Qujatta Qazaqstan Úkimeti men Ulttyq Bankiniń kelisilgen is-qımyly baǵa turaqtylyǵyn, ekonomıkany qoljetimdi qarjylandyrýǵa jáne qarjy naryǵynyń ornyqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalatyny kózdeledi. Bul jumys halyqtyń ál-aýqatynyń jáne ómir súrý deńgeıiniń ósýine baǵyttalǵan memlekettiń ekonomıkalyq saıasatynyń basty maqsatyna sáıkes keledi.
Qujatqa sáıkes qarjy retteýshisi júrgizip otyrǵan aqsha-kredıt saıasaty birqatar qaǵıdatty negizge alady. Olardyń qatarynda ınflıasııa deńgeıin birtindep tómendetý jáne ony tómen deńgeıde saqtaý, ınflıasııalyq targetteý rejimin saqtaý, teńgeniń erkin ózgermeli aıyrbastaý baǵamyn saqtaý, yryqty valıýtalyq zańnamany saqtaý, qarjy júıesiniń turaqtylyǵyn ustap turý jáne táýekelderdi baǵalaýǵa jáne teńbe-teń retteý sharalaryna negizdelgen táýekelge baǵdarlanǵan qadaǵalaýdy engizý bar.
Bul oraıda Úkimet makroekonomıkalyq turaqtylyqty qamtamasyz etýge, bıýdjet shyǵystarynyń munaı baǵasyna táýeldiligin tómendetýge, memlekettik shyǵystardyń tıimdiligi men turaqtylyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan, ornyqty jáne aldyn ala boljanǵan fıskaldyq saıasatty júrgizýge basa nazar aýdarady. Uzaq merzimdi ornyqtylyqty qamtamasyz etý maqsatynda Úkimet Ulttyq qor qarajatynyń jınaqtalýyna yqpal etedi.
Tıimdi aqsha-kredıt saıasaty jáne ınflıasııany baqylaý jónindegi sharalar
Bul kelesi mindet, onyń sheńberinde Qazaqstan Ulttyq Banki bazalyq mólsherleme deńgeıin naqty mánde oń bolatyn 3-3,5% sheginde ustap turýǵa umtylatyn bolady. Budan basqa, qarjy retteýshisiniń mandatyna jáne qoldanystaǵy quraldaryna sáıkes ýaqytsha bos banktik ótimdilik esebinen ekonomıkany kredıtteýdi yntalandyrý boıynsha sharalar qabyldanady.
Valıýta naryǵynyń turaqtylyǵy
Erkin ózgermeli aıyrbastaý baǵamynyń rejimi sheńberinde valıýta naryǵynyń turaqtylyǵyn qoldaý úshin naryqta shetel valıýtasynyń suranysy men usynysynyń ornyqty teńgerimin qamtamasyz etý mańyzdy bolyp tabylady.
Kelisimge qol qoıar aldynda Úkimettiń otyrysynda sóz sóıleı otyryp Erbolat Dosaev valıýta naryǵynyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý mindetiniń mańyzdylyǵyn atap ótti.
«Qazaqstan Ulttyq Banki óz aldyna teńge baǵamynyń boljamdylyǵyn arttyrý mindetin qoıady. Valıýtalyq saýda-sattyqqa aralaspaý saıasaty saqtalǵan kezde Qazaqstan Ulttyq Banki ıkemdi óktemdik júrgizý quqyǵyn ózine qaldyrady», – dep habarlady Erbolat Dosaev.
Investısııalar tartý jáne ekonomıkany qorlandyrý qoljetimdiligi
Kelisimde Úkimet pen Ulttyq Banktiń ınvestısııalyq ahýaldyń tartymdylyǵyn, qorlandyrýdyń qoljetimdiligi men aıqyndyǵyn, el ekonomıkasyna, onyń ishinde onyń basym sektorlaryna ınvestısııalar tartýdyń ósýin qamtamasyz etý boıynsha birlesken sharalary kózdeledi.
