Respýblıkalyq festıvaldyń bıylǵy qonaqtary ádebıettanýshy, synshy Álııa Bópejanova, Memlekettik syılyqtyń laýreattary, aqyndar Serik Aqsuńqaruly men Ǵalym Jaılybaı, synshy, pýblısıst Ámirhan Meńdeke, ádebıettanýshy, synshy Amangeldi Keńshilikuly, «Qazaq gazetteri» JShS bas dırektorynyń orynbasary, synshy Baǵashar Tursynbaıuly ádebı syn týraly sóılep, dáris oqydy. Elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen jas aqyndar men qaraǵandylyq stýdentter ádebı syn týraly dáris tyńdady.
Festıval bolǵan soń ashylýynda dýman kórigi qyzdy. Bımen ashylyp, án shyrqaldy. Kenshiler shaharyndaǵy «Dostyq» úıinde «Jańa zaman ádebıeti jáne syn» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústel basynda ádebı syn haqynda biraz dúnıeniń qulaǵy qyltıdy. Keıingi kezde syn qabyldamaq túgili, synǵa mán berýdi qoıǵanymyz, Memlekettik syılyqtan bastap, «Mesenat» sekildi jekelegen ataqty syılyqtardyń birde-bireýine synshylar sarapshy bolmaǵanyn alǵa tartty ádebıetshiler. Kez kelgen ádebı baıqaýdyń áýelgi tóreshisi synshy bolýy kerek. Al syn bolmaı, ádebıet damymaıtynyn aıtyp jatýdyń ózi artyq. Máselen, Eýropa jurtshylyǵyna taralǵan kitappen qatar ondaǵy shyǵarmalarǵa qatysty resenzııalar birinshi oqylady. Týyndynyń bereri ne, búgingi kózqaras turǵysynan qaraǵanda jetistigi men kemshiligi, artyqshylyǵy basym ba, ýaqyt bólip oqýǵa tura ma degendeı suraqtardyń jaýabyn oıly oqyrman sol jazbalardan biledi. Nemese shyǵarmadaǵy avtordyń aıtpaq oıyn tap basyp tanı aldy ma, joq, negizgi oıdyń ústinen túspeı, oqıǵa qýalap ketti me, úlken shyǵarmanyń qaıyrylatyn taqyryptary da jeterlik emes pe? Báıgi alǵan búgingi shyǵarmalar týraly kil maqtaýdan basqa pikir estı qoımaımyz. Onymen ádebıet alysqa barmaıdy. Eń qorqynyshtysy – bizdiń ádebıet aınalasyndaǵylar álgindeı kótermeleýlerdi qalypty jaǵdaı retinde qabyldaıtyny. Bulaı bolǵan soń sońdarynan kele jatqan jastar syn kótere me sosyn? Suraqtyń ákesi de – osy. Kelistirip maqtaý qalypqa aınalǵan soń, jastar syn kótermeıdi dep renjý qaıbir oryndy?
Dóńgelek ústelde baıandama jasaǵan fılologııa ǵylymdarynyń doktory, pofessor Jansaıa Jarylǵap syn janryna ǵylymı turǵyda toqtalyp, janr ishindegi qatparlaryn aıqyndap, jiliktep berdi. Álııa Bópejanova baspasóz ben ınternet redaksııalarynda syn bólimin uıymdastyrý kerektigin kóterdi. Buryn keńes ókimeti kezinde bul jolǵa qoıylǵanyn qaperledi. Jazýshylar odaǵynan bastap buǵan múddeli bolýǵa tıis.
Al Amangeldi Keńshilikuly qazaq ádebıetinde syn joq deýshilerdi synǵa aldy. Ulttyq ádebıet qaınaryna qanyp, álem ádebıetimen tanysqan synshy kóldeneń kelgen taqyrypty qaýzap, syn, resenzııa jaza berýi qanshalyqty oryndy? Shyǵarmashylyqqa ýaqyt tapshy mynadaı kezeńde ádebıetke jetik qalamger jiligi tatıtyn dúnıeler úshin ǵana qalam kóteredi. Báıgi alyp jatqan ortaqol dúnıege nege ýaqyt shyǵyndap, júıkesin tozdyrý kerek? Bul da – oılanarlyq suraq.
Baǵashar Tursynbaıuly bolsa, Qýanysh Jazaı atty jas aqynnyń jaqynda ǵana jaryqqa shyqqan «Qara qazan» atty poemasyn baǵalaı kele, tap-tamasha dúnıeniń sońyn uzatyp alǵanyn málimdedi. Festıvalge qatysýshy týyndy avtory qasynda otyrdy. Baǵashardyń aıtýynsha, synshy qazaq arasynda qalyptasqan kóńiljyqpastyqty qoıý kerek. Shyǵarmanyń artyq-kemin aıtyp, oqyrmanǵa durys baǵyt siltegen jón.
Tústen keıin synshylar ekige bólinip E.Bóketov atyndaǵy Qaraǵandy ulttyq zertteý ýnıversıteti men joǵary gýmanıtarlyq kolledjinde dáris oqydy. Onda stýdenttermen birge elimizdiń ár óńirinen jınalǵan aqyndar da qatysty.
Atalǵan ýnıversıtette keshpen talasa jyr dýmany qyzdy. Jıyrma aqyn sahnaǵa shyǵyp, óleńderin oqydy. Arasynda ánder shyrqaldy. Synshylar munda óleń oqyǵan aqyndardyń ishinen ozyq shyqqan bireýin tańdap, kesh sońynda marapattady. Olar biraýyzdan jas aqyn Ásel Káribaıdy jeńimpaz dep tanydy. Semeı topyraǵynyń týmasy Ásel qaryndasymyz Muhtar Maǵaýınniń 26 tomdyǵyn ıelendi.
Kelesi kúni jas aqyndar oblystyq Tarıhı-ólketaný mýzeıin, Shahta murajaıyn, Dolınkadaǵy QarLag murajaıyn aralady. «Munymyz jas aqyndar ólkemizden óleń arqalap qaıtsyn, jerimizdiń tarıhyna qanyqsyn degen oıdan týdy. Osyndaı úlken sharany uıymdastyrǵany úshin áýeli Qaraǵandy qalasy ákimdigine rahmet aıtamyz. Osyndaǵy bir postymyzdyń astyna ózbekstandyq bir aqyn «biz de barǵymyz keledi, halyqaralyq qylsańyzdarshy» degen usynys aıtypty. Ony endi ýaqyt kórsetedi» deıdi festıval uıymdastyrýshylary.
