Kórmege qoıylǵan sheberlik jumystarynan Quran Kárim aıattary, paıǵambarymyz Muhammedten (s.ǵ.s) jetken sabyr, uıat, ıman týraly hadısteri men shyǵys ǵulamalarynyń mazmunǵa baı rýbaıattary kórinis tapqan. Atap aıtqanda, Mehmed О́zchaı (Túrkııa), Mýhammed Hakkı (Túrkııa), Mýhammad Aı Zahıd (Pákistan), Mahfýz Zannýn ál-Ýbaıdı (Irak), Saber Safaı (Iran), Abdessamad Mıhfad (Marokko) syndy ıslam tarıhy, óneri men mádenıetin ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń (IRICACA) kalllıgrafııa boıynsha ár jyldarda ótken halyqaralyq dástúrli baıqaýy júldegerleriniń aıshyqty eńbekterin kóre alasyz.
Saltanatty jıynda sóz alǵan ıslam tarıhy, óneri men mádenıetin ǵylymı-zertteý ortalyǵynyń (IRICACA) bas dırektory, doktor Halıt Eren ıslam mádenıetin bıikke shyǵarý jolynda túrik halyqtarynyń da ólsheýsiz úles qosyp kele jatqanyn aıtady.
– Islam yntymaqtastyǵy uıymy ashylǵaly beri 56 memlekettiń mádenı ortalyǵy retinde Ystanbulda jumys istep keledi. Qazaqstan da 1991 jyldan beri osy uıymnyń múshesi. Islam tarıhy, óneri men mádenıetin ǵylymı-zertteý ortalyǵy (IRICACA) jyldaǵy dástúrge saı bıyl kallıgraftardyń 11-shi jarysyn uıymdastyrmaq. Odan bólek almatylyq ǵalymdarmen birlesip, «Kaspıı-Aral mańaıyndaǵy mádenı mura» atty jobalardy bastaý josparda bar, – degen doktor Halıt Eren ortalyqta saqtaýly qoljazbalar jınaǵyn Qoljazbalar jáne sırek kitaptar ulttyq ortalyǵyna tabystady.
Islam kórkem jazýynyń tanymal hattasy (kallıgraf) túrkııalyq Hasan Chelebı Mekke mene Medınedegi meshitterdi árleýimen dańqy shyqqan tulǵa. Islam arhıtektýrasynyń eń bir ǵajaıyp týyndysy sanalatyn Medınedegi úlken meshitti bezendirýge ol attaı 3 jylyn arnaǵan. Onyń estetıkalyq kórkemdik formasymen daralanatyn biregeı kompozısııasynyń uzyndyǵy 1400 metrge, ıaǵnı bir jarym shaqyrymǵa para-par bolyp shyqqan. 3 myńnan astam oqýshy tárbıelegen Hasan Chelebı syndy aıtýly ustazdyń shákirti, qazaqstandyq arab kallıgrafııasynyń mamany Asylbek Orynbasarov ta búgingi kórmege arnaıy shaqyrylǵan qonaqtardyń biri.
– 2006 jyly Kaır qalasyndaǵy Halıl aǵa kallıgrafııa ınstıtýtyna oqýǵa tústim. Qazaqstannyń oblys ortalyqtaryndaǵy kóptegen meshitterdiń árleý jumystaryna qatysyp, óz qoltańbamdy qaldyrdym. Ár kallıgraftyń óz qoltańbasy, ádis-tásili bolady, – deıdi ol. Búginde Asylbektiń jumystary Qazaqstan ǵana emes, Shveısarııa, Ulybrıtanııa, Arab ámirlikterindegi jekelegen kolleksııalarda saqtaýly. Búginge deıin Astana, Almaty, Máskeý qalalarynda jeke shyǵarmashylyq kórmesin ótkizgen Asylbek 18 jyldan beri kallıgrafııa salasynda tabandy eńbek etip keledi.
Aıa О́MIRTAI,
«Egemen Qazaqstan»
