Adam bárinen qymbat

Sársenbi, 23 mamyr 2012 7:41

Ýaqyt kóshi ilgerilegen saıyn densaýlyq saqtaý salasy da damyp, adam janyna arasha túsýdiń ǵylymı negizdelgen múm­kindik­teri ashyla túsýde. Qala­larda, aýdan ortalyqtarynda, aýyldarda tu­ra­tyndardyń me­dı­sınalyq kó­mekke qol je­tim­diligi jaqsara túskenimen, alys eldi mekenderde, maldyń qamy, sharýanyń jáıimen shalǵaı qystaqtarda otyrǵandarǵa áli de qıyndaý. Ásirese, qubyl­maly qysta, jaýyn-shashyndy kúz ben kóktemde. Sonyń ishinde aýmaǵy 300,6 myń sharshy sha­qyrymdy alyp jat­qan bizdiń oblys jaǵdaıynda.

Sársenbi, 23 mamyr 2012 7:41

Ýaqyt kóshi ilgerilegen saıyn densaýlyq saqtaý salasy da damyp, adam janyna arasha túsýdiń ǵylymı negizdelgen múm­kindik­teri ashyla túsýde. Qala­larda, aýdan ortalyqtarynda, aýyldarda tu­ra­tyndardyń me­dı­sınalyq kó­mekke qol je­tim­diligi jaqsara túskenimen, alys eldi mekenderde, maldyń qamy, sharýanyń jáıimen shalǵaı qystaqtarda otyrǵandarǵa áli de qıyndaý. Ásirese, qubyl­maly qysta, jaýyn-shashyndy kúz ben kóktemde. Sonyń ishinde aýmaǵy 300,6 myń sharshy sha­qyrymdy alyp jat­qan bizdiń oblys jaǵdaıynda. Qarap otyr­saq, oblys aýmaǵy boıynsha elimizde ekinshi oryndy alady eken. Mine, osyndaı kúrdeli jaǵdaıda óńir halqyn qol je­timdi medısınalyq qyz­met­­pen qamtamasyz etý maqsa­tynda bu­dan eki jyl buryn me­dısına­lyq jedel járdem aýrýhanasy janynan qurylǵan sanı­tarlyq avıasııa bólimshesiniń jumysy aıaǵynan turyp ketti. Árıne, bul osy qyzmettiń halyq­qa qajettigin túsinip, Úkimet pen jergilikti bıliktiń qarjylaı qoldaý kórsetýiniń arqasy deý oryndy. Qazir aýa-raıynyń qan­daı da kúrdeli jaǵdaıynda shal­ǵaıdaǵy eldi mekenderden syr­qattardy ajal aýzynan alyp qa­lýǵa tolyq jaǵdaıymyz jetedi. Jyl ótken saıyn ma­terıaldyq-tehnıkalyq qamtý jaqsaryp keledi. Boran ba, tuman ba, álde laısań batpaq, jaýyn-shashyn ba, dittegen jerge jetip, aýrýǵa sapaly medı­sınalyq qyzmet kórsetýge qa­lyp­tasyp qaldyq. Bólimshe oblystyń on eki aýdanyn, oblystyq perenetaldyq orta­lyqty, oblystyq jáne qala­lyq balalar aýrýhanasyn, medı­sı­nalyq jedel járdem aýrýhanasyn qamtıdy. Bizde turaqty tórt dáriger, 10 feldsher ju­mys isteıdi. Dárigerlerdiń bar­lyǵy da óz mamandyǵynyń shyn mánindegi sheberleri, qan­daı kúr­deli jaǵdaıda da durys dári­gerlik sheshim qabyldaı alatyn aq halatty abzal jandar. Akýsher-gınekolog Maqsat Serǵazın, Alekseı Hasanov, Gúl­nar Quraq­baeva talaıdy ajal aýzanan arashalap qaldy. Feldsherlerimiz de negizinen tájirıbeli. Sońǵy kezderi 4 jas feldsherdi ju­mys­­qa qa­byl­dadyq, olar bilikti árip­testerimen birge jumys isteı júrip, sheberlikterin shyń­daýda. Qajet bola qalǵan kúr­deli jaǵdaıda oblystyń bar­lyq deńgeıdegi emdeý meke­melerinen bilikti dárigerlerdi shaqyrta alamyz. Olardyń ke­zekshilik kestesi aldyn ala bekitilgen. Bul bizdiń bir ar­tyq­shylyǵymyz dese de bolady.

