Bári de tarıh endi! Jasampaz tarıh! Elbasy tarıhı sheshim qabyldap, óziniń prezıdenttik ókilettigin merziminen buryn toqtatty. Elbasy taǵy da el bolashaǵyn keńinen oılap, pisher óz kemeńgerligin tanytty.
Sol jasampaz tarıh tórinen búgingi kúni biz aıtar bir aqıqat bar! Táýelsiz Qazaq eliniń tarıhy sol eldiń eki tizgin, bir shylbyryn óz qolyna ustaǵan Nursultan Nazarbaevtyń taǵdyry, buǵan kerisinshe Elbasynyń taǵdyry Qazaq eliniń taǵdyry men tarıhy bolyp qalyptasty. Bul qos taǵdyr tutas bir halyqtyń taǵdyry degen oıymyz ben pikirimizdi kezinde aıtqan bolsaq ta, sol óz qaǵıdamyzǵa taǵy da bir júgine otyryp, búgingi kúni kóńil túkpirinde jatqan oı kózimen sóıleýdi maqsat ettik.
Táýelsizdik jáne Elbasy! Bul qos uǵymdy biz bir-birinen búgingi kúni de, Máńgilik eldiń máńgilik tarıhynan da eshqashan bóle-jara qaraı almasymyz anyq. О́ıtkeni Elbasy el táýelsizdiginiń búgingi 27 jylynda qazaq elin bir ǵasyrdyń enshisine de syıa qoımastaı tarıhı joldan alyp ótse, Qazaq eli dúnıeniń tórt buryshyna eń áýeli Nazarbaev esimimen, Nazarbaev kelbetimen tanyldy. Nazarbaev qazaq eli úshin álemge, ǵaryshqa, bolashaqqa jol ashyp berdi! Aqıqaty osy.
Búgingi kúni týǵan elimizdiń mereıi ósip, abyroıy tasqanyn kórýden artyq qýanysh ta, baqyt ta joq bolar bálkim! Jáne de sol mereı men sol abyroı álemdik deńgeı men álemdik dárejede bolyp jatsa, bul degenińiz kúni keshe ǵana otar bolǵan Otanyńnyń baǵy janǵandyǵy deý kerek. Otar bolǵan da jalǵyz biz emes edik. Álem aldynda abyroıly bolamyz dep umtylǵandar da jalǵyz biz emes edik. Árıne búgingi zamannyń ólshemimen jıyrma jeti jyl degenińiz tarıh úshin qas-qaǵymdyq sát te bolar. Alaıda, sol tarıhtyń osy bir asa qysqa merziminde Qazaqstannyń álemdik jáne halyqaralyq arenadaǵy orny, bedeli men abyroıy dúnıe qurlyǵyndaǵy erteden qalyptasyp, erteden qýatty memleket bolyp ornyqqan elderden kem túsip otyrǵan joq. Taǵy da bir aqıqat osy.
Nazarbaev neni de bolsa elimen birge kórdi, elimen birge tózdi, elimen birge jeńdi. Tutas bir eldiń, tutas bir halyqtyń ǵasyrlar boıy armandap kelgen táýelsizdigin ózi jarııalap, sol táýelsizdiktiń kók baıraǵyn óz qolymen tuńǵysh kótergen Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev syndy tarıhı tulǵanyń erligi men ulylyǵyn taný jáne sol jaıynda aıta da bilý qajet endi. Bul – bizge syn.
Qazaq eliniń búgingi biz jazyp jatqan jáne de bizden keıin jazyla berer táýelsizdik tarıhynyń ár betinde Nursultan Nazarbaevtyń esimi men isin ár dáýirde dúnıege keler urpaqtarymyzdyń da úzbeı qaıtalap, únemi aıtyp otyraryna degen senim de bar. О́ıtkeni Nursultan Nazarbaev «qyrǵı qabaq» soǵystyń aýyr zardabynan tunshyǵa bastaǵan dúnıege jańa dem bergen jáne ıadrolyq qarýsyz dúnıe qurýdyń jańa kezeńin bastaǵan álemdegi tuńǵysh saıasatker bola bildi. Osy oraıda Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń adamzattyń jańa dáýiriniń, ıaǵnı HHI ǵasyrdyń saıası dúnıesi men kelbetin túbirinen ózgerip sala berýine óz úlesin barynsha qosa bilgen sarabdal saıasatkerligin álem tolyǵymen moıyndaǵan-dy. Bul – tarıhtyń moıyndaýy.
Adamzat damýyndaǵy daralar men danalardyń rólin laıyqty baǵalaı biler parasattylar úshin de jáne biz úshin de Nursultan Nazarbaev óziniń týa bitti kıeli bir qasıetimen qazaq topyraǵynda dúnıege kelgen, óz dáýiri ózine laıyqtap týǵyzǵan adamzattyń erekshe bólek bir jaratylysynyń perzenti bolyp máńgi jasary anyq.
