Jastar jyly týraly pikirler

Elbasy qoldaýy erekshe kúsh-jiger beredi

Jastar jyly ashyldy. Qazaqstannyń jastary – eldiń basty baılyǵy. Elimizdiń bolashaǵy da jastar, sondyqtan olarǵa úlken úmit artylyp otyr. Táýelsizdik jyl­­darynda kóp jetistikke qol jet­kiz­dik. Memleketimizdiń nyǵaıa túsýine bu­ryn­­ǵydan da mol úles qosý úshin jastar endi burynǵydan da belsendi bolýy kerek. 

Bıyl aýyldaǵy jastardyń kásipker­likpen aınalysýyna ómiri men jumysyna qolaıly jaǵdaı jasalmaq. Aýyl – memlekettiń tiregi, ultjandylyq pen rýhanı kúshtiń qaınar kózi. 

25 jyl buryn qaladan aýylǵa jumys isteýge keldim. Barlyǵyn joqtan bas­tadym. Biraq árdaıym Prezıdenttiń qoldaýyn kórdim, ol aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa arnalǵan baǵdarlamalary arqyly jastarǵa jiger berdi. Qazir mende qarqyndy damyp kele jatqan shaǵyn sharýa qojalyǵy bar. О́zim agro jáne aýyl týrızmimen de aınalysamyn, «Qazaqstannyń bolashaq agrarshysy» atty jobany júrgizemin, jastarǵa jańa jumys oryndaryn ashamyn, jas fermerlerdi daıyndaımyn, qysqasy, aýyl jastarymen jumys isteımin. «Open World» baǵdarlamasy boıynsha AQSh-ta oqyp keldim. «Jastarǵa jasalǵan» ta­ýarlar men qyzmetterdi satý ortalyǵyn qurdym. 

2018 jyly Qazaqstan halqy Assamb­leıa­synyń sessııasynda Elbasymen kez­des­tim. Sonda sóılegen sózim, aıtqan­da­rym Memleket basshysynyń yqyla­syna ıe boldy. Bul maǵan jiger berdi. Mine, endi Prezıdent qyzmettiń túrli salasynda barlyq Qazaqstan jastaryna qoldaý kór­setiletinin aıtyp otyr. Elbasy agrar­lyq sektorǵa aıryqsha kóńil bólip keledi. Biz­diń de aıtar alǵysymyz mol! 

Jastar jyly – jastardyń ózin damytýyna úlken múmkindik. Elimizdiń barlyq jastaryna tek sáttilik tileımin!

Dmıtrıı KOREPANOV,

fermer, aýdandyq máslıhattyń depýtaty

Pavlodar oblysy, Pavlodar aýdany

Jańasha oılaıtyn jas býyn ósip keledi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Jastar jylyn resmı túrde ashty. Qaraǵandy medısına ýnıversıtetiniń qyzmetkeri jáne Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Jańǵyrý joly» jastar respýblı­kalyq qozǵalysy Qaraǵandy óńirlik shtabynyń basshysy retinde maǵan endi jastarmen jumys isteýge keń múmkindik týady ǵoı dep oılaımyn.

Prezıdenttiń forým barysynda aıtqan bastamalary men tapsyrmalary Qazaqstannyń jas býynyn jan-jaqty qoldaýǵa baǵyttalǵan. Máselen, Astana, Almaty jáne Shymkent (jaqyn arada Qaraǵandy qosylady) qalalarynyń eńbek jastary úshin jalǵa beriletin páterler salý, ǵylym men jastar kásipkerligin damytý úshin qosymsha granttar bólý, otbasy ınstıtýtyn damytý jáne nyǵaıtý, «Astana Open University» ashyq ýnıversıtetin qurý jáne t.b. osy sózimniń aıǵaǵy.

Memleket basshysynyń árbir óńirde Nazarbaev Ýnıversıtet úlgisi boıynsha 1 joǵary oqý ornyn qurý jónindegi bas­tamasy óte mańyzdy dep bilemin. Bul – oblys ortalyqtary men respýblıkalyq mańyzy bar qalalarda ǵylymı jáne bilim berý haby ashylady degen sóz.

