TURǴYN ÚI JINAQ JÚIESI JAŃA JAǴDAIDA DAMYTYLMAQ

Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵalyǵymen ótken keshegi Úkimet otyrysynda elimizdiń turǵyn úı qurylysy salasyn damytýǵa qatysty birqatar máseleler qaraldy. Sonyń biri turǵyn úı qurylys jınaq júıesin damytýǵa arnaldy. Osy másele boıynsha baıandama jasaǵan elimizdiń Qurylys jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýa­shy­lyq isteri jónindegi agent­ti­giniń tóraǵasy Serik Nokın El­ba­sy Joldaýynda berilgen tap­syr­malarǵa sáıkes atalǵan agenttiktiń “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” AQ-pen birlesip turǵyn úılerdi salý men satý jóninde arnaıy keste ázirlegendigin aıtty. Osy keste boıynsha “Turǵyn úı qury­lys jınaq banki” AQ belgilengen baǵa men jaılylyq ahýaly boı­yn­sha turǵyn úı satyp alǵysy kelgen salymshylardan pýl qalyptas­ty­ra­tyn bolady. Al jergilikti at­qa­rý­shy organ respýblıkalyq bıýd­jet­ten bólinetin nesıe esebinen aldyn ala bólinip qajetti ınfra­qu­ry­lymdar júrgizilgen jer telim­de­rine turǵyn úı salýdy uıymdas­tyrady. Turǵyn úı paıdalanýǵa be­rilgen soń jergilikti atqarý organy banktiń salymshylarymen turǵyn úıdi nemese páterdi satý jáne satyp alý jóninde kelisim-shart jasaıdy. Bank jergilikti atqarý organyna salymshylardyń qarjysyn aýdara­dy. Jergilikti atqarý organy osy qar­jyny paıdalanyp respýblıka­lyq bıýdjetten alynǵan nesıeni óteıdi. Osy másele boıynsha óńir­ler­men júrgizilgen aldyn-ala talqy­laýlardyń barysynda ákimdikterdiń barlyǵy bul júıeni qoldaǵan. Son­dyqtan agenttik bıylǵy jyldyń 2 naýryzynan bastap osy júıeni Astana, Almaty qalalary men Aq­tó­be oblysynda qanatqaqty negizde qalyptastyrý isine kiristi. Osy qalalar men oblys ákimdikteriniń derekteri boıynsha bir sharshy metr­diń baǵasy orta eseppen alǵan­da Almaty qalasynda 142,5 myń teń­geni (950 dollar), Astana qala­synda 121 myń teńgeni (807 dol­lar), Aqtóbe oblysynda 90 myń teń­geni (600 dollar) quraıtyn bo­lady. Naqty baǵa jobalyq-smet­a­lyq qujattar ázirlenip, oǵan mem­lekettik saraptama júrgizilgennen keıin baryp shyǵarylady. Osy qanatqaqty joba boıynsha barlyǵy 745 páter 2011 jyly paı­da­lanýǵa berilýge tıis. Osy úshin respýblıkalyq bıýdjetten qury­lys­ty júrgizýge nesıe esebinde 7,7 mlrd. teńge bólinýi kerek. Bul jolǵy Úkimet otyrysy oblys ákimderiniń qatysýymen se­lektorlyq keńes túrinde ótkizilgen bolatyn. Atalǵan jobaǵa ákim­der­diń barlyǵy yqylas tanytty. Ony elimizdiń barlyq óńirleri boıynsha júrgizýdi ótindi. Osyǵan oraı “Turǵyn úı qurylys jınaq banki” AQ basshysy Nurbıbi Naýryzbaeva Úkimet otyrysynda sóz alyp, jo­bany búkil el boıynsha óristetýge atalǵan banktiń múmkindikteri bar ekendigin aıtty. Sóıtip, bul joba endi neǵurlym keń aýqymda taǵy pysyqtalatyn boldy. Úkimet otyrysynda úlestik qurylystyń qazirgi jaǵdaıy týraly da másele qaraldy. Atalǵan másele boıynsha baıandama jasaǵan Serik Nokınniń aıtýynsha, elimizde 2007 jyldyń sońǵy kezeńinen beri 41 myń úleskerdiń máselesi sheshilgen. Endi bıylǵy