Ekonomıkany qorlandyrý banktik kredıtteý quraldary arqyly ǵana emes, sondaı-aq saqtandyrý naryǵynyń, basqarýshy ınvestısııalyq kompanııalar naryǵynyń, mıkroqarjy uıymdarynyń, kredıttik seriktestikterdiń, lızıngtiń, ınvestısııalyq qorlardyń, venchýrlik qarjylandyrý qorlarynyń qatysýymen qor naryǵynyń múmkindikteri arqyly júzege asyrylady. Bul qorlandyrý kózderin ártaraptandyrýdy qamtamasyz etýge, halyq pen bıznestiń kredıtti shamadan tys kóp alý táýekelderin tómendetýge múmkindik beredi.
Qazaqstandyqtardyń qarjylyq kórsetiletin qyzmetterge qoljetimdiligin arttyrý jáne kóleńkeli ekonomıkany tómendetý maqsatynda klıentterdi qashyqtan tıimdi sáıkestendirý jáne derekqorlardy yqpaldastyrý máseleleri sheshiledi.
Qazaqstan Ulttyq Banki qarjy naryǵynyń qatysýshylarymen birlesip naryqtyń tıimdi ınfraqurylymyn qalyptastyrýǵa, bankaralyq kredıtteý naryǵyn damytýǵa, naryqtyq ındekster men ındıkatorlardy qurýǵa, jańa qarjy quraldaryn, ónimderdi jáne kórsetiletin qyzmetterdi keńeıtý men damytý úshin jaǵdaılar jasaýǵa, úzdik standarttar men praktıkalardy engizýge, joǵary tehnologııalyq qashyqtan kórsetiletin qarjylyq qyzmetterdi ilgeriletýge jáne olardyń eldiń barlyq óńirlerinde qoljetimdiligin qamtamasyz etýge baǵyttalǵan jumysty jalǵastyrady.
Bul baǵytta Qazaqstan Ulttyq Banki Qarjy mınıstrliginiń baǵaly qaǵazdaryn damýshy elderdiń halyqaralyq jahandyq ındeksterine qosý jumysyn júrgizedi.
Qazaqstan Ulttyq Banki Qarjy mınıstrligimen jáne qor naryǵyna qatysýshylarmen birlesip halyqaralyq esep aıyrysý uıymdarynyń qatysýymen memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵynyń ınfraqurylymyn qalyptastyrý boıynsha jumysyn jalǵastyrady.
«Memlekettik baǵaly qaǵazdar naryǵyn damytý mindetin iske asyrý úshin Qazaqstan Ulttyq Banki kiristiliktiń qysqa merzimdi táýekelsiz qısyǵyn qurýdy qamtamasyz etedi. «Qarjy mınıstrliginen kiristilik qısyǵynyń orta jáne uzaq merzimdi bólikterin qurý úshin óz baǵaly qaǵazdarynyń shyǵarylymyn qysqartýdy jáne iriletýdi suraımyz», – dep túsinikteme berdi Erbolat Dosaev.
Qazaqstan Úkimeti men Ulttyq Banki «Nurly jer» jáne «7-20-25» turǵyn úı baǵdarlamalaryn iske asyrýdy jalǵastyrady. Atap aıtqanda, Úkimet qoljetimdi turǵyn úı usynysyn ulǵaıtý sharalaryn qabyldaıdy. Ulttyq Bank óz kezeginde «7-20-25» baǵdarlamasyn qarjylandyrýdy jalǵastyrady. Bul turǵyn úı baǵdarlamalaryn iske asyrý bıýdjettik, sol sııaqty jeke qarjylandyrý kózin tarta otyryp, halyqtyń túrli toptaryn qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Naqty sektor kásiporyndaryn qalypqa keltirý
Úkimet pen Ulttyq Bank salamatty bıznes-orta úshin jaǵdaı jasaý negizine dármensiz jáne tıimsiz kompanııalarǵa qatysty qatań naryqtyq tártip jatatynyn moıyndaıdy. Kelisimniń taraptary joǵary sot organdarymen quqyq qoldaný praktıkasy jáne boryshkerler men kredıtorlar múddeleriniń teńgerimdiligin qamtamasyz etý máseleleri boıynsha birlese otyryp jumys isteıdi.
