Kıno • 08 Sáýir, 2019

Bılik – eń uly ıllıýzııa

1290 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Tyrmysatyndar kóp, yqpaly joq. Farhad Sharıptiń «Trenıng lıchnostnogo rosta» fılmi ıdeıasynyń basty motıvi osynda. Zamanaýı taqyryp. «Jetistikke jetýdiń kilti nede?» degen suraq ózekti. Osy maqsatta trenıngiler ótkizý búgingi qoǵamda basty trendte.

Bılik – eń uly ıllıýzııa

Jetistikke kez kelgen tul­ǵa jetpeıdi. Másele sonda. Ji­gerińdi shyńdaýdyń tásili kóp bolǵanymen, onyń barlyǵy shynaıy ómirdegi júıede iske asa bermeıdi. О́timsiz. Yqpaly joq. Bos ıllıýzııa.

Bári yqpaldylyqtyń eń jo­ǵary núktesin alǵysy keledi. Árkim óz múmkindigin synap kóredi. Tirshilikke beıimdilik úlken tájirıbeni talap etedi. О́ziń jeke ómirińde toqyrap júrip, ózgelerge úlgi bolý múm­kin emes. Oǵan qurǵaq teorııalar da kómektespeıdi. Bılikke kez­deısoq adamdar da kelmeıdi.

Basqalarǵa yqpalyńdy júr­gizý ońaı emes. Basqarýdyń eń bas­ty núktesi – óz sezimiń men aqyl parasatyńdy bas­ty maq­sa­tyńa qazyqtaı bilý. Qabi­let-qarymyńnyń masshtaby osy jolda aıqyndalady.

Jasyq bolsań, ony júz tre­nıng te shyńdaı almaı­dy. Qadamyń batyl bolsa, jo­lyńdaǵy júz kedergi de seni toq­tata almaıdy. Bas­ty qupııa da osynda. Osyny fılm óz tilin­de jatyq túsindiredi. 

Qoǵamdaǵy saıqymazaq oıyn­dar. Fılmde onyń tabı­ǵaty men tili anaıy. Basqasha ashyp, jetkizý múmkin emes. Sebebi onyń bolmysy tunǵan   az­ǵyn­daý. Bul osy dáýirdiń bas­ynan ótkerip jatqan úderisi. Aqıq­aty. Tańdaýy.

Ata-anasy bilim jolynda oqýda dep úmit kútken qyzda­rynyń beınesi. Áleýmettiń bel­gili bir ortasy men dáre­jesindegi jaýapkershiligin kóterip júr dep sengen er-azamattardyń is-áre­ketiniń kórinisi. Bul taqy­ryp ýaqytynda zerttelýi – tıisti qajettilik. 

Bul fılm – búgingi qo­ǵam­ óresiniń aınasy. Rejıs­ser­diń osy taqyryp tóńire­gin­degi izdenisi. О́zindik tili. Dúnıe­ta­ny­mynyń ashy úni.

Trenınginiń basty maqsaty – adam sanasyn jaýlaý. Yqpal­dylyqqa úıretý. Jigerin shyń­daý. Belgili bir maqsat jo­lyn­daǵy aǵartýshylyq óner. Qarjy kózi. Barlyq joly aı­qyndalǵan ómirdiń zańdaryn qaı­ta bir sarap­taý. Zamanǵa beıim­deý. Na­sı­hattaý.

Fılmdegi basty keıipker Qanatqa kýrstasy Danııar naǵyz óz ortasynyń aqıqatyna janasatyn sabaq beredi. Darvınniń ilimimen aıtqanda, óz ortańnyń tirshilik tártibine qaraı is-áre­ketińdi de beıimdeý. Árkim óz isine jaýapty. Árkim óz kú­ná­sin ózi kóteredi. Álsizder óz tań­­­daýymen, ózine tym senim­di­ler óz jolymen júredi. Bul – fılm­­niń basty pálsapasy. 

Sheshim jasaıtyn oı mynada. Barlyǵy bılikke jetsem deıdi. Yqpaldylyq. Dáreje. Mansap. Aqsha. Erkindik. Barlyǵynyń kózdegeni osynda. Sol deńgeıdi alsam, barlyǵy ózgeredi dep kútedi. Qııalyndaǵy aqıqatyna senedi. Biraq bıliktiń barlyq kúshi sonda ma?!

Bıliktegi kóp shendilerdiń jınaqtalǵan beınesi fılmde rejısserdiń qabyldaýynda búgingi aqıqatpen janasatyndaı deńgeıde ashylǵan. Biraq basty kilt bul emes. Joǵarǵy bılik – kópshiliktiń paıymynda minsiz úlgilerge negizdeledi. Barlyǵy ózine úlgi izdeıdi. Úlgini minsiz deıdi. Biraq bul fılm ómirde barlyq qalyptasqan paıymdar men qaǵıdalardyń búgingi qateligin ashyp kórsetedi. Bári biz oılaǵandaı emes. 

Gúlzat KО́BEK,


kınotanýshy,


ónertaný PhD doktory