Nursultan Ábishuly barsha jas­ty otanshyldyqty kórsetetin, elge álemniń eń damyǵan 30 eliniń  qataryna qosylýǵa kómektesetin, Otanǵa degen súıispenshilikti arttyratyn naqty is-áreketterge shaqyrdy. Bizdiń «Jańǵyrý joly» respýblıkalyq shtabymyz Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynan alǵan áser­den soń, jastarǵa osy jyl aıasynda Astana qalasynda alma baǵyn ósirýdi usyndy. Bul usynys, ózderińiz kýá bolǵandaı, shtabymyzdyń múshesi Tamıla Rozmetova arqyly jetkizildi. Bastamamyzdy Elbasy qoldady. О́z tarapymyzdan naqty sharalar josparlap otyrmyz. Birinshisi – Qaraǵandyda 28 qańtarda «Saryarqa jastary» stýdent jastardyń forýmy ótedi. 

Bul jyldy eldegi jas býyn ózderiniń ıdeıalary men bastamalaryn júzege asyrýǵa, bilim men ǵylymdy damytýǵa, básekege qabiletti jańa qoǵam qurýǵa atsalysýǵa arnaıtyn bolady. Elimizde jastardyń kreatıvti, jańasha oılaı biletin jańa tolqyny ósip kele jatqanyna senimdimin!

Aleksandr ÝRMAShOV,

«Jańǵyrý joly» jastar respýblıkalyq qozǵalysy óńirlik shtabynyń basshysy

QARAǴANDY

Kásipkerlikke keń jol ashady

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Jastar jylynyń ashylý rásiminde elimizdegi jas kásipkerlerge memleket tarapynan berilgen múmkin­dikter men kórsetilip jatqan kómektiń nátıjesinde iri bastamalardyń sátti júzege asqandyǵyn aıtty. Prezıdent «Atameken» Ulttyq kásipkerler palata­sy­nyń tájirıbesi týraly aıtyp, «Jas kásipker» baǵdarlamasyn ázirleýdi tapsyrdy. Bul baǵdarlamany shaǵyn nesıe berýdiń jáne oqytý isiniń oń tájirıbesi negizinde qurý qajettigin de basa aıtty. Tipti, joba aıasynda jyl saıyn bilim alatyn jumyssyz jastar men ózin ózi jumyspen qamtyǵandar sanyn 100 myńǵa deıin jetkizý mejesin belgilep berdi. Bul bastamany tolyqtaı iske asyrýǵa barlyq múmkindik bar. Elbasy mysalǵa alǵan sońǵy jyldaǵy «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń «Bastaý» jobasy aıasynda aýyldar men shaǵyn qalalarda 43 myń turǵyn kásipkerliktiń qyr-syryn meńgerip shyqty. «Bastaý» kásipkerlik negizderin oqytý jobasy memlekettik baǵdarlamaǵa enbes buryn, 2016 jyly eki oblystyń (Mańǵystaý, Aqtóbe) 3 aýdanynda synaqtan ótkizilip, oqytý formaty «Atameken» UKP-da pysyqtalyp, jetil­dirildi. Alǵashqy jyly joba 80 aýdan­dy qamtysa, 2018 jyly oǵan 160 aýdan men 40 qalanyń jumyssyz jáne óziń ózi jumyspen qamtyǵan adamdary qatysty.

Elbasynyń «Prezıdenttiń bes áleý­­met­tik bastamasy» Úndeýiniń nátı­­­jesinde 2018 jyly «Eńbek» baǵdar­­­lamasy aıasynda 2017 jylmen salys­tyrǵanda shaǵyn nesıe­leýge bólingen qarjy kólemi eki ese artt­y. Byltyr shaǵyn nesıeleýge 62 mlrd teńge bólinip, 14 myń kásipker qam­­tyl­dy. Qarjy­landyrylǵan jobalardyń basym bóligi aýyldyq eldi mekender men shaǵyn qalalarǵa tıesili. Byl­ty­r­ǵy jyldyń qorytyndysy boıyn­sha «Bastaý» jobasy aıasynda 7 692 qatysý­shy bıznesterin ashsa, endi birazy kásibin keńeıtti.

