Gadjet tárbıelep jatqan kishkentaılar da ony tipten jatsynbaıdy, eńbektemes buryn planshetke elitip, sondaǵy mýltfılmderge aldanyp ýildeıdi. Biraq bara-bara sol ýildiń de úni ózgeretin túri bar tárizdi. Bizder ony ańdap, laıyqty mýltfılmderdi túsirip, olarǵa usynǵanymyzsha kórshi elder bala qııalyna qajettini áldeqashan saılap, áleýmet qoldanatyn jelilerge salyp ta qoıǵan.
You Tube jelisinde «Malysharıkı» atty eń kishkentaılar úshin dep bastalatyn árqaısysy 150 serııa shamasynda jáne ústi-ústine qosylyp jańalanyp turatyn, sodan birte-birte jas ereksheligine baılanysty ózgerip otyratyn tutastaı mýltfılmder serııasy bar eken. Bulardaǵy keıipkerler kim deısiz ǵoı? Quıtaqandaı bes domalaq, bes dos. Ishindegi eń ǵajaby Nıýsha atty toraıqyz, oǵan jarbaqtap, aıtqanyn eki etkizbeı oryndap júretin Kójek pen Qoshaqan, qolynan kóp nárse keletin, keıde basqalardyń boıy jetpeı qalǵan jerge órmelep shyǵyp ketetin Pandaqyz jáne qaı-qaısysyna kóbine unaı bermeıtin Kirpi balasy bar.
Baıqap otyrǵandaı Nıýshenkaǵa shyq jýymaıdy, qoldarynan jetelep, jón kórsetip, bes dos oıyn oınasa da árqaısysyna rólin bólip berip, qamqor bolyp júrgen Nıýsha, árıne súıkimdi. Kórip otyrǵan kishkentaı tili shyqpaı jatyp toraıǵa eltıdi. Al keıde óz degenimen qyrsyǵyp qalsa da Nıýshany tastamaıtyn, árdaıym Nıýshenka dep júretin Kójek pen Qoshaqannyń kimder ekenin paıymdap otyrǵan bolarsyz? Pandany da tabý qıynǵa soqpaıdy, qajet bolsa medısınasyn alǵa tosatyn Erenqabyrǵanyń ar jaǵyndaǵy kórshini kózge elestetedi. Aıtqandaı mýltfılmde Pandaqyz dáriger róline tez túse qalady. Kirpini de ońaı tanýǵa bolady. Kóbine Qoshaqanǵa búıregi buryp, Pandaqyzǵa alańdap, sonymen úndes shyǵyp qalyp jatatyn Nıýshaǵa qyryn qaraıtyn kim ekeni de belgili. Kishkentaılarǵa arnalǵan qarapaıym mýltfılmniń ózinde qanshama saıasat jatyr deseńizshi?!
Maqtaýǵa turarlyq dúnıe emes pe? Sana jaýlansa alynbaıtyn qamal bar ma, árıne eńbektemeı jatyp jórgeginen sondaı oı sińip, Nıýshany áspettep ósken balań men nemereń erteń ózge tilde sóılep, ózgeniń jyrtysyn jyrtyp, namysyn qorǵasa oǵan kim kináli? Súıkimdi Nıýshany jaqsy kórip ósken bala áste odan boı tartar ma? Sondyqtan elimizdiń erteńi – baldyrǵandarǵa durys mýltfılm túsirip bere almaı jatqan ózimizdi kinálamasaq kimge ókpe artamyz?
Ras, bizdiń elimizde de talpynys bar, joq dep aýyzdy qý shóppen súrtýge kelmes. Biraq ol birizdi emes jáne besiktegi balany elitip áketetindeı ár jastaǵy balanyń psıhologııasy eskerilip túsirile bermeıdi. Sondyqtan ata-ana lajsyzdan Nıýshanyń kómegine júginip, balasyn sonymen tárbıelep jatyr.
О́tkende úıdegi kishkentaılar birneshe mýltfılmge baryp keldi. Alǵashqysy «Ralf ınternetke qarsy» mýltfılmin kórip sondaı qýanyp qaıtty. Ertip barǵan ata-anasy: «Aýdarmasynyń tili óte jatyq, ári qazaqqa óte etene eken. «Ebau» aıaq- astynan Oıbaıǵa aınalyp shyǵa kelgende kúlkiden óldik dep» úlkenderge deıin rıza boldy. Al «Kúltegin» kishkentaılarǵa arnalmaǵan, sál eresekterge baǵyttalǵan tárizdi, sosyn áý degendegi mýzykasynyń ózi bala qııalyna laıyqtalǵan dep aıta almaısyń. Aýyrlaý, kishkentaılardy eliktiretin mýltfılmderdi áli túsire almaı jatyrmyz. О́tkendegi Ralftiń mýzykasy da, dınamıkasy da, boıaý, tústeri de qandaı? Balany esh jalyqtyrmaıdy, negizi osy mýltfılm bizdiń aqsap jatqan tusymyz-aý», dep keldi.
Kınoteatrǵa barmasam da olarǵa ýáj aıtpaqqa You Tube jelisinen men de kirip kórgenmin. Balalar aıtsa aıtqandaı «Kúltegin» negizinen mektep jasyndaǵy balalar túsinigine laıyqtalǵan týyndy eken. Al sonda kishkentaılardy qandaı mýltfılmder tárbıelemek?
Mektep jasyna deıingiler úshin sátti shyqqan otandyq mýltfılmniń birin «Qoshqar men teke» dep esepteımin, alaıda ol da dál kishkentaılar úshin emes jáne onyń ózi bas-aıaǵy 10 serııaǵa jetpeı, jalǵasyn tappastan úzilip qaldy. Esesine tili endi-endi shyǵyp kele jatqandardy úlkenniń yǵyryn shyǵaratyn, tilazar Masha qyz tárbıelep jatyr. Ana Mashanyń istegenin kórgen bala ata-ájesine sony qaıtalasa ne boldyq? Balamen birge kórip, Mashanyń jaman qylyǵyn aıtyp otyrmasań, kóz jumyp Masha ıeligine baldyrǵandy berip qoıý naǵyz óziń otyrǵan aǵashtyń butaǵyn keskenmen birdeı-aý.
Erteńgi kúni Masha men Nıýsha tárbıelegen bala qazaq emes, basqa bolyp shyqsa óz obalymyz ózimizge bolyp shyqpaq?!.
Anar TО́LEÝHANQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