jyly 21 myń, al kelesi jyly 5 myń úleskerdiń problemasy sheshimin tappaq. Otyrysta qaralǵan úshinshi má­sele qurylys salasyn tehnıkalyq turǵydan retteý máselesine ar­nal­dy. Úkimettiń tapsyrmasy boı­yn­sha Qurylys jáne turǵyn úı-kom­mýnaldyq sharýashylyq isteri jó­nindegi agenttik ótken jyldyń so­ńynan bastap osy máseleni ret­teý­ge qatysty reformalyq sharalar­dy júzege asyra bastady. Bul ret­te Avstralııa, Ulybrıtanııa, Eý­ro­pa Odaǵy, Kanada, Jańa Zelandııa, AQSh, Japonııa sekildi elderdiń tájirıbelerine zertteýler jasa­lyn­dy. Osylarǵa súıene otyryp qurylys salasyn tehnıkalyq ret­teýdiń qazaqstandyq jobasy ázir­lendi. Atalǵan másele jóninde baıan­dama jasaǵan agenttik basshy­sy Serik Nokın osy jobanyń erekshelikterin aıtyp berdi. Munan keıin Úkimet otyrysy elimizdiń údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlama­syn júzege asyrý úshin qurylǵan respýblıkalyq basqarýshy orta­lyq­tyń otyrysyna ulasty. Onda elimiz boıynsha júzege asyrylý ústindegi árbir ındýstrııalyq jo­banyń oryndalý barysy sarapqa salyndy. Osy másele boıynsha árbir joba úshin jaýap beretin mem­lekettik organnyń basshy­lary­nyń jáne oblys ákimderiniń esebi tyńdaldy. Olardyń sózine qarap atalǵan jobalardyń tyńǵy­lyq­ty túrde júzege asyrylý ús­tinde ekendigin baıqadyq. О́ıtkeni, problemalardyń kópshiligi is ba­rysynda óz sheshimin taba bastaǵan. Osy jolda qandaı problema­lar­dyń barlyǵy taǵy bir anyqtaldy. Árbir problemaǵa sáıkes jeke tapsyrmalar berildi. Máseleni qorytyndylaǵan Úki­met basshysy Kárim Másimov úsh máseleni erekshe atap kórsetti. So­nyń birinshisi — údemeli ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq baǵdar­la­ma­ny júzege asyrý úshin iri jo­ba­lardyń der kezinde oryndalýyna qol jet­kizý. Osy úshin ár joba boıynsha jaýapty tulǵa belgilenip otyr. Olar ózderine júktelgen mindetke barynsha sergek qaraýy kerek. Ekinshi — “Bıznestiń jol kar­tasy-2020” jobasyn júzege asyrý. Bul joba neǵurlym kúrdeli bolyp ta­­by­lady. О́ıtkeni, bul is kásip­ker­lerdiń yntasyn oıatýdy qajet etedi. Sondyqtan bul máseleni Pre­mer-Mınıstr oblys ákim­derine barynsha tııanaqtap tapsyr­dy. Jo­bany júzege asyrý úshin banktermen jumystar júrgizilýi qajet. Bankter óz stavka­laryn 12 paıyzǵa deıin tó­men­detpek. Osy paıyzdyq stavkanyń biraz bóligin memleket óz moınyna alyp otyr­ǵan­dyqtan, kásipkerler iske yn­ta­ly bolýy tıis. Ol úshin óńir­lerde qajetti jumystar júrgizilýi kerek. Úkimet basshysy, sonymen qatar, Ádilet mınıstrligine Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligimen birlese otyryp, bala asyrap alý týraly zańnama­lar­dy qaıta bir qarastyrý jóninde tapsyrma berdi. Bul másele áıel­der merekesiniń qarsańynda Elba­synyń qabyldaýynda kóterilgen bolatyn. Osy kezdesýde bala asy­rap alýǵa ynta tanytyp otyrǵan qazaqstandyqtardyń kóp ekendigi baıqaldy. Endeshe, zańnamada osy iske qolaıly jaǵdaı týǵyzýdyń joldary qarastyrylýy qajet. Úkimet basshysy, mine, osyn­daı tapsyrmalar berdi. Derek kózi: Suńǵat ÁLIPBAI.