Aǵaıyndy shettetseń, syrtqa ketedi

Juma, 3 tamyz 2012 7:22

Dúbirge toly dúnıe

AQSh memlekettik hatshysynyń Ońtústik jáne Ortalyq Azııa jónindegi orynbasary Robert Bleık О́zbekstandy Aýǵanstandy qalpyna keltirýge baılanysty mańyzdy seriktesimiz dep sıpattady.

Bul sıpattama jaı aıtyla sal­ǵan sóz emes, salmaǵy bar anyq­tama bolsa, О́zbekstanǵa qurmetpen qaraǵyń keledi. Áńgi­me Aýǵanstan­dy qalpyna keltirý jaıynda bolyp otyr.

Juma, 3 tamyz 2012 7:22

Dúbirge toly dúnıe

AQSh memlekettik hatshysynyń Ońtústik jáne Ortalyq Azııa jónindegi orynbasary Robert Bleık О́zbekstandy Aýǵanstandy qalpyna keltirýge baılanysty mańyzdy seriktesimiz dep sıpattady.

Bul sıpattama jaı aıtyla sal­ǵan sóz emes, salmaǵy bar anyq­tama bolsa, О́zbekstanǵa qurmetpen qaraǵyń keledi. Áńgi­me Aýǵanstan­dy qalpyna keltirý jaıynda bolyp otyr. Búkil NATO odaǵynyń maqsaty da sol eldi basyp alý, oırandaý emes, ony búldirýshi kúsh­ten tazartýǵa jaǵdaı jasaý ekeni belgili. Sol maqsatqa qoldaý kór­se­tý para­sattylyqqa saıatyn qa­dam. О́z­bek­stannyń sondaı qada­myn aıyptaý qıyn.

Bul elge Ujymdyq qaýip­sizdik sharty uıymynan (UQShU) kettiń dep ókpe aıtamyz, biraq kúni erteń NATO kúshteri Aýǵan­stannan ketkennen keıin sol tynyshsyz elmen betpe-bet qalatyn О́zbekstannyń AQSh-pen, NATO-men birigip, biraz sharýa tyndyrǵysy keletinin túsi­nýge de bolady. Al bizdiń kóbi­miz­diń túsingimiz kelmeıdi. Sol UQShU-men qatar Tashkent NATO kúshin de paıdalansa, ol artyq pa edi?
Endi eki jyldan keıin NATO kúshteri Aýǵanstannan tolyq áke­tiledi. Búkil álem jabylyp jeńe almaı jatqan tálipterdiń sodan keıin arqasy keńıdi. Jaqyn eldiń biri – О́zbekstan. О́z elin tyndyryp bolǵan soń, tálipter búldirý áreketin solaı qaraı jyljytqysy keletini anyq. Qam otyrmaı, Tash­kenttiń áreketke kóshýi de zańdy. AQSh-taı alyp el, NATO-daı qýatty odaq óziniń kómegin usynyp otyrǵanda, odan bas tartý ábestik kóriner edi.
Kómek bolǵanda, ótken jyly AQSh О́zbekstanǵa, Tájikstanǵa, Qyrǵyzstanǵa, tipti Qazaqstanǵa da shekarany kúsheıtý, esirtkige, lań­kes­tikke qarsy kúres, jalpy qa­rýly kúshin nyǵaıtý maqsatyn­da 170 mıllıon dollar qarjy bóldi. Ony 2014 jylǵa deıin jalǵas­tyr­maq. Bergen soń, alǵan jón. Ony amerıkalyqtardyń taktıkasy dese, solaı qabyldaýǵa da bolar. Bul bi­reýlerge unamaıdy eken dep, odan bas tartý jón bolmas edi. Tash­kent­tiń aldynan taǵy bir múmkindik ashylyp otyr. Erteńgi kúni NATO kúshteri, tehnıkasy Aýǵanstannan áketiledi. Sol teh­nı­kanyń, qarý-jaraqtyń birshamasyn osynda qal­dyrýy yqtımal. Ony qaıtadan sonaý alysqa, biraz eldiń ústimen tasymaldaý biraz qarjyny talap etedi. Sonda ony osynda arzandaý baǵaǵa satyp ketýi ábden múmkin. Tipti aldaǵy ýaqytta qa­rym-qa­ty­nasty jaqsartý maqsa­tyn­da tegin berip ketý múmkindigi de bar. Bul sátti ózbekter qapy jibermeýge tyrysady. Jáne ol jón de.
Sóz basynda AQSh memhat­shy­synyń orynbasary Robert Bleık­tiń Tashkentti mańyzdy áriptes dep ataǵanyn aıttyq. Endi osy aıda sol áriptestikke AQSh-tan bedeldi delegasııa kelip, eki jaqty pikir alysýy bolmaq. Sonda biraz túsi­nistik­ke qol jeter. Ortaq sheshimge toq­tam jasalar. Bul aǵaıynnan birsha­ma alystap qalǵan ózbekterge de, osy mańnan jaqyn izdegen ame­rı­ka­lyqtarǵa da qajet, múdde­leri­ne saı.
Budan utylatyn Máskeý bolady. AQSh-tyń bul aımaqqa yqpaly artady. Onyń saıası ǵana emes-aý, ekonomıkalyq ta astary bar. Tashkent buryn qarýdy Reseıden satyp alsa, endi onyń qajetin AQSh, NATO óteıdi. Aǵaıyndy syrtqa tep­ken­niń saldary soǵan aparady.

Mamadııar JAQYP, «Egemen Qazaqstan».