Bul oraıda eń áýeli Nursultan Nazarbaevtyń álemdik tarıhtaǵy adamzat balasynyń ıadrolyq qarýsyz damýynyń jańa kezeńin bastap bergen birden-bir saıası dara tulǵa jáne ıadrosyz álem qurýdyń tuńǵysh arhıtektory ekendigin aıtar edik. Jáne de Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen 2003, 2006 jáne 2009, 2012, 2015, 2017 jyldary qazaq jerinde, Astana qalasynda turaqty ótkizile bastaǵan Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń kezdesýleri adamzattyń jańa myńjyldyǵynyń konfessııaaralyq dıalog pen keńesip, kezdesýler júıesin qurýǵa jol ashqandyǵyn, búgingi jahandaný órkenıetin qazaq jerinde toǵystyryp, tabystyrýy dep baǵalaǵan da abzal. О́ıtkeni Elbasy qazaqtyń bir perzenti dúnıe tirshiligi úshin jahandyq jańa qaterler boı kótere bastaǵan syndarly tusta túrli dinderdiń ǵasyrlar boıǵy izgi de jasampazdyq mol tájirıbesi men Qudaı sózin bitimgershilik pen kelisimniń pármendi quraly retinde paıdalanýǵa jasaǵan áreketi endigi dúnıe damýynyń ustanymy men zańdylyǵyna aınalyp keledi.
Álem kóne tarıhtyń betterinen máńgi óshpeıtin taǵy bir tarıhı oqıǵany biledi. 2010 jyldyń jeltoqsan aıynyń 1-2-si kúnderi Eýropadaǵy Qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıymynyń Astana sammıtin ótkizý arqyly Nursultan Nazarbaev uzaq jyldar boıy úni shyqpaı kele jatqan osy uıymnyń bedelin saqtap qala aldy jáne osy uıymnyń toqtap qalýdyń az-aq aldynda turǵan júregine nár berip, Eýroatlantıka jáne Eýrazııa keńistiginde senim men birlikti ornyqtyrýdyń taǵy bir mańyzdy qadamyna jol ashty. Osylaısha dúbirli de daý-damaıly, qarýly qaqtyǵysy da dúnıe tirshiliginiń júıkesin juqartyp turǵan álemniń damýyna Nazarbaev syndy adam balasynyń jańasha ári jaýapty kózqarasy qajettiligin adal nıetti, adal oıly adamzat balasy tereń túsinip te otyr. Árıne ol úshin judyryqtaı júregińe tutas álemdi, barlyq adamzat múddesin qazaq Prezıdentindeı syıǵyza bilý de qajet edi.
Adamzat múddesi demekshi, Nursultan Nazarbaevtyń osy kúngi álemdik daý-janjaldardy, qarýly qaqtyǵystardy beıbit jolmen, kelissózder arqyly retteý jolyndaǵy bitimgershilik saıasatyn taǵy da álem joǵary baǵalaı bildi. Búgingi álemniń tynysyn taryltyp, qyzýyn kóterip turǵan Sırııadaǵy jaǵdaıdy beıbit jolmen retteý baǵytyndaǵy túrli kózqarastaǵylardyń Astana qalasynda san márte kezdesýleri bul máseledegi Taıaý Shyǵystyń qatyp qalǵan tońyn jibitip, buryn qarýdyń tilimen ǵana sóılesip kelgenderdiń endi adamı parasattylyq tilimen, dıplomatııalyq tilmen sóılesýlerin bastap berdi.
Elbasynyń táýelsizdik jyldary atqarǵan eńbeginiń aıasy men aýqymy qazaq tarıhynyń ótken kezeńderi men dáýiriniń eshbir ólshemine syımastyǵyn jáne de ǵasyrlyq murattardyń júzege asa bastaǵandyǵyn taǵy bir oıǵa ala otyryp, Nursultan Nazarbaevtyń óz júregine syıǵan tutas álemdi óz eli men halqyna degen sheksiz súıispenshiliginiń belgisindeı etip qasıetti qazaq jerine, óz dalasyna qondyryp Astana qalasyn salyp ornyqtyra bilgendigin aıtý paryz. Astanany óz basym Elbasynyń qazaq balasy úshin soǵyp bergen uly eskertkishindeı qabyldarym bar. Endi búgin kelip Elbasynyń óz perzentindeı sol Astana qalasynyń Nur-Sultan qalasy bolyp atalýy da ábden oryndy. Qazaq halqy óz eliniń astanasyn Nur-Sultan qalasy dep ataý arqyly elim dep emirengen óz erin asqaqtata biletin kósheli el ekenimizdi kórsettik. Jáne de Nur-Sultan qalasynda Elbasynyń monýmenttik eskertkishi de boı kóteretindigi qanaǵat sezimge bólep otyr.
Biz táýelsizdiktiń alǵashqy sátteriniń kýáger urpaqtarymyz. Qazaq eli táýelsizdiginiń jıyrma jeti jyldan bergi bar tarıhy men taǵdyry da, júrip kele jatqan joly men asqan asýy da, tar jol taıǵaq keshýi de, dáýirlep ósýi men órkendeýi de bizdiń kóz aldymyzda bolyp jatyr. Bizdiń árqaısymyzǵa Jaratýshy ıemiz Táýelsizdik tarıhyn jasaýshy da jáne sony jazýshy da syıyn berdi! Sol tarıhı táýelsizdiktiń taǵdyrsheshti kezeńderinde Nursultan Nazarbaevty óz halqymyzdyń baǵy dep baǵalap, aıbyny dep aıta bilsek etti. Mártebeli Nursultan Nazarbaev Elbasy bolyp óz halqymen, Qazaq elimen máńgi jasaı beretin tulǵa. Ol Elbasy bolyp qala beredi!
Jabal ERǴALIEV,
jazýshy-dramatýrg, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Parlament Senatynyń V-VI shaqyrylym depýtaty
Kókshetaý