Bilikti mamannyń da osy zamanǵy medısınalyq qon­dyry­ǵylarynsyz «qoly kesi­lip» qalatyn kezderi bolady. Shyny kerek, bul jaǵynan esh qam jemeımiz. Qazir bólimshede osy zamanǵy ozyq medısı­nalyq qondyrǵylarmen jaraq­tandy­rylǵan bes mashına bar. Sonyń úsheýi dıagnostıkalyq jáne emdeý qondyrǵylarymen jab­dyqtalǵan «Folksvagen» rea­nı­mobıli. Bularda syrqaty qatań aýrýdy stasıonarlyq emdeý mekemesine jetkizý úshin barlyǵy bar. Osy reanıma­bıldiń bireýi áıelderdi bosan­dyrýǵa jáne jańa týǵan salm­a­ǵy 500 gramnan joǵary sharanalardy ortalyqqa jetkizýge ar­nalǵan. Osy ǵajap tehnı­kanyń jáne bilikti dárigerler men feldsherlerdiń arqasynda qan­shama ómir jalǵasty dese­ńizshi. «ÝAZ» jáne «Nıva» jedel járdem mashınalarynyń jab­dyqtalýy kóńil qýantady, aýrýǵa dárigerlik kómek kórse­týge qolaıly. Osy tehnıkalardy únemi jaraqtylyqta us­taıtyn 9 júrgizýshi jumys isteıdi. Sondaı-aq, «Aero» áýe kompanııasynan «AN-2» usha­ǵyn jalǵa alý tólemin respýb­lı­kalyq bıýdjet kóteredi. Onyń bir saǵaty 80 myń teńge turady. Al, «EvrAzııaEır» kom­panııasynyń «MI-8» tik­ushaǵy tıisinshe 400 myń teń­gege túsedi. Ony jergilikti bıýdjet tóleıdi. Sondyqtan kóbine «AN-2» ushaǵyn paıda­lanýǵa tyrysamyz. Budan basqa da qolqorjynǵa nemese sha­badanǵa salynǵan júrek so­ǵysyn jasandy qalpyna kel­­tirý, tynys aldyrý, tynys joldaryn tazartý, EKG sııaqty osy zamanǵy jetildirilgen apparatýralar naýqasqa der kezinde qajetti medısınalyq qyzmet kórsetýge kepildik beredi. Dári- dármekpen qamtamasyz etýde kemdik joq. Shyny kerek, sanıtarlyq avıasııanyń osyndaı bolýyna medısınalyq jedel járdem aýrýhanasynyń bas dárigeri Sáýbet Kelimberdıev­tiń úlesi zor. Bólimsheniń ar­naý­ly tehnıkamen, dári-dármek­pen, medısınalyq qondyr­ǵylarmen jaraqtandyrylýyna udaıy uıytqy bolyp júredi.

Bólimshe qutqarýshy dáriger­leri qurylǵannan bergi eki jyl ishinde aýyr naýqastardan 442 shaqyrý alyp, jolǵa shyqty. On alty aýrýǵa ushaqpen, tik­ushaq­pen jetýge týra keldi. Bizdiń dá­rigerler sol jerde ár túrli 120 ota jasady. Aýdandardan 313 aýyr haldegi syrqat jetkizildi. Sonyń 200-den astamy balalar. Munyń ózi alys aýyl­dardaǵy aıaǵy aýyr analardyń bosanar kúni taqaǵansha júrip alatynyn, sondaı-aq, kóbiniń qan azdyǵy­men aýyratynyn kórsetedi. Abyroı bolǵanda birde-bir ana ólimi bolǵan joq, birde-bir sharana she­tinegen emes. Bul da osy ujym­­­nyń, syrttan shaqyryla­tyn árip­tes­teri­mizdiń kásibı sheberli­giniń nátıjesi ekeni sóz­­­siz. Al, ústi­mizdegi jylǵy úsh aıda 69 shaqyr­tý boldy, 29 ota jasalyp, 49 adam aýdandyq jáne ob­lystyq aýrýhanalarǵa jetki­zildi.

Sanavıasııa bólimshesiniń maman dárigerleri shalǵaı aý­dan­dardaǵy áriptesterine teledıdar arqyly jaǵdaıy aýyr naý­qastardyń aýrýyn anyqtaý jáne emdeý jóninde keńes beredi. Mundaı qyzmet telefon arqyly da kórsetiledi. Mine, osyndaı ýaqytpen, jaǵdaımen sanaspaı, aýa raıynyń qubyl­malylyǵyna qaramaı jumys isteýdiń nátı­jesinde eki jyldan astam ýa­qytta 700-den astam adamnyń ómirine tóngen qaýiptiń beti qaıtaryldy. Bir ǵana mysal keltireıin. Kúni keshe ǵana ózim bas bolyp feldsherler Aına­gúl Mátiǵulova jáne Janar Qýanyshbaevamen birge Qandy­aǵash qalasynda týǵanyna úsh kún bolǵan ishte jatqanda ókpesi qabynǵan sá­bıdi aman-esen jet­kizdik. Mun­daı jaǵdaı kúnde­likti ómi­rimizdiń yrǵaǵyna aınalyp ketti. Osylaı aldyn al­maǵanda arty nege soǵaryn kim bilgen. Osynyń barlyǵy Elbasy Nur­sultan Nazarbaevtyń sara saıa­satynyń nátıjesi. Prezıdent eldiń erteńi halyqtyń den­saý­lyǵymen baılanysty ekenin únemi aıtyp keledi. Qur ǵana aıtyp kele jatqan joq, densaý­lyq saqtaý salasynyń damýyna qarjylaı qoldaý kórsetip júr. Sonyń bir mysaly, bizdiń sa­nıtarlyq avıasııa bólimshesi. Nursultan Ábishuly óziniń «Áleý­mettik-ekonomıkalyq jań­­­ǵyrtý – Qazaqstannyń damýynyń basty baǵyty» atty bıylǵy Joldaýynda elimizdiń densaýlyq saqtaý salasyn odan ári damytýdyń ózekti máse­lelerin jipke tizgendeı etip aıta kelip, «Bizde medısınalyq poezdar, avtokólik, medısına­lyq avıasııa paıdalanylady» degen bolatyn. Mine, bizdiń qyz­metimiz osyǵan naqty mysal, aıqyn aıǵaq bolady dep oılaımyn.

Zınaıda Bısenbaeva,

sanıtarlyq avıasııa bólimshesiniń meńgerýshisi.

Aqtóbe oblysy.