde sóıleıtin AQSh, Avstralııa, Jańa Zelandııa, Kanada sekildi elderdiń de oqyrmanyna arnalady. Qazaq ádebıeti jınaqtary aǵylshyn tiline aýdarylyp qana qoımaı, kitapty basyp shyǵarý, atalǵan elderdiń iri kitaphanalary men oqý oryndaryna jetkizý, taratý jáne ony tanystyrý jumystary Kembrıdj ýnıversıteti baspasynyń qatysýymen júzege asyrylady. Bul turǵyda brıtandyq áriptesteri «mádenı ındýksııa» tájirıbesin qoldanýdy usynǵan. Ol aýdarmashylar men redaktorlardyń túpnusqa mátin (eldiń) mádenıeti men onyń mazmunyna tereń úńilýine jol ashady. Osy sapar barysynda antologııa jobasyna qatysýshy sheteldik mamandar qazaqstandyq avtorlarmen jeke suhbat quryp, aýdarmaǵa baılanysty týyndaǵan suraqtaryn talqylap qana qoımaı, Qazaqstan mádenıeti, tarıhy jáne qazirgi tynys-tirshiligimen jaqyn tanysady.
Qazirgi qazaq ádebıeti antologııasyn ıspan tilinde sóıletýge Ispanııa mádenıet mınıstrligi qoldaý kórsetip, áıgili «Servantes ınstıtýty» keńesshi retinde qatysqan. Bul tilge aýdarylǵan kitaptar da ıspan tilinde sóıleıtin jıyrma shaqty eldi qamtymaq. Jobaǵa Eýrazııa jáne Ortalyq Azııa elderi ádebıetin aýdarýǵa mamandanǵan tájirıbesi mol aýdarmashylar tartylǵan.
Antologııanyń fransýz tilindegi nusqasyn daıyndaýǵa Parıj qalasynyń merııasy jáne Fransııa ulttyq kitap ortalyǵy qatyssa, orys tilindegi mátin aýdarmasy men ádebı redaksııasy jumysyn úılestirýge Reseı jazýshylar odaǵynyń máskeýlik uıymy, al jınaqty basyp shyǵarý men taratýǵa M.Lomonosov atyndaǵy Máskeý memlekettik ýnıversıtetiniń baspasy atsalysady.
Al Qytaı elindegi qazaq ádebıetiniń jınaqtarynyń aýdarylýy men taralýyna «Ulttar baspasy» jaýap beredi. Ondaǵy ádebı aýdarmaǵa mamandanǵan otyzǵa jýyq tárjimashyǵa kómektesip otyrǵan belgili qalamger 24 jasynda Qytaı memlekettik syılyǵyn alǵan Ákpar Májıt Abaıdy qytaı tiline sóıletken alǵashqy aýdarmashy retinde de belgili.
«Qazir qazaq tili búkil boıaýymen, shuraıly shyraıymen, sapaly jetýi úshin úlken jumys atqarylyp jatyr. Qazaq ádebıeti shyǵarmalarynyń BUU-nyń alty tiline aýdarylýy – buryn-sońdy bolmaǵan rýhanı oqıǵa. Buryn aqyn-jazýshylarymyz árbir aýdarmasynyń sońynda ózi júrdi, aýdarmashyny ózi júgirip júrip tabatyn edi. Al qazir kerisinshe, mine, avtorlardy izdep aýdarmashylardyń ózderi kelip otyr. Túsinbegen tusyn suraýǵa, aqyldasýǵa keldi. Qoıan-qoltyq aralasyp, tanysýdyń taptyrmas múmkindigi bul» dedi aýqymdy jobany birlese atqarysyp otyrǵan Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy, aqyn Ulyqbek Esdáýlet.
Aýdarmashylar men avtorlar bas qosqan jıynda tól tilden tikeleı aýdarma jasaýdyń tóńiregindegi túıitkilder, qıyndyǵy men artyqshylyǵy týraly sóz qozǵalyp, tárjimaǵa qatysty ortaq máseleler talqylandy.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