Sonymen birge korporatıvtik basqarýdyń sapasyn, kompanııalardyń basshylary men aksıonerleriniń dáıeksiz aqparat usynǵany úshin jaýapkershiligin arttyrý boıynsha is-sharalar júrgiziledi.
О́z kezeginde Ulttyq Bank bankterdiń problemalyq bereshegin qaıta qurylymdaý boıynsha múmkindikteri men quqyqtaryn keńeıtý jolymen bankterdiń nesıe portfeliniń sapasyn jaqsartý sharalary arqyly naqty sektor kásiporyndaryn qalypqa keltirýge yqpal etedi. Qabyldanatyn sharalar sondaı-aq emıtent dármensiz bolǵan kezde baǵaly qaǵazdar naryǵynda ınvestorlardyń quqyqtaryn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Qarjy júıesiniń turaqtylyǵy
Bul mindet bank júıesin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan jumystyń arqasynda iske asyrylady. Ol úshin ýájdi paıymdaýǵa, bankter aktıvteriniń sapasyn táýelsiz baǵalaýǵa negizdelgen táýekelge baǵdarlanǵan qadaǵalaý engiziletin bolady.
Kóleńkeli ekonomıkany tómendetý jáne qolma-qol aqshasyz tólemderdi damytý
Qolma-qol aqsha aınalymyn jáne kóleńkeli ekonomıkany tómendetý úshin Úkimet pen Ulttyq Bank iri mámileler boıynsha esep aıyrysýdy qolma-qol aqshasyz nysan arqyly júzege asyrady. Ulttyq Bank qolma-qol aqshasyz tólemderdiń qoljetimdiligin arttyrý jáne naryqqa qatysýshylardyń shyǵasylaryn barynsha azaıtý maqsatynda qolma-qol aqshasyz tólemder ınfraqurylymyn jetildirý, ınnovasııalyq jáne básekelestik ortany damytý úshin barlyq qajetti jaǵdaılardy jasaıdy.
Bul – Úkimettiń, sol sııaqty Ulttyq Banktiń qyzmetindegi asa mańyzdy baǵyt. Bul oraıda kelisimniń taraptary tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý, sharttar talaptarynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jumysyn jalǵastyrady, jeke aqparatty qorǵaý boıynsha sharalar qabyldaıdy. Sonymen birge halyqtyń qarjylyq saýattylyǵyn arttyrý jumysy da jalǵastyrylady.
Ulttyq Bank tutynýshylyq kredıtteý táýekelderin shekteý úshin kredıttik seriktestikter, onlaın kredıtorlar, lombardtar sııaqty banktik emes kredıttik uıymdardy retteý boıynsha usynystar daıyndaýdy josparlap otyr. Retteý boıynsha usynystar úzdik halyqaralyq praktıkany eskere otyryp kórsetiletin qarjylyq qyzmetterdiń táýekelderine tepe-teń talaptarǵa negizdeledi. Bul usynystardy iske asyrý úshin zańnamaǵa tıisti ózgerister men tolyqtyrýlar daıyndalady.
Kútiletin nátıjeler
Kelisimdi iske asyrý Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti Úkimettiń 2019 jylǵy 30 qańtardaǵy keńeıtilgen otyrysynda belgilegen kórsetkishterge qol jetkizýdi qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Atap aıtqanda:
- negizgi kapıtalǵa 2019 jyly IJО́-ge 16,8% deńgeıinde jáne 2025 jylǵa qaraı jylyna IJО́-ge 30%-dan astam ınvestısııalar tartý;
- shaǵyn jáne orta bıznestiń úlesin 2019 jyly IJО́-ge 28,2%-ǵa jáne 2025 jylǵa qaraı IJО́-ge 35%-ǵa jetkizý;
- kóleńkeli ekonomıka úlesin úsh jyl ishinde 40%-ǵa qysqartý.
