Tárbıe • 14 Aqpan, 2019

Qasiret shekken qarııalar

1395 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Beıdaýa ǵalam ómirde joly bolǵandardyń ǵana ǵu­myr­larynan turmaıdy. Qaı­dan bastalǵany jáne qaı­da zýlap bara jatqany belgisiz jalǵanda túrli-túrli taǵdyrlar men árkim­niń mańdaıyna shaq tálkek bar...

Qasiret shekken qarııalar

Osy joly baıyrǵy qy­zyl­or­dalyq fototilshi Bolat Omar­álıevtiń shyǵarmashylyq qor­jy­nyna qol salǵanymyz­da bir sýret shyqty.

– Bul kisilerdiń taǵdyry óte aýyr! – dedi fototilshi. – Talaı adamdardy sýretke túsirip­pin. Biraq osy qarııalardyń qasi­ret­ti oqıǵasy esimnen esh shyqpaıdy.

– Qaıbir jyldary gazet jumysynan qolym qalt etkende, tabıǵat kórinisterin, ártúrli fotoetıýdter túsirýdi ádetke aınaldyryp aldym. Sondaı demalys kúnderiniń birinde darııa jaǵalap kele jatyp, jaǵalaýdaǵy qalyń jyńǵyldyń arasynan samannan salynǵan kishkentaı úıdi kórdim. Úıdiń qataryna shaǵyn mal qora tur­ǵyzylǵan. Syrttaı qarasań ege­siz úı sııaqty. Jaqyndap kelsem, úı mańynan bireýler qarańdap kórinedi. Qoı, jón suraıyn dep úıge kirgenimde erli-zaıypty qarııalar júr eken.

Bul 1982 jyl bolatyn. Aq­saqaldyń jasy 88-de bolsa, kem­piriniń jasy sol kezde 83-ke kelipti. Ekeýi esik aldynda kún shýaqtap otyr eken. Jón surasa kele, aqsaqal Tasbóget degen jerden Syrdarııadaǵy bógettiń qurylysy bastalǵan 1946 jyly kóship kelgenin bildim. Qazaly jaqtyń adamdary eken. 

Syrdarııaǵa salynǵan bó­get­tiń qurylysy 1956 jyly bitip­­ti. Sonyń arasynda bul kisiler13 balasymen jabylyp júrip, osy úıdi salyp alǵan eken. Sol on úsh perzenti tegis qaıtys bolǵan. Bireýin at súıretip ketken. Bireýi darııa­ǵa ketip ólgen... Balalarynyń kóbisi jastaı shetinep ketken. Basqa salmasyn, ul-qyzdarynyń bireýi de qalmaǵan músápir jandar eken, – deıdi sýrettiń avtory. 

Osynshama qasiretten keıin qos muńlyq kúldi me, shyndap ómir súrdi me, neni medeý etti, tek ózderine aıan. 

«Qudaı bir aınaldyrǵan­­­dy shyr aınaldyrady» dep beker aıtpasa kerek. Qyzylorda­lyq baıyrǵy fototilshi bul az bolǵandaı, olardyń jal­ǵyz bu­zaýly sıyryn da túnde ury­lar buzaýymen qosa urlap ket­kenin aıtady. Tipti bul da az bolǵandaı, esiktiń aldynda es bolyp júrgen ıtin de darııa ja­ǵa­lap júrgen buzyqtar soıyp jep, terisin tastap ketipti.

Sol zamatta Tasbóget kentin­­degi, Syrdarııa aýdany­nyń basshylaryna baryp osy músá­pir­lerdiń jaǵdaıyn aıttym. Olar qatyramyz, jetim qal­ǵan qarııalarǵa qaraılasa­myz dep maǵan ýáde berip qal­dy. Ákimshiliktiń adamdary áne baramyz, mine baramyz dep júr­gende shal qaıtys bolǵan, kempirdi aǵaıyndary alyp ketipti...

Bul sýrettiń syry osyndaı. 

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan» 

ALMATY