«Bastaý» oqytý jobasyna qatys­qan­­dardyń 25 paıyzy 18-29 jas araly­ǵyn­daǵy jastar. Elbasy Jastar jylyna qatysty saltanatty jıynda «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda jas kásipkerler úshin granttar sanyn arttyrýdy tapsyrdy. Prezıdent atap ótkendeı, bul múmkindik barysynda úsh jylda shamamen 300 myńǵa jýyq jas bıznestiń qyr-syryn meńgerip shyǵady. Olardyń tórtten biri, kem degende 80 myń adam óz kásibin bas­taıdy. Bul  kásipkerlik negizderin oqytý jobalaryna jastardyń neǵurlym kóbirek kelýine septigin tıgizbek.

Buǵan qosa, Memleket basshysy ýnıversıtettiń joǵarǵy kýrstarynda oqıtyn stýdentterdi de bızneske baýlýdy usyndy. Osy baǵytta baǵdarlama da­ıyndalyp, ony júzege asyrýǵa el qazy­nasynan 32 mlrd teńge bólý tapsyryldy. Búginde elimizdegi bitirýshi kýrs­tarda, ýnıversıtettiń joǵarǵy kýrsynda oqıtyn 60 myńǵa jýyq stýdenttiń kásip­kerlikke qadam basyp, óz isin bas­taýyna bul orasan zor múmkindik dep esepteımin.

Baýyrjan ORAZǴALIEV,

«Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasy jappaı kásipkerlik jáne shaǵyn qarjylandyrý departamentiniń basqarýshy dırektory

Úzdik jobalarǵa sáttilik

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń 2019 jyldy Jastar jyly dep jarııa­laýy – biz úshin qýantarlyq jaǵdaı. Memleket tarapynan jastarǵa erekshe nazar aýdarylyp, jaǵdaı jasalǵaly otyrǵandyqtan, osy kúnge deıin shetelde jáne Qazaqstanda alǵan bilimimiz ben tájirıbemizdi elimizge arnaýǵa daıynbyz.

Men Ulybrıtanııadaǵy Ýorık ýnı­ver­­sı­tetiniń jáne Nazarbaev Ýnıver­sı­tet­tiń túlegimin. Qazirgi ýaqytta Joǵary bilim berý mektebinde postdoktorant-zertteýshimin. Bizdiń mektepte bilim berý jáne zertteý salasyna úles qosyp júrgen birneshe jas ǵalym jumys isteıdi,  kóptegen talantty magıstrant jáne doktorant jas bilim alady. Biz, jas zertteýshiler úsh tilde bilim berý, joǵary bilim berý salasyn basqarý, ınklıýzıvti bilim berý sııaqty asa mańyzdy taqyryptardy zertteýmen aınalysamyz. Zertteý nátıjelerine súıene otyryp, elimizdegi bilim júıesin jaqsartýǵa baǵyttalǵan usynystar daıyndaımyz jáne steıkholderler arasynda taratýǵa tyrysamyz. 

Jastar jylynyń saltanatty ashylýyna qatysqan Injenerııa mektebiniń dok­toranty, áriptesimiz Damıra Perne­baeva­nyń aıtqan usynysyna Elbasy qol­­daý bildirdi. Qazaqstan jastary ara­­­syn­da eń úzdik 100 ǵylymı zertteý ju­­my­syn anyqtaý, shyn máninde,  kóp­­­tegen saladaǵy jas zertteýshilerdi ynta­lan­­dyryp, elimizdegi ǵylym sapasyn je­til­dirip,  jańa serpin beredi. Uzaq mer­zimdi turǵydan alsaq, mundaı zertteý jumys­tarynyń elimizdiń ekonomıkasy men áleý­mettik salasyn jaqsartýda áleýeti zor.  Osy úzdik 100 jobanyń arasynda bi­lim berý salasynda júrgizilgen zertteý ju­­mys­taryna biz de atsalysatyn bolamyz. 

Laýra QARABASOVA, 

Nazarbaev Ýnıversıtet Joǵary bilim berý mektebiniń postdoktoranty, «Bolashaq» halyqaralyq baǵdarlamasynyń túlegi